Kur'an Tefsiri · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 4712. hadis

Abu Huraira rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Kur'an Tefsiri
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Abu Huraira tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ، عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ أُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِلَحْمٍ، فَرُفِعَ إِلَيْهِ الذِّرَاعُ، وَكَانَتْ تُعْجِبُهُ، فَنَهَسَ مِنْهَا نَهْسَةً ثُمَّ قَالَ ‏ "‏ أَنَا سَيِّدُ النَّاسِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، وَهَلْ تَدْرُونَ مِمَّ ذَلِكَ يُجْمَعُ النَّاسُ الأَوَّلِينَ وَالآخِرِينَ فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ، يُسْمِعُهُمُ الدَّاعِي، وَيَنْفُذُهُمُ الْبَصَرُ، وَتَدْنُو الشَّمْسُ، فَيَبْلُغُ النَّاسَ مِنَ الْغَمِّ وَالْكَرْبِ مَا لاَ يُطِيقُونَ وَلاَ يَحْتَمِلُونَ فَيَقُولُ النَّاسُ أَلاَ تَرَوْنَ مَا قَدْ بَلَغَكُمْ أَلاَ تَنْظُرُونَ مَنْ يَشْفَعُ لَكُمْ إِلَى رَبِّكُمْ فَيَقُولُ بَعْضُ النَّاسِ لِبَعْضٍ عَلَيْكُمْ بِآدَمَ فَيَأْتُونَ آدَمَ عليه السلام فَيَقُولُونَ لَهُ أَنْتَ أَبُو الْبَشَرِ خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ‏.‏ وَنَفَخَ فِيكَ مِنْ رُوحِهِ، وَأَمَرَ الْمَلاَئِكَةَ فَسَجَدُوا لَكَ، اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ، أَلاَ تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلاَ تَرَى إِلَى مَا قَدْ بَلَغَنَا فَيَقُولُ آدَمُ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ، وَإِنَّهُ نَهَانِي عَنِ الشَّجَرَةِ فَعَصَيْتُهُ، نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي، اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي، اذْهَبُوا إِلَى نُوحٍ، فَيَأْتُونَ نُوحًا فَيَقُولُونَ يَا نُوحُ إِنَّكَ أَنْتَ أَوَّلُ الرُّسُلِ إِلَى أَهْلِ الأَرْضِ، وَقَدْ سَمَّاكَ اللَّهُ عَبْدًا شَكُورًا اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ، أَلاَ تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ فَيَقُولُ إِنَّ رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ، وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ، وَإِنَّهُ قَدْ كَانَتْ لِي دَعْوَةٌ دَعَوْتُهَا عَلَى قَوْمِي نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي، اذْهَبُوا إِلَى إِبْرَاهِيمَ، فَيَأْتُونَ إِبْرَاهِيمَ، فَيَقُولُونَ يَا إِبْرَاهِيمُ، أَنْتَ نَبِيُّ اللَّهِ وَخَلِيلُهُ مِنْ أَهْلِ الأَرْضِ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلاَ تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ فَيَقُولُ لَهُمْ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ، وَإِنِّي قَدْ كُنْتُ كَذَبْتُ ثَلاَثَ كَذَبَاتٍ ـ فَذَكَرَهُنَّ أَبُو حَيَّانَ فِي الْحَدِيثِ ـ نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي، اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى مُوسَى، فَيَأْتُونَ مُوسَى، فَيَقُولُونَ يَا مُوسَى أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ، فَضَّلَكَ اللَّهُ بِرِسَالَتِهِ وَبِكَلاَمِهِ عَلَى النَّاسِ، اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلاَ تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ فَيَقُولُ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ، وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ، وَإِنِّي قَدْ قَتَلْتُ نَفْسًا لَمْ أُومَرْ بِقَتْلِهَا، نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي، اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي، اذْهَبُوا إِلَى عِيسَى، فَيَأْتُونَ عِيسَى فَيَقُولُونَ يَا عِيسَى أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ وَكَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِنْهُ، وَكَلَّمْتَ النَّاسَ فِي الْمَهْدِ صَبِيًّا اشْفَعْ لَنَا أَلاَ تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ فَيَقُولُ عِيسَى إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ، وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ ـ وَلَمْ يَذْكُرْ ذَنْبًا ـ نَفْسِي نَفْسِي نَفْسِي، اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم فَيَأْتُونَ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم فَيَقُولُونَ يَا مُحَمَّدُ أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ وَخَاتَمُ الأَنْبِيَاءِ، وَقَدْ غَفَرَ اللَّهُ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ، اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلاَ تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ فَأَنْطَلِقُ فَآتِي تَحْتَ الْعَرْشِ، فَأَقَعُ سَاجِدًا لِرَبِّي عَزَّ وَجَلَّ ثُمَّ يَفْتَحُ اللَّهُ عَلَىَّ مِنْ مَحَامِدِهِ وَحُسْنِ الثَّنَاءِ عَلَيْهِ شَيْئًا لَمْ يَفْتَحْهُ عَلَى أَحَدٍ قَبْلِي ثُمَّ يُقَالُ يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ، سَلْ تُعْطَهْ، وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ، فَأَرْفَعُ رَأْسِي، فَأَقُولُ أُمَّتِي يَا رَبِّ، أُمَّتِي يَا رَبِّ فَيُقَالُ يَا مُحَمَّدُ أَدْخِلْ مِنْ أُمَّتِكَ مَنْ لاَ حِسَابَ عَلَيْهِمْ مِنَ الْبَابِ الأَيْمَنِ مِنْ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ وَهُمْ شُرَكَاءُ النَّاسِ فِيمَا سِوَى ذَلِكَ مِنَ الأَبْوَابِ، ثُمَّ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنَّ مَا بَيْنَ الْمِصْرَاعَيْنِ مِنْ مَصَارِيعِ الْجَنَّةِ كَمَا بَيْنَ مَكَّةَ وَحِمْيَرَ، أَوْ كَمَا بَيْنَ مَكَّةَ وَبُصْرَى ‏"‏‏.‏

Çeviri

Bize Muhammed b. Mukâtil anlattı, bize Abdullah haber verdi, bize Ebû Hayyân et-Teymî haber verdi; o da Ebû Züra‘ b. Amr b. Cerîr’den, o da Ebû Hüreyre’den (Allah ondan razı olsun) rivayet etti: Resûlullah ﷺ’e bir et getirildi ve kendisine en sevdiği kısım olan kol eti sunuldu. Ondan bir lokma aldı ve buyurdu ki:

«Ben Kıyamet günü insanların efendisiyim. Bunun sebebini biliyor musunuz? Allah, öncekileri ve sonrakileri tek bir düzlükte toplayacak; münadi sesini hepsine duyuracak, bakışlar hepsini kuşatacaktır. Güneş insanlara o kadar yaklaşacak ki, dayanılması ve katlanılması imkânsız bir sıkıntı ve ızdırap çekecekler. İnsanlar birbirlerine: ‘Gördüğünüz hale düşmediniz mi? