Sahih al-Bukhari, 4567. hadis
Abu Sa'id al-Khudri rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Sa'id ibn Abu Maryamal‑Bukhari'e aktardıسَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ
- 2Muhammad ibn Ja'farمُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ
- 3Zayd ibn Aslamزَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ
- 4Ata ibn Yasarعَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ
- 5Abu Sa'id al‑Khudriأَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ
- 6Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رِجَالاً مِنَ الْمُنَافِقِينَ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى الْغَزْوِ تَخَلَّفُوا عَنْهُ، وَفَرِحُوا بِمَقْعَدِهِمْ خِلاَفَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَإِذَا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم اعْتَذَرُوا إِلَيْهِ وَحَلَفُوا، وَأَحَبُّوا أَنْ يُحْمَدُوا بِمَا لَمْ يَفْعَلُوا، فَنَزَلَتْ {لاَ يَحْسِبَنَّ الَّذِينَ يَفْرَحُونَ} الآيَةَ.
Saîd b. Ebî Meryem bize rivayet etti, Muhammed b. Ca'fer bize haber verdi ve dedi ki: Zeyd b. Eslem bana rivayet etti; Atâ b. Yesâr'dan, o da Ebû Saîd el-Hudrî'den -Allah ondan razı olsun- naklettiğine göre: Resûlullah ﷺ zamanında münafıklardan bazı kimseler, Resûlullah ﷺ sefere çıktığında O'ndan geri kalırlar ve Resûlullah ﷺ'ın aksine evde oturdukları için sevinirlerdi. Resûlullah ﷺ döndüğünde ise O'na özür beyan eder ve yemin ederlerdi; yapmadıkları şeylerle övülmek isterlerdi. Bunun üzerine: {Yaptıklarıyla sevinenleri...} âyeti nâzil oldu.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Münafıklar geride kaldı ve yapmadıkları işler için övülmek istediler.
Ebu Saîd el-Hudrî, bazı münafıkların seferler sırasında geride kaldıklarını, Müslümanlar dönünce mazeret ileri sürüp yemin ettiklerini aktarır. Rivayet, bunu şu ifadeyle başlayan ayetin inişiyle ilişkilendirir: “Yaptıklarıyla sevinenleri…” (Kur’an 3:188).
Dışarıdan iman etmiş görünen, ancak içten samimi olmayan kimseler.
Peygamber ﷺ önderliğinde yapılan askerî sefer.
Kişinin gerçekleştirmediği çaba veya işler için takdir talep etmesi.
Klasik müfessirler bu rivayeti Kur’an 3:188 ile ilişkilendirir ve bilerek görevden kaçınmanın, yalan mazeretler sunmanın ve hak edilmemiş övgü istemenin nifak alametleri olduğunu vurgular. Ayet ayrıca kendini beğenmeye ve kişinin yapmadığı işler için övgü beklemesine karşı uyarır. Âlimler, kasıtlı aldatma ile aldatma niyeti olmadan yapılan hatayı birbirinden ayırır.
- Verdiğin sözü tut; bir görevi yerine getiremiyorsan bunu dürüstçe belirt.
- Başkalarının elde ettiği başarıları kendine mal etme.
- Niyetini gözden geçir: dürüstlük ve samimi çaba pahasına takdir arama.
Bu rivayet, yapmadıkları işler için övgü isteyen kişiler hakkında Mervan’ın İbn Abbas’a yönelttiği soruyu aktararak Kur’an 3:188’in açıklamasını daha da aydınlatır.
Sahih al-Bukhari · #4569 (Sahih)İbn Abbas’tan gelen bu rivayet de Kur’an 3:188’deki uyarının kimleri kapsadığını ele alır.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.