Sahih al-Bukhari, 4294. hadis
Abdullah ibn Abbas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Ibn Abbas'e uzanan rivayet zinciri
- 1Abu an‑Nu'manal‑Bukhari'e aktardıأَبُو النُّعْمَانِ
- 2Abu Awanaأَبُو عَوَانَةَ
- 3Abu Bishrأَبِي بِشْرٍ
- 4Sa'id ibn Jubayrسَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ
- 5Ibn Abbasابْنِ عَبَّاسٍ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كَانَ عُمَرُ يُدْخِلُنِي مَعَ أَشْيَاخِ بَدْرٍ، فَقَالَ بَعْضُهُمْ لِمَ تُدْخِلُ هَذَا الْفَتَى مَعَنَا، وَلَنَا أَبْنَاءٌ مِثْلُهُ فَقَالَ إِنَّهُ مِمَّنْ قَدْ عَلِمْتُمْ. قَالَ فَدَعَاهُمْ ذَاتَ يَوْمٍ، وَدَعَانِي مَعَهُمْ قَالَ وَمَا رُئِيتُهُ دَعَانِي يَوْمَئِذٍ إِلاَّ لِيُرِيَهُمْ مِنِّي فَقَالَ مَا تَقُولُونَ {إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ * وَرَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ} حَتَّى خَتَمَ السُّورَةَ، فَقَالَ بَعْضُهُمْ أُمِرْنَا أَنْ نَحْمَدَ اللَّهَ وَنَسْتَغْفِرَهُ، إِذَا نُصِرْنَا وَفُتِحَ عَلَيْنَا. وَقَالَ بَعْضُهُمْ لاَ نَدْرِي. أَوْ لَمْ يَقُلْ بَعْضُهُمْ شَيْئًا. فَقَالَ لِي يَا ابْنَ عَبَّاسٍ أَكَذَاكَ تَقُولُ قُلْتُ لاَ. قَالَ فَمَا تَقُولُ قُلْتُ هُوَ أَجَلُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَعْلَمَهُ اللَّهُ لَهُ {إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ} فَتْحُ مَكَّةَ، فَذَاكَ عَلاَمَةُ أَجَلِكَ {فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ وَاسْتَغْفِرْهُ إِنَّهُ كَانَ تَوَّابًا} قَالَ عُمَرُ مَا أَعْلَمُ مِنْهَا إِلاَّ مَا تَعْلَمُ.
İbn Abbas (Allah her ikisinden de razı olsun) şöyle anlattı:
"Ömer beni, Bedir gazileri olan yaşlılarla birlikte meclisine kabul ederdi. Onlardan bazıları kendisine: 'Bizim onun yaşında oğullarımız varken bu genç adamı neden aramıza alıyorsun?' dediler. Ömer: 'Onun kim olduğunu siz de biliyorsunuz' diye cevap verdi. Bir gün onları davet etti ve beni de yanlarında çağırdı. O gün beni sadece onlara benim ilmimi göstermek için çağırdığını anladım. Ömer onlara sordu: '{Allah’ın yardımı ve fetih geldiğinde * Ve insanların Allah’ın dinine akın akın girdiğini gördüğünde} ayetleri hakkında ne dersiniz?' diye soresinin sonuna kadar okudu. Bazıları: 'Yardım edilip zafer kazandığımızda Allah’a hamd etmek ve O’ndan bağışlanma dilemekle emrolunduk' dediler. Bazıları ise: 'Bilmiyoruz' dedi ya da hiçbir şey söylemedi. Bunun üzerine Ömer bana dönerek: 'Ey İbn Abbas! Sen de böyle mi diyorsun?' diye sordu. Ben: 'Hayır' dedim. 'Peki sen ne diyorsun?' diye sorunca şöyle cevap verdim: 'Bu sure, Allah’ın Resûlullah ﷺ’e bildirdiği ecelinin yaklaştığına işarettir. {Allah’ın yardımı ve fetih geldiğinde} ifadesi Mekke’nin fethidir; bu sizin ecelinizin işaretidir. {Rabbini hamd ile tesbih et ve O’ndan mağfiret dile; şüphesiz O, tevbeleri çok kabul edendir.}' Ömer: 'Ben de bundan senin bildiğinden başka bir şey bilmiyorum' dedi."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
İbn Abbas, Nasr Suresi’ni Peygamber’in yaklaşan vefatının habercisi olarak yorumladı.
Ömer, İbn Abbas’ı Bedir gazilerine yönelik bir toplantıya davet etti ve onlara Nasr Suresi’nin anlamını sordu. Genç yaşına rağmen İbn Abbas’ı neden aralarına kattığını orada bulunanlara göstermek istedi.
Bedir Savaşı’na katılan sahabiler.
Kur’an’ın 110. suresi; Allah’ın yardımından ve fetihten söz eder.
Pişmanlık duymak ve Allah’tan bağışlanma dilemek.
İbn Hacer’in de aralarında bulunduğu klasik müfessirler, İbn Abbas’ın yorumunu Peygamber’in yaklaşan vefatıyla ilişkilendirir ﷺ: Mekke’nin fethi ve insanların İslam’a girmesi, onun dünyadaki görevinin tamamlandığının işaretiydi. Allah’ı yüceltme ve bağışlanma dileme çağrısı, başarı zamanlarında bile ibadetin ve tevazunun uygun olduğunu öğretir. Ömer, İbn Abbas’ın bilgisini takdir etmiş ve kavrayışın yalnızca yaşa bağlı olmadığını göstermiştir.
- Zaferden sonra başarıyı kendine mal etmek yerine Allah’ı övmeye ve O’ndan bağışlanma dilemeye devam et.
- Bilgisi kanıtlanmış gençlere önemli görüşmelere katkıda bulunma fırsatı ver.
- Kur’an ayetlerinin derin anlamlarını araştır ve ilim sahibi kişilerden öğren.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.