Kur'an Tefsiri · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 4517. hadis

Ka'b ibn Ujra rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Kur'an Tefsiri
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Ka'b ibn Ujra tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الأَصْبَهَانِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَعْقِلٍ، قَالَ قَعَدْتُ إِلَى كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ ـ يَعْنِي مَسْجِدَ الْكُوفَةِ ـ فَسَأَلْتُهُ عَنْ فِدْيَةٌ مِنْ صِيَامٍ فَقَالَ حُمِلْتُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَالْقَمْلُ يَتَنَاثَرُ عَلَى وَجْهِي فَقَالَ ‏"‏ مَا كُنْتُ أُرَى أَنَّ الْجَهْدَ قَدْ بَلَغَ بِكَ هَذَا، أَمَا تَجِدُ شَاةً ‏"‏‏.‏ قُلْتُ لاَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ صُمْ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ، أَوْ أَطْعِمْ سِتَّةَ مَسَاكِينَ، لِكُلِّ مِسْكِينٍ نِصْفُ صَاعٍ مِنْ طَعَامٍ، وَاحْلِقْ رَأْسَكَ ‏"‏‏.‏ فَنَزَلَتْ فِيَّ خَاصَّةً وَهْىَ لَكُمْ عَامَّةً‏.‏

Çeviri

Bize Âdem anlattı, bize Şu'be anlattı; Abdurrahman b. Esbehânî'den naklen dedi ki: Abdullah b. Ma'kil'i şöyle derken işittim:

"Bu mescitte, yani Kûfe Mescidi'nde Ka'b b. Ucre'nin yanına oturdum ve ona oruç fidyesini sordum. O da şöyle dedi: 'Bitler yüzüme dökülürken Resûlullah ﷺ'a götürüldüm. Buyurdular ki: «Zorluğun bu dereceye vardığını sanmazdım. Bir koyun bulamaz mısın?» Dedim ki: 'Hayır.' Buyurdular ki: «O halde üç gün oruç tut veya altı yoksulu doyur; her yoksul için yarım sa' yiyecek ver ve başını tıraş et.» Bu âyet hususen benim hakkımda indi, fakat hükmü hepiniz için geneldir.'"

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Hac sırasında ciddi bir sıkıntı hâlinde baş tıraş edilebilir ve fidye verilebilir.

Arka plan ve bağlam

Kaʿb ibn ʿUjra hac sırasında bitlerden öyle çok rahatsız oldu ki bitler yüzünden dökülüyordu. Peygamber ﷺ ona bir koyun kurban etme, üç gün oruç tutma veya altı yoksulun her birine yarım saʿ yiyecek verme seçeneklerini sundu ve başını tıraş etmesini emretti.

Kavramlar ve açıklamalar
fidye

Belirli bir dinî yükümlülük karşılığında yerine getirilen, hükme bağlanmış telafi edici ibadet veya ödeme.

saʿ

Geleneksel bir yiyecek ölçü birimi; burada her yoksul için yarım saʿ kastedilir.

ihram

Hac veya umre için girilen kutsal hâl; bu sırada normalde saç kesmek veya tıraş etmek yasaktır.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler bu olayı Bakara suresinin 196. ayetiyle ilişkilendirir: hastalık veya sıkıntı sebebiyle ihramdayken başını tıraş etmek zorunda kalan kişi fidye verir. Rivayet üç seçenek belirtir: bir koyun kurban etmek, üç gün oruç tutmak veya altı yoksulun her birine yarım saʿ yiyecek vermek. İfade, sabit bir sıra değil seçim hakkı bildirir. Olay özel olarak Kaʿb hakkında gerçekleşmiş olsa da metne göre hüküm geneldir. Fıkıh mezhepleri ek şartları ve fidyenin nasıl yerine getirileceğini ele alır; somut bir durumda uzman bir âlimin rehberliğine uyulmalıdır.

Günümüz için dersler
  1. İhram sırasında ciddi fiziksel sıkıntı yaşarsan gereksiz yere acı çekmek yerine uygun fidye hakkında uzman bir âlime danış.
  2. Belirtilen seçenekleri dikkate al: fidye bir koyun kurban etmek, üç gün oruç tutmak veya belirtilen ölçüye göre altı yoksulu doyurmaktır.
  3. Bir kişinin durumuna yanıt olarak verilen hüküm, başkaları için de genel bir kural içerebilir.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.