Sahih al-Bukhari, 4340. hadis
Ali ibn Abi Talib rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Ali ibn Abi Talib tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، قَالَ حَدَّثَنِي سَعْدُ بْنُ عُبَيْدَةَ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَلِيٍّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَعَثَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم سَرِيَّةً فَاسْتَعْمَلَ رَجُلاً مِنَ الأَنْصَارِ، وَأَمَرَهُمْ أَنْ يُطِيعُوهُ، فَغَضِبَ فَقَالَ أَلَيْسَ أَمَرَكُمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ تُطِيعُونِي. قَالُوا بَلَى. قَالَ فَاجْمَعُوا لِي حَطَبًا. فَجَمَعُوا، فَقَالَ أَوْقِدُوا نَارًا. فَأَوْقَدُوهَا، فَقَالَ ادْخُلُوهَا. فَهَمُّوا، وَجَعَلَ بَعْضُهُمْ يُمْسِكُ بَعْضًا، وَيَقُولُونَ فَرَرْنَا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنَ النَّارِ. فَمَا زَالُوا حَتَّى خَمَدَتِ النَّارُ، فَسَكَنَ غَضَبُهُ، فَبَلَغَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " لَوْ دَخَلُوهَا مَا خَرَجُوا مِنْهَا إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ، الطَّاعَةُ فِي الْمَعْرُوفِ ".
Müsedded bize rivayet etti, Abdülvehhâd bize rivayet etti, A'meş bize rivayet etti ve dedi ki: Sa'd b. Ubeyde bana Ebû Abdurrahmân'dan, o da Ali'den (Allah ondan razı olsun) rivayet etti. Ali şöyle dedi: Nebi ﷺ bir seriyye gönderdi ve başlarına Ensar'dan bir adamı komutan tayin ederek onlara bu kişiye itaat etmelerini emretti. Komutan öfkelendi ve
"Nebi ﷺ size bana itaat etmenizi emretmedi mi?" dedi. Onlar "Evet, emretti" dediler. Bunun üzerine "Bana odun toplayın" dedi, onlar da topladılar. Sonra "Ateş yakın" dedi, onlar da yaktılar. Ardından "İçine girin!" emrini verdi. Askerler bunu yapmaya niyetlendiler, ancak birbirlerine tutunup "Biz Cehennem ateşinden kaçıp Nebi ﷺ'e sığınmadık mı?" demeye başladılar. Bu hal üzere ateş sönüp komutanın öfkesi dinene kadar beklediler. Durum Nebi ﷺ'e ulaşınca şöyle buyurdu: "Eğer ateşe girselerdi, Kıyamet Günü'ne kadar oradan çıkamazlardı. İtaat ancak iyilikte olur."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Bir yöneticiye itaat yalnızca iyi ve meşru olan konularda geçerlidir.
Peygamber ﷺ’in bizzat katılmadığı askerî sefer.
Peygamber ﷺ’e ve Mekke’den gelen Müslümanlara destek veren Medine halkı.
İyi, meşru ve Allah’ın hükümlerine uygun olan şey.
Klasik âlimler bu rivayetten, atanmış bir komutana itaatin iyilik sınırları içinde vacip olduğu, ancak günah veya zarara yol açan bir emir söz konusu olduğunda vacip olmadığı sonucunu çıkarırlar. Komutan, yetkisini insanları Allah’a isyana zorlamak için kullanamaz. Dört Sünni fıkıh mezhebi de bu ilkeyi kabul eder: Yetkililere itaat koşulsuz değildir ve günah emrini kapsamaz.
- Sorumlu kişilerin makul ve meşru talimatlarına uyun; günaha yol açan bir emri ise sakin biçimde reddedin.
- Yetkiyi öfkenizi dışa vurmak ya da güç gösterisi yapmak için değil, insanları korumak ve onlara hizmet etmek için kullanın.
- Bir talimat meşru değilse, neden yerine getiremeyeceğinizi sakince açıklayın ve anlaşmazlığı görüşmek için sorumlu bir yol arayın.
Bu rivayet haramlardan kaçınılması ve emirlerin güç yetirildiği ölçüde yerine getirilmesi gerektiğini öğretir; bu ilkeler birlikte dinî yükümlülüklerin açık sınırları olduğunu vurgular.
Sahih al-Bukhari · #4341 (Sahih)Burada Peygamber ﷺ Yemen’e görevliler gönderir ve sorumluluklarını paylaştırır; bu da itaat ve yetki konularıyla bağlantılıdır.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.