Peygamber'in Gazveleri · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 4351. hadis

Abu Sa'id al-Khudri rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Peygamber'in Gazveleri
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Abu Sa'id al-Khudri tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ الْقَعْقَاعِ بْنِ شُبْرُمَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي نُعْمٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ، يَقُولُ بَعَثَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ ـ رضى الله عنه ـ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْيَمَنِ بِذُهَيْبَةٍ فِي أَدِيمٍ مَقْرُوظٍ لَمْ تُحَصَّلْ مِنْ تُرَابِهَا، قَالَ فَقَسَمَهَا بَيْنَ أَرْبَعَةِ نَفَرٍ بَيْنَ عُيَيْنَةَ بْنِ بَدْرٍ، وَأَقْرَعَ بْنِ حَابِسٍ وَزَيْدِ الْخَيْلِ، وَالرَّابِعُ إِمَّا عَلْقَمَةُ وَإِمَّا عَامِرُ بْنُ الطُّفَيْلِ، فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِهِ كُنَّا نَحْنُ أَحَقَّ بِهَذَا مِنْ هَؤُلاَءِ‏.‏ قَالَ فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ أَلاَ تَأْمَنُونِي وَأَنَا أَمِينُ مَنْ فِي السَّمَاءِ، يَأْتِينِي خَبَرُ السَّمَاءِ صَبَاحًا وَمَسَاءً ‏"‏‏.‏ قَالَ فَقَامَ رَجُلٌ غَائِرُ الْعَيْنَيْنِ، مُشْرِفُ الْوَجْنَتَيْنِ، نَاشِزُ الْجَبْهَةِ، كَثُّ اللِّحْيَةِ، مَحْلُوقُ الرَّأْسِ، مُشَمَّرُ الإِزَارِ، فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، اتَّقِ اللَّهَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ وَيْلَكَ أَوَلَسْتُ أَحَقَّ أَهْلِ الأَرْضِ أَنْ يَتَّقِيَ اللَّهَ ‏"‏‏.‏ قَالَ ثُمَّ وَلَّى الرَّجُلُ، قَالَ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَلاَ أَضْرِبُ عُنُقَهُ قَالَ ‏"‏ لاَ، لَعَلَّهُ أَنْ يَكُونَ يُصَلِّي ‏"‏‏.‏ فَقَالَ خَالِدٌ وَكَمْ مِنْ مُصَلٍّ يَقُولُ بِلِسَانِهِ مَا لَيْسَ فِي قَلْبِهِ‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنِّي لَمْ أُومَرْ أَنْ أَنْقُبَ قُلُوبَ النَّاسِ، وَلاَ أَشُقَّ بُطُونَهُمْ ‏"‏ قَالَ ثُمَّ نَظَرَ إِلَيْهِ وَهْوَ مُقَفٍّ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّهُ يَخْرُجُ مِنْ ضِئْضِئِ هَذَا قَوْمٌ يَتْلُونَ كِتَابَ اللَّهِ رَطْبًا، لاَ يُجَاوِزُ حَنَاجِرَهُمْ، يَمْرُقُونَ مِنَ الدِّينِ كَمَا يَمْرُقُ السَّهْمُ مِنَ الرَّمِيَّةِ ‏"‏‏.‏ وَأَظُنُّهُ قَالَ ‏"‏ لَئِنْ أَدْرَكْتُهُمْ لأَقْتُلَنَّهُمْ قَتْلَ ثَمُودَ ‏"‏‏.‏

Çeviri

Ebû Saîd el-Hudrî (r.a.) şöyle rivayet etmiştir: Ali b. Ebî Tâlib (Allah ondan razı olsun), Yemen’den Resûlullah ﷺ’a, derisi tabaklanmış ve toprağından arındırılmamış bir kap içinde, henüz madeninden çıkarılmamış bir altın gönderdi. Resûlullah ﷺ bunu dört kişi arasında paylaştırdı: Uyeyne b. Bedr, Akra‘ b. Hâbis, Zeyd el-Hayl ve dördüncüsü ya Alkame ya da Âmir b. Tufeyl idi. Bunun üzerine ashâbdan biri:

