Giriş · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 4341. hadis

Abu Musa al-Ash'ari rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Giriş
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Abu Musa al-Ash'ari tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا مُوسَى، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، قَالَ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَبَا مُوسَى وَمُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ إِلَى الْيَمَنِ، قَالَ وَبَعَثَ كُلَّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا عَلَى مِخْلاَفٍ قَالَ وَالْيَمَنُ مِخْلاَفَانِ ثُمَّ قَالَ ‏ "‏ يَسِّرَا وَلاَ تُعَسِّرَا، وَبَشِّرَا وَلاَ تُنَفِّرَا ‏"‏‏.‏ فَانْطَلَقَ كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا إِلَى عَمَلِهِ، وَكَانَ كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا إِذَا سَارَ فِي أَرْضِهِ كَانَ قَرِيبًا مِنْ صَاحِبِهِ أَحْدَثَ بِهِ عَهْدًا، فَسَلَّمَ عَلَيْهِ، فَسَارَ مُعَاذٌ فِي أَرْضِهِ قَرِيبًا مِنْ صَاحِبِهِ أَبِي مُوسَى، فَجَاءَ يَسِيرُ عَلَى بَغْلَتِهِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيْهِ، وَإِذَا هُوَ جَالِسٌ، وَقَدِ اجْتَمَعَ إِلَيْهِ النَّاسُ، وَإِذَا رَجُلٌ عِنْدَهُ قَدْ جُمِعَتْ يَدَاهُ إِلَى عُنُقِهِ فَقَالَ لَهُ مُعَاذٌ يَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ قَيْسٍ، أَيَّمَ هَذَا قَالَ هَذَا رَجُلٌ كَفَرَ بَعْدَ إِسْلاَمِهِ‏.‏ قَالَ لاَ أَنْزِلُ حَتَّى يُقْتَلَ‏.‏ قَالَ إِنَّمَا جِيءَ بِهِ لِذَلِكَ فَانْزِلْ‏.‏ قَالَ مَا أَنْزِلُ حَتَّى يُقْتَلَ فَأَمَرَ بِهِ فَقُتِلَ ثُمَّ نَزَلَ فَقَالَ يَا عَبْدَ اللَّهِ، كَيْفَ تَقْرَأُ الْقُرْآنَ قَالَ أَتَفَوَّقُهُ تَفَوُّقًا‏.‏ قَالَ فَكَيْفَ تَقْرَأُ أَنْتَ يَا مُعَاذُ قَالَ أَنَامُ أَوَّلَ اللَّيْلِ فَأَقُومُ وَقَدْ قَضَيْتُ جُزْئِي مِنَ النَّوْمِ، فَأَقْرَأُ مَا كَتَبَ اللَّهُ لِي، فَأَحْتَسِبُ نَوْمَتِي كَمَا أَحْتَسِبُ قَوْمَتِي‏.‏

Çeviri

Ebû Bürde'den rivayet edildiğine göre: Resûlullah ﷺ, Ebû Mûsâ ile Muâz b. Cebel'i Yemen'e gönderdi. Her birini ayrı bir bölgeye vali olarak tayin etti; zira Yemen iki bölgeden oluşuyordu. Sonra onlara şöyle buyurdu:

"Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız; müjdeleyiniz, nefret ettirmeyiniz." Bunun üzerine her biri görev yerine hareket etti. Bölgelerini dolaşırken birbirlerinin sınırlarına yaklaştıklarında birbirlerini ziyaret edip selam verirlerdi. Bir keresinde Muâz, kendi bölgesinin komşusu Ebû Mûsâ'nın sınırına yakın kısmını dolaşıyordu. Katırının üzerinde ilerleyerek Ebû Mûsâ'nın yanına vardığında onu oturur halde buldu; etrafında insanlar toplanmıştı. Bir de baktı ki, elleri boynuna bağlanmış bir adam orada duruyor. Muâz ona: "Ey Abdullah b. Kays! Bu nedir?" diye sordu. Ebû Mûsâ: "Bu adam, Müslüman olduktan sonra küfre dönmüştür" dedi. Muâz: "O öldürülmeden katırımdan inmeyeceğim" dedi. Ebû Mûsâ: "Zaten bunun için getirildi, iniver" deyince, Muâz tekrar: "O öldürülmeden inmeyeceğim" dedi. Bunun üzerine Ebû Mûsâ emir verdi ve adam öldürüldü. Sonra Muâz katırından indi ve: "Ey Abdullah! Sen Kur'an'ı nasıl okuyorsun?" diye sordu. Ebû Mûsâ: "Onu parça parça, aralıklarla okuyorum" cevabını verdi. Muâz: "Peki ya sen nasıl okuyorsun ey Muâz?" diye sorunca, Muâz şöyle dedi: "Gecenin ilk kısmında uyurum, uykumu aldıktan sonra kalkarım ve Allah'ın benim için takdir ettiği kadar okurum. Böylece hem uykumdan hem de namazımdan dolayı sevap umarım."

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Peygamber ﷺ valilerine işleri kolaylaştırmalarını ve insanlara umut vermelerini emretti.

Arka plan ve bağlam

Peygamber ﷺ, Ebu Musa ile Muaz bin Cebel'i Yemen'in iki bölgesine vali olarak gönderdi ve halka nasıl davranmaları gerektiği konusunda onlara yol gösterdi.

Kavramlar ve açıklamalar
Kolaylaştırın

İnsanlara hikmetle yaklaşın; öğretirken ve yönetirken İslami kurallara uygun, anlaşılır ve kolay bir yol seçin.

Müjdeleyin

İnsanlarda umut uyandırıp onları teşvik edin; onları imandan ve iyi amellerden uzaklaştırmayın.

Onu bölümler hâlinde okuyorum

Ebu Musa Kur'an'ı düzenli olarak ayrı bölümler hâlinde okurdu.

Âlimlerin çıkarımları

Nevevî gibi âlimler, kolaylaştırma emrinin dinî hükümleri değiştirme izni olmadığını; kurallar çerçevesinde yumuşak davranmayı ve uygun seçenekleri tercih etmeyi ifade ettiğini açıklar. İnsanları uzaklaştırmama uyarısı, İslam'a davetin hikmetli ve teşvik edici olması gerektiği anlamına gelir. Gece namazıyla ilgili konuşma, ibadetin kişinin gücüne göre düzenlenebileceğini ve iyi niyetle yapılan dinlenmenin de sevap kazandırabileceğini gösterir. Mürted hakkındaki bölüm tarihî bir hukuk davasını anlatır; bireylere cezaları kendilerinin uygulaması yönünde bir talimat değildir. Bu tür davalar yetkili makamın görev alanına girer ve yürürlükteki hukuk kurallarının uygulanmasını gerektirir.

Günümüz için dersler
  1. Dinî konuları nazikçe açıklayın ve anlatımınızı muhatabınızın anlayabileceği şekilde uyarlayın.
  2. İslam'ın hükümlerini gizlemeden veya değiştirmeden, umut veren sözlerle insanları teşvik edin.
  3. İbadetinizi sürdürülebilir biçimde planlayın: gece namazını yeterli dinlenmeyle dengeleyin ve gücünüzü gözetin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.