Sahih al-Bukhari, 4585. hadis
Az-Zubair ibn al-Awwam rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Az-Zubair ibn al-Awwam tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، قَالَ خَاصَمَ الزُّبَيْرُ رَجُلاً مِنَ الأَنْصَارِ فِي شَرِيجٍ مِنَ الْحَرَّةِ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " اسْقِ يَا زُبَيْرُ ثُمَّ أَرْسِلِ الْمَاءَ إِلَى جَارِكَ ". فَقَالَ الأَنْصَارِيُّ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنْ كَانَ ابْنَ عَمَّتِكَ فَتَلَوَّنَ وَجْهُهُ ثُمَّ قَالَ " اسْقِ يَا زُبَيْرُ ثُمَّ احْبِسِ الْمَاءَ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَى الْجَدْرِ، ثُمَّ أَرْسِلِ الْمَاءَ إِلَى جَارِكَ ". وَاسْتَوْعَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِلزُّبَيْرِ حَقَّهُ فِي صَرِيحِ الْحُكْمِ حِينَ أَحْفَظَهُ الأَنْصَارِيُّ، كَانَ أَشَارَ عَلَيْهِمَا بِأَمْرٍ لَهُمَا فِيهِ سَعَةٌ. قَالَ الزُّبَيْرُ فَمَا أَحْسِبُ هَذِهِ الآيَاتِ إِلاَّ نَزَلَتْ فِي ذَلِكَ {فَلاَ وَرَبِّكَ لاَ يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ}
Ali b. Abdullah bize rivayet etti, Muhammed b. Cafer bize rivayet etti, Ma'mer bize haber verdi, ez-Zühri'den, Urve'den naklen dedi ki: Zübeyr, Harre'deki bir su arkı konusunda Ensar'dan bir adamla tartıştı. Bunun üzerine Nebi ﷺ şöyle buyurdu:
"Ey Zübeyr! Sulama yap, sonra suyu komşuna bırak." Ensari olan adam: "Ey Allah'ın Resûlü! O senin amcanın oğlu olduğu için mi böyle diyorsun?" dedi. Bunun üzerine Resûlullah'ın ﷺ yüzünün rengi değişti ve buyurdu ki: "Ey Zübeyr! Sulama yap, sonra suyu duvarlara ulaşana kadar tut, ardından suyu komşuna bırak." Böylece Nebi ﷺ, Ensari kendisini öfkelendirdikten sonra, açık hükmünde Zübeyr'in hakkını tam olarak korumuş oldu; oysa daha önce her ikisi için de genişlik ve kolaylık içeren bir çözüm önermişti. Zübeyr dedi ki: "Sanırım şu ayetler bu olay hakkında nazil olmuştur: {Hayır! Rabbine andolsun ki, aralarında çıkan anlaşmazlıklarda seni hakem kılıp...}"
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Hâkim hakkı gözetir ve kimseye ayrıcalık tanımadan hüküm verir.
Ez-Zübeyir ile Ensar’dan bir adam, El-Harra yakınındaki bir su arkı konusunda anlaşmazlığa düştü. Adam ilk hükmün tarafsızlığını sorgulayınca Peygamber ﷺ, Ez-Zübeyir’e hakkını bütünüyle verdi.
Medine yakınlarında koyu renkli volkanik taşlarla kaplı bir bölge.
Suyun tarlalara aktığı doğal kanal.
Su, Ez-Zübeyir’in arazisine yeterince ulaşıncaya kadar tutulması yönündeki talimat.
Âlimler buradan, hâkimin başlangıçta adil ve uzlaştırıcı bir çözüm önerebileceği; ancak taraflar bunu gerekli kıldığında sabit olan hakkı teslim etmesi gerektiği sonucunu çıkarırlar. Taraflılık suçlaması hâkimi hakkı çarpıtmaya yöneltmemelidir; hüküm akrabalık bağlarına değil, delile ve hukuka dayanmalıdır. Ez-Zübeyir’in atıfta bulunduğu Kur’an ayetleri, imanın Peygamber ﷺ’in kararını kabul etmeyi gerektirdiğini vurgular. Fıkıh mezhepleri su haklarını ve sulamayı mülkiyet, örf ve zararı önleme hakkındaki daha kapsamlı kurallar çerçevesinde ele alır.
- Uyuşmazlığı yetkili ve bağımsız bir makama taşı ve adalete dayanan hükmü kabul et.
- Karar veren kişi, kişisel çıkarları ve aile bağlarını değerlendirme dışında tutmalıdır.
- Önce makul bir çözüm arayın; bu reddedilirse hakkı açıkça ortaya koyup tutarlı biçimde uygulayın.
Bu rivayet, tefsir bölümünde Ez-Zübeyir hakkındaki anlatının hemen öncesinde yer alır ve o da Kur’an ayetlerinin yorumuyla ilgilidir.
Sahih al-Bukhari · #4586 (Sahih)Bu rivayet söz konusu anlatının hemen ardından gelir ve aynı sureden ayetlerin açıklamasını sürdürür.
40 Hadith van an-Nawawi · #14 (Sahih)Bu hadis, hakların ve yaptırımların kurallara bağlı olduğunu açıklar; adil ve dikkatli hüküm vermenin önemini destekler.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.