Sahih al-Bukhari, 4665. hadis
Abdullah ibn Abbas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abdullah ibn Abbas tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ، حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ وَكَانَ بَيْنَهُمَا شَىْءٌ فَغَدَوْتُ عَلَى ابْنِ عَبَّاسٍ فَقُلْتُ أَتُرِيدُ أَنْ تُقَاتِلَ ابْنَ الزُّبَيْرِ، فَتُحِلُّ حَرَمَ اللَّهِ. فَقَالَ مَعَاذَ اللَّهِ، إِنَّ اللَّهَ كَتَبَ ابْنَ الزُّبَيْرِ وَبَنِي أُمَيَّةَ مُحِلِّينَ، وَإِنِّي وَاللَّهِ لاَ أُحِلُّهُ أَبَدًا. قَالَ قَالَ النَّاسُ بَايِعْ لاِبْنِ الزُّبَيْرِ. فَقُلْتُ وَأَيْنَ بِهَذَا الأَمْرِ عَنْهُ أَمَّا أَبُوهُ فَحَوَارِيُّ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، يُرِيدُ الزُّبَيْرَ، وَأَمَّا جَدُّهُ فَصَاحِبُ الْغَارِ، يُرِيدُ أَبَا بَكْرٍ، وَأُمُّهُ فَذَاتُ النِّطَاقِ، يُرِيدُ أَسْمَاءَ، وَأَمَّا خَالَتُهُ فَأُمُّ الْمُؤْمِنِينَ، يُرِيدُ عَائِشَةَ، وَأَمَّا عَمَّتُهُ فَزَوْجُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، يُرِيدُ خَدِيجَةَ، وَأَمَّا عَمَّةُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَجَدَّتُهُ، يُرِيدُ صَفِيَّةَ، ثُمَّ عَفِيفٌ فِي الإِسْلاَمِ، قَارِئٌ لِلْقُرْآنِ. وَاللَّهِ إِنْ وَصَلُونِي وَصَلُونِي مِنْ قَرِيبٍ، وَإِنْ رَبُّونِي رَبَّنِي أَكْفَاءٌ كِرَامٌ، فَآثَرَ التُّوَيْتَاتِ وَالأُسَامَاتِ وَالْحُمَيْدَاتِ، يُرِيدُ أَبْطُنًا مِنْ بَنِي أَسَدٍ بَنِي تُوَيْتٍ وَبَنِي أُسَامَةَ وَبَنِي أَسَدٍ، إِنَّ ابْنَ أَبِي الْعَاصِ بَرَزَ يَمْشِي الْقُدَمِيَّةَ، يَعْنِي عَبْدَ الْمَلِكِ بْنَ مَرْوَانَ، وَإِنَّهُ لَوَّى ذَنَبَهُ، يَعْنِي ابْنَ الزُّبَيْرِ.
Abdullah b. Muhammed bana rivayet etti; dedi ki: Yahya b. Maîn bana rivayet etti, Haccâc bize rivayet etti. İbn Cüreyc dedi ki: İbn Ebî Müleyke şöyle anlattı:
"Aralarında bir anlaşmazlık vardı, bu yüzden sabahleyin İbn Abbâs’a gittim ve ona dedim ki: ‘İbn ez-Zübeyr ile savaşmayı ve böylece Allah’ın haram kıldığı yeri helal kılmayı mı istiyorsun?’ O da cevaben: ‘Allâh’a sığınırım! Allâh, İbn ez-Zübeyr’in ve Benî Ümeyye’nin bunu helal sayacağını takdir etmiştir, fakat vallahi ben onu asla helal kılmam,’ dedi. Sonra ekledi: ‘İnsanlar bana: İbn ez-Zübeyr’e biat et, dediler. Ben de: Bu iş ona nasıl yakışır? Babası Nebî ﷺ’in havarisidir – Zübeyr’i kastediyor –, dedesi mağara arkadaşıdır – Ebû Bekir’i kastediyor –, annesi Zâtünnitâk’tır – Esmâ’yı kastediyor –, halası Müminlerin Annesidir – Âişe’yi kastediyor –, babasının halası Nebî ﷺ’in eşidir – Hadice’yi kastediyor –, Nebî ﷺ’in halası ise onun büyükannesidir – Safiyye’yi kastediyor. Ayrıca o, İslâm’da iffetli ve Kur’an okuyan biridir. Vallahi eğer beni gözetirlerse, yakınlıklarımdan dolayı gözetirler; eğer beni yetiştirirlerse, beni yetiştirenler şerefli ve denk kimselerdir. Ancak ben Tüveytât, Üsâmât ve Humeydât’ı tercih ettim – Benî Esed, Benî Tüveyt ve Benî Üsâme kabilelerini kastediyor. Çünkü İbn Ebî’l-Âs öne çıktı ve başta yürüyor – Abdülmelik b. Mervân’ı kastediyor –, o ise kuyruğunu kıvırdı – İbn ez-Zübeyr’i kastediyor.’"
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
İbn Abbas, orada savaşarak Mekke’nin kutsallığını çiğnemeyi reddetti.
Özel koruma altına alınmış Mekke’nin kutsal bölgesi.
Hicret sırasında yaptığı yardımla anılan Esmâ bint Ebû Bekir’in lakabı.
Bir lidere destek ve itaat etmeye dair verilen ciddi söz.
Klasik âlimler, İbn Abbas’ın sözlerinden Mekke’nin kutsal bölgesinin savaş alanına çevrilemeyeceği ve siyasi rekabetin bu kutsallığı göz ardı etmek için gerekçe olamayacağı sonucunu çıkarırlar. Rivayet ayrıca İbn Abbas’ın İbn Zübeyr’in soyu ve takvası hakkındaki değerlendirmesini aktarır; ancak soyu tek başına liderlik kanıtı saymaz. Âlimler bu tür ifadeleri tarihî bağlamında ele alır ve onları her siyasi biat veya çatışma hakkında genel bir hükümden ayırırlar.
- Siyasi anlaşmazlıkların kutsal bir yeri veya masum insanları tehlikeye atmana yol açmasına izin verme.
- Liderleri yalnızca soylarına göre değil, imanlarına, bilgilerine ve davranışlarına göre değerlendir.
- Çevrendekiler şiddeti caiz gösterse bile onun normalleştirilmesine karşı sesini yükselt.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.