Peygamber ﷺ ve Ashabının Faziletleri · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 3610. hadis

Abu Sa'id al-Khudri rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Peygamber ﷺ ve Ashabının Faziletleri
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Abu Sa'id al-Khudri tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ يَقْسِمُ قَسْمًا أَتَاهُ ذُو الْخُوَيْصِرَةِ ـ وَهْوَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي تَمِيمٍ ـ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ اعْدِلْ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ وَيْلَكَ، وَمَنْ يَعْدِلُ إِذَا لَمْ أَعْدِلْ قَدْ خِبْتَ وَخَسِرْتَ إِنْ لَمْ أَكُنْ أَعْدِلُ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ائْذَنْ لِي فِيهِ، فَأَضْرِبَ عُنُقَهُ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ دَعْهُ فَإِنَّ لَهُ أَصْحَابًا، يَحْقِرُ أَحَدُكُمْ صَلاَتَهُ مَعَ صَلاَتِهِمْ وَصِيَامَهُ مَعَ صِيَامِهِمْ، يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ لاَ يُجَاوِزُ تَرَاقِيَهُمْ، يَمْرُقُونَ مِنَ الدِّينِ كَمَا يَمْرُقُ السَّهْمُ مِنَ الرَّمِيَّةِ، يُنْظَرُ إِلَى نَصْلِهِ فَلاَ يُوجَدُ فِيهِ شَىْءٌ، ثُمَّ يُنْظَرُ إِلَى رِصَافِهِ فَمَا يُوجَدُ فِيهِ شَىْءٌ، ثُمَّ يُنْظَرُ إِلَى نَضِيِّهِ ـ وَهْوَ قِدْحُهُ ـ فَلاَ يُوجَدُ فِيهِ شَىْءٌ، ثُمَّ يُنْظَرُ إِلَى قُذَذِهِ فَلاَ يُوجَدُ فِيهِ شَىْءٌ، قَدْ سَبَقَ الْفَرْثَ وَالدَّمَ، آيَتُهُمْ رَجُلٌ أَسْوَدُ إِحْدَى عَضُدَيْهِ مِثْلُ ثَدْىِ الْمَرْأَةِ، أَوْ مِثْلُ الْبَضْعَةِ تَدَرْدَرُ وَيَخْرُجُونَ عَلَى حِينِ فُرْقَةٍ مِنَ النَّاسِ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ فَأَشْهَدُ أَنِّي سَمِعْتُ هَذَا الْحَدِيثَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، وَأَشْهَدُ أَنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ قَاتَلَهُمْ وَأَنَا مَعَهُ، فَأَمَرَ بِذَلِكَ الرَّجُلِ، فَالْتُمِسَ فَأُتِيَ بِهِ حَتَّى نَظَرْتُ إِلَيْهِ عَلَى نَعْتِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم الَّذِي نَعَتَهُ‏.‏

Çeviri

Ebû Saîd el-Hudrî (radıyallahu anh) şöyle anlatmıştır: Biz Resûlullah ﷺ’ın yanında bulunuyorduk ve kendisi bir mal taksim ediyordu. Bu sırada Benî Temîm kabilesinden bir adam olan Zü’l-Huveysıra yanına geldi ve:

“Ey Allah’ın Resûlü! Adaletli ol!” dedi. Bunun üzerine Peygamber ﷺ: “Yazıklar olsun sana! Eğer ben adaletli olmazsam kim adaletli olabilir? Şayet adaletli davranmazsam gerçekten hüsrana uğramış ve kaybetmiş olurum” buyurdu. Ömer (radıyallahu anh): “Ey Allah’ın Resûlü! İzin ver boynunu vurayım” dedi. Resûlullah ﷺ ise: “Onu bırak! Çünkü onun öyle arkadaşları olacak ki, siz kendi namazınızı onların namazının yanında, kendi orucunuzu da onların orucunun yanında önemsiz göreceksiniz. Onlar Kur’an okurlar fakat Kur’an onların boğazlarından aşağı geçmez. Dinden, okun avı delip geçtiği gibi çıkarlar; okun demirine bakılır, üzerinde hiçbir şey bulunmaz; bağlama yerine bakılır, onda da bir şey görülmez; sapına bakılır, orada da bir şey yoktur; tüylerine bakılır, orada da bir iz rastlanmaz. Ok o kadar hızlı gitmiştir ki kan ve dışkı bulaşmamıştır bile. Onların alameti, kollarından biri kadın memesi gibi veya sallanan bir et parçası gibi olan siyah bir adamdır. Bu grup, insanlar arasında ayrılıkların baş gösterdiği bir zamanda ortaya çıkacaktır” buyurdu. Ebû Saîd (radıyallahu anh) devamla dedi ki: “Ben bu hadîsi Resûlullah ﷺ’dan işittiğime şahitlik ederim ve yine şahitlik ederim ki Ali bin Ebî Tâlib onlarla savaştığında ben de onunlaydım. Ali (radıyallahu anh) o adamın aranmasını emretti; adam bulundu ve getirildi. Baktığımda, onun Nebi ﷺ’ın tarif ettiği özelliklere birebir uyduğunu gördüm.”

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Peygamber ﷺ, adaleti çarpıtan dindar aşırılık yanlılarına karşı uyarır.

Arka plan ve bağlam

Bağlam, Peygamber ﷺ’in malı paylaştırması ve Zü’l-Huveysıra’nın onu adaletsizlikle suçlamasıdır. Peygamber ﷺ böyle kişilerin takipçileri olacağını önceden haber verdi; Ebu Saîd daha sonra Ali’nin onlarla savaştığını gördü ve tarif edilen adam bulundu.

Kavramlar ve açıklamalar
Zü’l-Huveysıra

Peygamber’in ﷺ mal paylaşımını adaletsiz bulan adamın adı.

Boğazlarından öteye geçmez

Tilavetleri kalplerine ulaşmaz; Kur’an’ı doğru biçimde anlamaz veya uygulamazlar.

Hâricîler

Ali’nin otoritesine karşı çıkan; dinî aşırılıkları ve başkalarını haksız yere suçlamalarıyla tanınan bir grup.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler buradan, çok namaz kılmanın, oruç tutmanın ve Kur’an okumanın tek başına doğru anlayışın veya samimi uygulamanın kanıtı olmadığını çıkarırlar. Kur’an ve sünnet ilimle ve aşırılıktan uzak biçimde anlaşılmalıdır. Peygamber’in uyarısı ﷺ tarif edilen grupla ilgilidir; bu, kişilerin kendi başlarına başkalarını Hâricî diye nitelemesini veya onlara karşı şiddet kullanmasını haklı çıkarmaz. Âlimler, silahlı isyancılarla mücadeleyi sıkı kurallar ve yetkili makamın denetimi çerçevesinde ele alırlar.

Günümüz için dersler
  1. Bir adaletsizlik suçlamasını yaymadan önce adil ve bilgili biçimde araştır.
  2. Dinî gayretin tevazu, anlayış ve başkalarına karşı özenli davranışla birlikte olmasını sağla.
  3. Kendi başına insanları aşırılık yanlısı diye niteleme ve meşru yetki dışında asla şiddet çağrısı yapma.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.