Sahih al-Bukhari, 4122. hadis
Aisha rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Aisha tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ أُصِيبَ سَعْدٌ يَوْمَ الْخَنْدَقِ، رَمَاهُ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْشٍ يُقَالُ لَهُ حِبَّانُ ابْنُ الْعَرِقَةِ، رَمَاهُ فِي الأَكْحَلِ، فَضَرَبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم خَيْمَةً فِي الْمَسْجِدِ لِيَعُودَهُ مِنْ قَرِيبٍ، فَلَمَّا رَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْخَنْدَقِ وَضَعَ السِّلاَحَ وَاغْتَسَلَ، فَأَتَاهُ جِبْرِيلُ ـ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ـ وَهْوَ يَنْفُضُ رَأْسَهُ مِنَ الْغُبَارِ فَقَالَ قَدْ وَضَعْتَ السِّلاَحَ وَاللَّهِ مَا وَضَعْتُهُ، اخْرُجْ إِلَيْهِمْ. قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " فَأَيْنَ ". فَأَشَارَ إِلَى بَنِي قُرَيْظَةَ، فَأَتَاهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَنَزَلُوا عَلَى حُكْمِهِ، فَرَدَّ الْحُكْمَ إِلَى سَعْدٍ، قَالَ فَإِنِّي أَحْكُمُ فِيهِمْ أَنْ تُقْتَلَ الْمُقَاتِلَةُ، وَأَنْ تُسْبَى النِّسَاءُ وَالذُّرِّيَّةُ، وَأَنْ تُقْسَمَ أَمْوَالُهُمْ. قَالَ هِشَامٌ فَأَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ سَعْدًا قَالَ اللَّهُمَّ إِنَّكَ تَعْلَمُ أَنَّهُ لَيْسَ أَحَدٌ أَحَبَّ إِلَىَّ أَنْ أُجَاهِدَهُمْ فِيكَ مِنْ قَوْمٍ كَذَّبُوا رَسُولَكَ صلى الله عليه وسلم وَأَخْرَجُوهُ، اللَّهُمَّ فَإِنِّي أَظُنُّ أَنَّكَ قَدْ وَضَعْتَ الْحَرْبَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُمْ، فَإِنْ كَانَ بَقِيَ مِنْ حَرْبِ قُرَيْشٍ شَىْءٌ، فَأَبْقِنِي لَهُ حَتَّى أُجَاهِدَهُمْ فِيكَ، وَإِنْ كُنْتَ وَضَعْتَ الْحَرْبَ فَافْجُرْهَا، وَاجْعَلْ مَوْتَتِي فِيهَا. فَانْفَجَرَتْ مِنْ لَبَّتِهِ، فَلَمْ يَرُعْهُمْ وَفِي الْمَسْجِدِ خَيْمَةٌ مِنْ بَنِي غِفَارٍ إِلاَّ الدَّمُ يَسِيلُ إِلَيْهِمْ فَقَالُوا يَا أَهْلَ الْخَيْمَةِ مَا هَذَا الَّذِي يَأْتِينَا مِنْ قِبَلِكُمْ فَإِذَا سَعْدٌ يَغْذُو جُرْحُهُ دَمًا، فَمَاتَ مِنْهَا رضى الله عنه.
Zekeriyya b. Yahya bize rivayet etti, Abdullah b. Numeyr bize rivayet etti, Hişam bize rivayet etti; babasından, o da Aişe'den (Allah ondan razı olsun) nakletti: Hendek günü Sa'd yaralandı. Kureyş'ten Hibban b. el-Araka adında bir adam onu kolunun ana damarından okla vurdu. Nebi ﷺ, onu yakından ziyaret edebilmek için mescitte bir çadır kurdurdu. Allah Resûlü ﷺ Hendek'ten dönüp silahını bıraktığında ve gusül abdesti aldığında, Cebrail (aleyhisselam) başındaki tozu silkeleyerek yanına geldi ve dedi ki:
"Silahı mı bıraktın? Vallahi ben bırakmadım! Onlara karşı sefere çık!" Nebi ﷺ: "Nereye?" diye sordu. Cebrail Benî Kurayza'yı işaret etti. Bunun üzerine Allah Resûlü ﷺ onların üzerine yürüdü ve onlar da onun hükmüne teslim oldular. O da hükmü Sa'd'a havale etti. Sa'd şöyle hüküm verdi: "Savaşçıları öldürülecek, kadın ve çocukları esir alınacak ve malları taksim edilecektir." Hişam dedi ki: Babam bana Aişe'den şunu nakletti: Sa'd şöyle dua etmişti: "Allah'ım! Sen biliyorsun ki, Resûlünü ﷺ yalanlayan ve onu yurdundan çıkaran kavimle senin yolunda cihad etmekten daha sevimli hiçbir şey yoktur benim için. Allah'ım! Sanırım bizimle onlar arasındaki savaşı sona erdirdin. Eğer Kureyş ile savaş devam edecekse, senin yolunda onlarla çarpışmam için beni hayatta bırak. Yok eğer savaşı bitirdiysen, bu yaramı patlat ve ölümümü bununla gerçekleştir." Bunun üzerine göğsündeki yara patladı. Mescitteki Benî Gıfar kabilesine ait çadırda bulunanlar, kanın kendilerine doğru aktığını fark edince şaşırdılar ve: "Ey çadır ehli! Tarafınızdan bize gelen bu nedir?" dediler. Meğer Sa'd'ın yarasından kan fışkırıyormuş. Nihayet o bu yara sebebiyle vefat etti, Allah ondan razı olsun.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Sa‘d’ın yaralanması, hükmü ve duası onun Allah’a bağlılığını gösterir.
Sa‘d ibn Mu‘adh Hendek Savaşı sırasında yaralandı. Banu Qurayza kuşatmasının ardından Peygamber ﷺ hükmü ona bıraktı. Hadiste, yarasının daha sonra çok kanadığı ve bu yara sebebiyle vefat ettiği belirtilir.
Hendek: Kuşatma sırasında Medine yakınlarında kazılan savunma hendeği.
Peygamber ﷺ döneminde Medine’de yaşayan Yahudi kabilesi.
Oku Sa‘d’ın koluna isabet eden büyük kan damarı.
Klasik âlimler bu rivayetten, yaralıların mescitte tedavi edilip ziyaret edilebileceği ve bir yöneticinin hüküm vermeyi yetkin bir hâkime bırakabileceği sonucunu çıkarır. Banu Qurayza hakkındaki bölüm, belirli bir tarihî çatışmayla ilgilidir; kişilere şiddet uygulama konusunda genel bir yetki vermez. Sa‘d’ın duası, yaptıklarının sonucunu Allah’ın takdirine bıraktığını gösterir.
- Hastaları ve yaralıları ziyaret edin, onlara pratik destek sunun.
- Allah’tan sebat dileyin ve sonucu O’na bırakın.
- Yargı işlerini yetkili mercilere bırakın; tarihî savaş anlatılarını kişisel şiddete asla gerekçe göstermeyin.
Aynı bölümdeki bu yakın rivayet, Sa‘d ve Hendek Savaşı çevresindeki olaylar hakkında ek bağlam sunar.
Sahih al-Bukhari · #4121 (Sahih)Aynı bölümdeki bu rivayet, Banu Qurayza hakkındaki hükümle ilgili olaylarla bağlantılıdır.
Sahih al-Bukhari · #4123 (Sahih)Bu sahih rivayet, Sahih al-Bukhari’nin bu bölümünde ele alınan askerî olaylara ek bağlam sağlar.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.