Sahih al-Bukhari, 4495. hadis
Aisha rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Aisha tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ قَالَ قُلْتُ لِعَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا يَوْمَئِذٍ حَدِيثُ السِّنِّ أَرَأَيْتِ قَوْلَ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى {إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِمَا} فَمَا أُرَى عَلَى أَحَدٍ شَيْئًا أَنْ لاَ يَطَّوَّفَ بِهِمَا. فَقَالَتْ عَائِشَةُ كَلاَّ لَوْ كَانَتْ كَمَا تَقُولُ كَانَتْ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْهِ أَنْ لاَ يَطَّوَّفَ بِهِمَا، إِنَّمَا أُنْزِلَتْ هَذِهِ الآيَةُ فِي الأَنْصَارِ، كَانُوا يُهِلُّونَ لِمَنَاةَ، وَكَانَتْ مَنَاةُ حَذْوَ قُدَيْدٍ، وَكَانُوا يَتَحَرَّجُونَ أَنْ يَطُوفُوا بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، فَلَمَّا جَاءَ الإِسْلاَمُ سَأَلُوا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ ذَلِكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ {إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِمَا}
Bize Abdullah b. Yusuf anlattı, bize Malik haber verdi, Hişam b. Urve'den, o da babasından rivayet etti ki: Ben o günlerde genç bir delikanlı iken Peygamber'in ﷺ eşi Aişe'ye dedim ki:
"Allah Tebâreke ve Teâlâ'nın şu sözünü nasıl yorumluyorsun: {Şüphesiz Safa ile Merve, Allah'ın nişanlarındandır. Kim Kâbe'yi hacceder veya umre yaparsa, onların arasında tavaf etmesinde kendisine bir günah yoktur}? Bana göre kimsenin onlar arasında tavaf etmemesinde bir sakınca yoktur." Aişe şöyle buyurdu: "Hayır, eğer dediğin gibi olsaydı, 'onlar arasında tavaf etmemesinde kendisine bir günah yoktur' şeklinde olurdu. Bu âyet Ensar hakkında nazil olmuştur. Onlar cahiliyye döneminde Münevvât için ihrama girerlerdi; Münevvât, Kudayd hizasında idi ve onlar Safa ile Merve arasında tavaf etmekten çekinirlerdi. İslâm gelince bu durumu Resûlullah'a ﷺ sordular, bunun üzerine Allah şu âyeti indirdi: {Şüphesiz Safa ile Merve, Allah'ın nişanlarındandır. Kim Kâbe'yi hacceder veya umre yaparsa, onların arasında tavaf etmesinde kendisine bir günah yoktur}."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Aişe, Safa ile Merve arasındaki saʿyin hac ibadetinin bir parçası oluşunun sebebini açıklar.
Ensar, İslam’dan önce Menat’a tapmıştı; bu nedenle Müslüman olduktan sonra Safa ile Merve arasında saʿy yapmaktan çekindiler. Bu konuda Peygamber’e ﷺ sordular; bunun üzerine Safa ve Merve hakkındaki ayet indirildi.
Kâbe’nin yakınında bulunan ve hacıların hac ve umre sırasında aralarında gidip geldiği iki tepe.
İslam’dan önce bazı Arapların taptığı bir put.
Peygamber’e ﷺ ve ilk Müslümanlara destek olan Medine halkı.
Buhari’nin bu rivayeti tefsir bölümüne alması da dâhil olmak üzere klasik âlimler, “ona günah yoktur” ifadesinin saʿyin isteğe bağlı olduğu anlamına gelmediğini vurgular. Aişe, ayetin bu ibadeti geçmişteki putperestlikle ilişkilendiren kişilerin tereddüdünü giderdiğini açıklar. Dört Sünni fıkıh mezhebi saʿyi hac ve umrenin meşru bir unsuru kabul eder; ancak tam hukuki niteliği ve terk edilmesinin sonuçları konusunda farklı görüşlere sahiptir.
- Kur’an ayetini bağlamı içinde okuyun; ifadeler soru doğurduğunda bilgili kişilere danışın.
- Hac veya umrenizin bir parçası olarak saʿy yapın ve bu ibadetin anlamını önceden öğrenin.
- Geçmişte putperestlikle ilişkilendirilmiş olması, Allah’ın koyduğu bir hükmü yerine getirmenize engel olmasın.
İbn Ömer’den gelen bu sahih rivayet aynı Kur’an ayetlerini ele alır ve saʿy ibadetinin bağlamını açıklamaya yardımcı olur.
Sahih al-Bukhari · #4496 (Sahih)Enes’e Safa ve Merve hakkında soru sorulur; bu nedenle rivayet, konu bakımından Aişe’nin açıklamasıyla bağlantılıdır.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.