Sahih al-Bukhari, 4339. hadis
Abdullah ibn Umar rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abdullah ibn Umar tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنِي مَحْمُودٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، وَحَدَّثَنِي نُعَيْمٌ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ بَعَثَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم خَالِدَ بْنَ الْوَلِيدِ إِلَى بَنِي جَذِيمَةَ، فَدَعَاهُمْ إِلَى الإِسْلاَمِ فَلَمْ يُحْسِنُوا أَنْ يَقُولُوا أَسْلَمْنَا. فَجَعَلُوا يَقُولُونَ صَبَأْنَا، صَبَأْنَا. فَجَعَلَ خَالِدٌ يَقْتُلُ مِنْهُمْ وَيَأْسِرُ، وَدَفَعَ إِلَى كُلِّ رَجُلٍ مِنَّا أَسِيرَهُ، حَتَّى إِذَا كَانَ يَوْمٌ أَمَرَ خَالِدٌ أَنْ يَقْتُلَ كُلُّ رَجُلٍ مِنَّا أَسِيرَهُ فَقُلْتُ وَاللَّهِ لاَ أَقْتُلُ أَسِيرِي، وَلاَ يَقْتُلُ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِي أَسِيرَهُ، حَتَّى قَدِمْنَا عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرْنَاهُ، فَرَفَعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَدَهُ فَقَالَ " اللَّهُمَّ إِنِّي أَبْرَأُ إِلَيْكَ مِمَّا صَنَعَ خَالِدٌ ". مَرَّتَيْنِ.
Bana Mahmud anlattı, bize Abdurrezzak anlattı, bize Ma'mer haber verdi; bana Nuaym anlattı, bize Abdullah haber verdi, bize Ma'mer haber verdi; Zühri'den, Salim'den, babasından rivayetle: Nebi ﷺ, Halid b. Velid'i Benî Cezîme kabilesine gönderdi. Halid onları İslam'a davet etti, ancak onlar 'Müslüman olduk' demeyi beceremediler ve sürekli 'Din değiştirdik, din değiştirdik' demeye başladılar. Bunun üzerine Halid onlardan bazılarını öldürmeye ve esir almaya başladı; her birimize bir esir verdi. Bir gün geldiğinde Halid, her birimizin kendi esirini öldürmesini emretti. Ben ise: 'Vallahi ben esirimi öldürmem, arkadaşlarımdan hiç kimse de esirini öldürmez' dedim. Nebi ﷺ'in huzuruna vardığımızda durumu kendisine arz ettik. Bunun üzerine Nebi ﷺ ellerini kaldırdı ve iki defa: 'Allah'ım! Halid'in yaptığından sana sığınırım (onu sorumlu tutmam)' buyurdu.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Peygamber ﷺ, Hâlid’in davranışını kınadı ve insanlara dikkatle muamele edilmesi hakkını korudu.
Peygamber ﷺ, İslam’a davet etmek üzere Hâlid ibn Velîd’i Benî Cezîme’ye gönderdi. Hâlid, onların muğlak ifadelerini İslam’ı kabul ettikleri şeklinde değerlendirmedi; bazılarını öldürttü ve bazılarını esir aldı. Abdullah ibn Ömer, esirini öldürmeyi reddetti. Olay Peygamber ﷺ’e anlatılınca, Hâlid’in yaptıklarından iki kez uzak olduğunu beyan etti.
Hâlid ibn Velîd’in kendilerine gönderildiği Arap kabilesi.
Önceki dinlerinden ayrıldıklarını ifade etmek için kullandıkları bir söz; söyledikleri, alışılmış “Müslüman olduk” ifadesiyle tam olarak örtüşmüyordu.
Peygamber ﷺ, Hâlid’in davranışını onaylamadığını ve ondan uzak olduğunu Allah’ı şahit tutarak bildirdi.
Klasik şârihler, muğlak sözlerin dikkatli bir araştırma yapılmadan şiddete gerekçe gösterilemeyeceğini vurgular. Rivayet, bir yöneticinin emrinin haram bir haksızlığı işlemeyi meşru kılmadığını öğretir: Abdullah ibn Ömer esirini öldürmeyi reddetmiştir. Peygamber ﷺ bu davranışı kınayarak bir komutanın hatalarının İslamî ölçütle bir tutulamayacağını göstermiştir. Âlimler buradan adaletin, ihtiyatın ve insan hayatını korumanın önemini de çıkarırlar.
- Sözler muğlak olduğunda, önemli sonuçları olan bir karar vermeden önce açıklama iste.
- Haksızlığa veya bir esirin öldürülmesine yol açan bir emre uyma.
- Yetki sahiplerinin hatalarını dürüstçe kabul et ve verilen zararı telafi et.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.