"Biz buna bunlardan daha layıkız" dedi. Bu söz Peygamber ﷺ’e ulaşınca şöyle buyurdu: "Siz bana güvenmiyor musunuz? Oysa ben, göktekinin emînîyim; bana gökten haber sabah ve akşam gelir." Sonra gözleri çukura kaçmış, yanakları çıkık, alnı kabarık, sakalı gür, başı tıraşlı ve peştemali sıvanmış bir adam kalkıp: "Ey Allah’ın Resûlü! Allah’tan kork!" dedi. Resûlullah ﷺ: "Yazıklar olsun sana! Yeryüzünde Allah’tan korkmaya en layık olan kimse ben değil miyim?" buyurdu. Adam dönüp gidince Hâlid b. Velîd: "Ey Allah’ın Resûlü! Boynunu vurmayayım mı?" diye sordu. Resûlullah ﷺ: "Hayır, belki namaz kılıyordur" buyurdu. Hâlid: "Nice namaz kılan vardır ki diliyle kalbinde olmayanı söyler" deyince, Resûlullah ﷺ şöyle buyurdu: "Ben insanların kalplerini yarmakla veya karınlarını deşmekle emrolunmadım." Sonra adam arkasını dönüp giderken ona bakarak: "Şunun soyundan öyle bir topluluk türeyecek ki Kur’an’ı su gibi okuyacaklar fakat o, hançerelerinden aşağı geçmeyecek. Onlar dinden, okun avı delip geçtiği gibi fırlayıp çıkacaklardır" buyurdu. Sanırım ayrıca: "Eğer onlara yetişirsem, Semûd kavminin öldürüldüğü gibi onları da öldüreceğim" diye de buyurdu.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Peygamber ﷺ malı adaletle paylaştırdı ve dayanaksız zanları yasakladı.

Arka plan ve bağlam

Ali bin Ebu Talib, Yemen’den Peygamber ﷺ’e altın gönderdi; Peygamber ﷺ de bunu adı belirtilen dört kişi arasında paylaştırdı. Orada bulunan biri bu dağıtıma itiraz etti; hadis, Peygamber’in ﷺ tepkisini ve daha sonra ortaya çıkacak bir grup hakkındaki uyarısını anlatır.

Kavramlar ve açıklamalar
Hariciler

Ayrılan ve katı dinî hükümleriyle, ayrıca diğer Müslümanlara karşı şiddet kullanmalarıyla tanınan bir grup.

Kitap boğazlarından aşağı geçmez

Kur’an’ı okurlar, ancak tilavetleri gerçek bir anlayışa ve uygulamaya dönüşmez.

Dinden çıkıp gitmek

Bir ok gibi hedefinden hızla geçip gitmesi benzetmesiyle, dinden ayrılmayı ifade eder.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler bu rivayetten, kamu yararına hizmet ettiği sürece bir yöneticinin kamu mallarını kendi takdiriyle dağıtabileceği ve herkes aynı miktarı almadı diye dağıtımın otomatik olarak adaletsiz sayılamayacağı sonucunu çıkarırlar. Peygamber ﷺ, Allah’ın kendisine emanet ettiklerinde güvenilir olduğunu vurgular. İnsanlar yalnızca şüpheye dayanılarak cezalandırılmamalıdır; başkalarının iç niyetlerini araştırma yetkisi insanlara verilmemiştir. Anlamını uygulamadan Kur’an okuyan bir grup hakkındaki uyarı, dinî görünüşlerin tek başına samimi takvanın kanıtı olmadığını öğretir.

Günümüz için dersler
  1. Bir dağıtımın adaletsiz olduğu sonucuna hemen varmayın; gerekçelerini sorun ve dikkatle değerlendirin.
  2. Birinin iç niyetini şüpheye dayanarak mahkûm etmeyin; delile ve adil usullere bağlı kalın.
  3. Kur’an tilavetini anlayış, tevazu ve güzel davranışla birleştirin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.