Kur'an Tefsiri · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 4592. hadis

Zaid bin Thabit rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Kur'an Tefsiri
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Zaid bin Thabit tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ حَدَّثَنِي سَهْلُ بْنُ سَعْدٍ السَّاعِدِيُّ، أَنَّهُ رَأَى مَرْوَانَ بْنَ الْحَكَمِ فِي الْمَسْجِدِ، فَأَقْبَلْتُ حَتَّى جَلَسْتُ إِلَى جَنْبِهِ، فَأَخْبَرَنَا أَنَّ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَمْلَى عَلَيْهِ لاَ يَسْتَوِي الْقَاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَجَاءَهُ ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ وَهْوَ يُمِلُّهَا عَلَىَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، وَاللَّهِ لَوْ أَسْتَطِيعُ الْجِهَادَ لَجَاهَدْتُ ـ وَكَانَ أَعْمَى ـ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم وَفَخِذُهُ عَلَى فَخِذِي، فَثَقُلَتْ عَلَىَّ حَتَّى خِفْتُ أَنْ تُرَضَّ فَخِذِي، ثُمَّ سُرِّيَ عَنْهُ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ ‏{‏غَيْرَ أُولِي الضَّرَرِ‏}‏

Çeviri

İsmail b. Abdullah bize rivayet etti; dedi ki: İbrahim b. Sa'd bana rivayet etti, Salih b. Keysan'dan, o da İbn Şihab'dan nakletti; İbn Şihab şöyle dedi: Sehl b. Sa'd es-Saidi bana, Mescid'de Mervan b. Hakem'i gördüğünü anlattı. Yanına gidip oturduğumda bize şunu haber verdi: Zeyd b. Sabit kendisine bildirmiş ki, Resûlullah ﷺ ona şu ayeti yazdırmıştı: 'Müminlerden oturanlar ile Allah yolunda cihad edenler eşit değildir.' O sırada, Resûlullah ﷺ bu ayeti bana yazdırırken İbn Ümmü Mektum geldi ve: 'Ey Allah'ın Resulü! Vallahi gücüm yetseydi mutlaka cihad ederdim,' dedi; kendisi görme engelliydi. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ'a vahiy indi; o esnada uyluğu benim uyluğumun üzerindeydi ve öylesine ağırlaştı ki uyluğumun kırılmasından korktum. Sonra bu hal kendisinden giderildi ve Allah şu ifadeyi indirdi: {Özür sahibi olanlar hariç}.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Bir engel nedeniyle savaşmaya gücü yetmeyenler bu kıyaslamanın dışında tutulur.

Arka plan ve bağlam

Zeyd bin Sabit, evlerinde kalan müminlerle Allah yolunda çaba gösterenler arasındaki farka dair Peygamber ﷺ’in kendisine dikte ettiklerini yazdı. Görme engelli İbn Ümmü Mektum, gücü yetseydi savaşacağını söyledi; bunun üzerine engelli kişiler için istisna indirildi.

Kavramlar ve açıklamalar
el-mücahidun

Allah yolunda çaba gösterenler; bu bağlamda savaşa katılanlar.

ulü’d-darar

İlgili çabaya katılmalarını engelleyen geçerli bir engeli bulunan kişiler.

vahiy

Allah’ın Peygamberi ﷺ’e bildirdiği ilahi mesaj.

Âlimlerin çıkarımları

İbn Hacer’in de aralarında bulunduğu klasik yorumcular, bu istisnayı geçerli bir mazereti olmadan geri kalanlarla engeli nedeniyle katılamayanlar arasındaki ayrıma bağlar. Vahiy, hem fiziksel engeli hem de İbn Ümmü Mektum’un samimi katılma isteğini kabul eder. Dört Sünni hukuk mezhebi, dinî yükümlülükleri değerlendirirken engellilik durumunu ve kişinin gücünü dikkate alır; bu rivayet, kişinin gücünün yetmediği şeyle yükümlü tutulmayacağı ilkesini destekler.

Günümüz için dersler
  1. Bir kişinin çabasını değerlendirirken sağlığını ve imkânlarını göz önünde bulundur.
  2. Bir yükümlülüğü yerine getiremiyorsan engelini dürüstçe belirt ve iyilik yapmaya içtenlikle istekli olmayı sürdür.
  3. Görevleri ve beklentileri farklı fiziksel imkânlara sahip kişiler için erişilebilir hâle getir.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.