Sahih al-Bukhari, 4202. hadis
Sahl ibn Sa'd rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Qutaybaal‑Bukhari'e aktardıقُتَيْبَةُ
- 2Ya'qubيَعْقُوبُ
- 3Abu Hazimأَبِي حَازِمٍ
- 4Sahl ibn Sa'd as‑Sa'idiسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ
- 5Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْتَقَى هُوَ وَالْمُشْرِكُونَ فَاقْتَتَلُوا، فَلَمَّا مَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى عَسْكَرِهِ، وَمَالَ الآخَرُونَ إِلَى عَسْكَرِهِمْ، وَفِي أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَجُلٌ لاَ يَدَعُ لَهُمْ شَاذَّةً وَلاَ فَاذَّةً إِلاَّ اتَّبَعَهَا، يَضْرِبُهَا بِسَيْفِهِ، فَقِيلَ مَا أَجْزَأَ مِنَّا الْيَوْمَ أَحَدٌ كَمَا أَجْزَأَ فُلاَنٌ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَمَا إِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ ". فَقَالَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ أَنَا صَاحِبُهُ. قَالَ فَخَرَجَ مَعَهُ كُلَّمَا وَقَفَ وَقَفَ مَعَهُ، وَإِذَا أَسْرَعَ أَسْرَعَ مَعَهُ ـ قَالَ ـ فَجُرِحَ الرَّجُلُ جُرْحًا شَدِيدًا، فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ، فَوَضَعَ سَيْفَهُ بِالأَرْضِ وَذُبَابَهُ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ، ثُمَّ تَحَامَلَ عَلَى سَيْفِهِ، فَقَتَلَ نَفْسَهُ، فَخَرَجَ الرَّجُلُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ قَالَ " وَمَا ذَاكَ ". قَالَ الرَّجُلُ الَّذِي ذَكَرْتَ آنِفًا أَنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ، فَأَعْظَمَ النَّاسُ ذَلِكَ، فَقُلْتُ أَنَا لَكُمْ بِهِ. فَخَرَجْتُ فِي طَلَبِهِ، ثُمَّ جُرِحَ جُرْحًا شَدِيدًا، فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ، فَوَضَعَ نَصْلَ سَيْفِهِ فِي الأَرْضِ وَذُبَابَهُ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ، ثُمَّ تَحَامَلَ عَلَيْهِ، فَقَتَلَ نَفْسَهُ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عِنْدَ ذَلِكَ " إِنَّ الرَّجُلَ لَيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ الْجَنَّةِ، فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ، وَهْوَ مِنَ أَهْلِ النَّارِ، وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ النَّارِ، فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ، وَهْوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ ".
Kuteybe bize anlattı, Yakub bize anlattı, Ebu Hazim'den, o da Sehl b. Sa'd es-Saidî'den - Allah ondan razı olsun - rivayet ettiğine göre: Resûlullah ﷺ ile müşrikler karşılaştılar ve çarpıştılar. Resûlullah ﷺ kendi ordugahına, diğerleri de kendi ordugahlarına çekilince, Resûlullah ﷺ'ın ashâbı arasında öyle bir adam vardı ki, düşmandan ayrılmış hiçbir kimseyi bırakmaz, onu takip eder ve kılıcıyla vururdu. Bunun üzerine:
"Bugün bizim aramızda falanca kadar yararlı olan başka biri yoktur" denildi. Resûlullah ﷺ ise: "O, kesinlikle Cehennem halkındandır" buyurdu. Topluluktan bir adam: "Ben onun yanından ayrılmayacağım" dedi ve onunla birlikte çıktı. O durduğunda onunla duruyor, hızlandığında onunla hızlanıyordu. Derken adam ağır yaralandı ve ölümü aceleleştirmek için kılıcının kabzasını yere dayayıp ucunu iki göğsü arasına yerleştirdi, sonra kılıcın üzerine abanarak kendini öldürdü. Onu takip eden adam Resûlullah ﷺ'a gelerek: "Şehadet ederim ki sen Allah'ın Resûlü'sün" dedi. Resûlullah ﷺ: "Bu niye?" diye sordu. Adam: "Az önce Cehennem halkından olduğunu belirttiğiniz adam hakkında insanlar şaşırmıştı, ben de size onun haberini getireceğimi söyledim. Peşinden gittim, ağır yaralanınca ölümü aceleleştirdi; kılıcının ucunu yere dayayıp kabzasını göğsünün ortasına koydu ve üzerine abanarak intihar etti" dedi. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ şöyle buyurdu: "Kişi, insanların gözünde Cennet ehlinin amellerini işler ama aslında Cehennem ehlindendir; yine kişi, insanların gözünde Cehennem ehlinin amellerini işler ama aslında Cennet ehlindendir."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Dindar görünen ameller, kişinin nihai akıbetini her zaman ortaya koymaz.
Diğerlerinden ayrılmış bir düşman.
Allah’ın hükmüne göre Cehennem’e girecek kişiler.
Başkalarının, kişinin iç dünyasını bilmeden gözlemleyebileceği amelleri.
İbn Hacer gibi âlimler, insanların birinin nihai akıbeti hakkında yalnızca görünürdeki amellerine dayanarak hüküm vermemesi gerektiğini açıklar: belirleyici olan iç hâli ve sonudur; bunlar Allah’ın bilgisine aittir. Bu ifade, günahta ısrar etmenin ve kötü bir sonla karşılaşmanın ciddi sonuçları konusunda da uyarır; ancak kimseye delilsiz biçimde belirli kişileri mahkûm etme yetkisi vermez. Dört Sünni fıkıh mezhebi intiharı haram kılar; bu olay, ağır bir yaranın kişinin kendi canına kıymasını haklı çıkarmadığını gösterir.
- Kendini içtenlikle değerlendir: niyetini gözden geçir, Allah’tan sebat ve hayırlı bir son iste.
- Yalnızca dışarıdan gördüklerine dayanarak birinin nihai akıbeti hakkında hüküm verme.
- Acı, umutsuzluk veya ağır yaralanma durumunda yardım ara; kendini asla kasten ölüm tehlikesine atma.
Bu rivayet, amellerin niyetlere göre değerlendirildiğini vurgular ve içsel saiklere ilişkin dersi tamamlar.
Sahih al-Bukhari · #4203 (Sahih)Burada da insanların cesurca veya övgüye değer gördüğü bir davranışın, tek başına kişinin nihai hâlini kanıtlamadığı görülür.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.