Sahih al-Bukhari, 4650. hadis
Abdullah ibn Umar rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Ibn Umar'e uzanan rivayet zinciri
- 1Al‑Hasan ibn Abd al‑Azizal‑Bukhari'e aktardıالْحَسَنُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ
- 2Abdullah ibn Yahyaعَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَحْيَى
- 3Haywaحَيْوَةُ
- 4Bakr ibn Amrبَكْرِ بْنِ عَمْرٍو
- 5Bukayrبُكَيْرٍ
- 6Nafi'نَافِعٍ
- 7Ibn Umarابْنِ عُمَرَ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا حَيْوَةُ، عَنْ بَكْرِ بْنِ عَمْرٍو، عَنْ بُكَيْرٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَجُلاً، جَاءَهُ فَقَالَ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَلاَ تَسْمَعُ مَا ذَكَرَ اللَّهُ فِي كِتَابِهِ {وَإِنْ طَائِفَتَانِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ اقْتَتَلُوا} إِلَى آخِرِ الآيَةِ، فَمَا يَمْنَعُكَ أَنْ لاَ تُقَاتِلَ كَمَا ذَكَرَ اللَّهُ فِي كِتَابِهِ. فَقَالَ يَا ابْنَ أَخِي أَغْتَرُّ بِهَذِهِ الآيَةِ وَلاَ أُقَاتِلُ أَحَبُّ إِلَىَّ مِنْ أَنْ أَغْتَرَّ بِهَذِهِ الآيَةِ الَّتِي يَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى {وَمَنْ يَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُتَعَمِّدًا} إِلَى آخِرِهَا. قَالَ فَإِنَّ اللَّهَ يَقُولُ {وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّى لاَ تَكُونَ فِتْنَةٌ}. قَالَ ابْنُ عُمَرَ قَدْ فَعَلْنَا عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذْ كَانَ الإِسْلاَمُ قَلِيلاً، فَكَانَ الرَّجُلُ يُفْتَنُ فِي دِينِهِ، إِمَّا يَقْتُلُوهُ وَإِمَّا يُوثِقُوهُ، حَتَّى كَثُرَ الإِسْلاَمُ، فَلَمْ تَكُنْ فِتْنَةٌ، فَلَمَّا رَأَى أَنَّهُ لاَ يُوَافِقُهُ فِيمَا يُرِيدُ قَالَ فَمَا قَوْلُكَ فِي عَلِيٍّ وَعُثْمَانَ. قَالَ ابْنُ عُمَرَ مَا قَوْلِي فِي عَلِيٍّ وَعُثْمَانَ أَمَّا عُثْمَانُ فَكَانَ اللَّهُ قَدْ عَفَا عَنْهُ، فَكَرِهْتُمْ أَنْ يَعْفُوَ عَنْهُ، وَأَمَّا عَلِيٌّ فَابْنُ عَمِّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَخَتَنُهُ. وَأَشَارَ بِيَدِهِ وَهَذِهِ ابْنَتُهُ أَوْ بِنْتُهُ حَيْثُ تَرَوْنَ.
Hasan b. Abdülazîz bize rivayet etti, Abdullah b. Yahyâ bize rivayet etti, Hayve bize rivayet etti; Bekr b. Amr’dan, o da Bükeyr’den, o da Nâfi’den, o da İbn Ömer’den – Allah her ikisinden de razı olsun – naklettiğine göre: Bir adam ona gelerek şöyle dedi:
"Ey Ebû Abdurrahmân! Allah’ın Kitab’ında zikrettiği şu ayeti duymuyor musun: {Eğer müminlerden iki grup birbirleriyle savaşırlarsa...} ayetin sonuna kadar. Peki seni, Allah’ın Kitab’ında emrettiği şekilde savaşmaktan alıkoyan nedir?" İbn Ömer cevap verdi: "Ey kardeşimin oğlu! Bu ayetle aldanıp da savaşmamam, Allah Teâlâ’nın {Kim bir mümini kasten öldürürse} diye buyurduğu ayetin sonuna kadar olan kısmıyla aldanmamdansa benim için daha sevimlidir." Adam dedi ki: "Ama Allah {Fitne ortadan kalkıncaya kadar onlarla savaşın} buyurmaktadır." İbn Ömer şöyle karşılık verdi: "Biz bunu Resûlullah ﷺ zamanında yaptık; o vakit İslam azdı ve kişi dininden dolayı fitneye düşürülüyordu; ya öldürülüyor ya da esir alınıyordu. Nihayet İslam yayılıp çoğalınca artık fitne kalmadı." Adam, İbn Ömer’in isteğine uygun görüş bildirmediğini görünce sordu: "Peki Ali ve Osman hakkındaki görüşün nedir?" İbn Ömer dedi ki: "Ali ve Osman hakkındaki görüşüm ne olabilir? Osman’a gelince, Allah onu affetmiştir, fakat siz Allah’ın onu affetmesini hoş görmediniz. Ali’ye gelince, o Resûlullah ﷺ’ın amcasının oğlu ve damadıdır." Sonra eliyle işaret ederek ekledi: "İşte şurada onun kızının evi var, gördüğünüz üzere."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
İbn Ömer, bir mümini öldürmemek için iç savaş sırasında ihtiyatlı davrandı.
Bu bağlamda, insanları inançlarından vazgeçmeye zorlayan baskı.
Müslüman toplumu içindeki gruplar arasında yaşanan silahlı çatışma.
Klasik âlimler buradan, zulme karşı mücadeleyle ilgili metinlerin bağlamı ve bütünlüğü içinde, müminleri öldürmeye karşı uyarılardan ayrı tutulmadan anlaşılması gerektiği sonucunu çıkarırlar. İbn Ömer, bir Müslümanın haksız yere öldürülmesi riskini gördüğü bir çatışmaya katılmamayı seçti. Sünni fıkıh mezhepleri de canın korunmasını, fitnenin önlenmesini ve çatışan tarafların yeniden uzlaşmaya yöneltilmesini vurgular; bu rivayet, her türlü haksızlık karşısında genel bir pasiflik çağrısı değildir.
- Çatışmayla ilgili ayetleri, müminlerin hayatını koruyan metinlerle birlikte okuyun.
- Bir çatışmaya aceleyle karışmayın; önce güvenilir bilgi ve barışçıl uzlaşma arayın.
- Sahabiler hakkındaki görüş ayrılıklarını saygıyla ve suçlamadan tartışın.
Bu sahih rivayet, İbn Ömer’in Müslümanlar arasındaki çatışmaya müdahil olma konusundaki çekingenliğiyle uyumludur.
Sahih al-Bukhari · #4648 (Sahih)Rivayet, Buhârî’deki aynı bölüm dizisinde yer alır ve çatışan tarafları barıştırmaya ilişkin Kur’an pasajını bağlamına oturtmaya yardımcı olur.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.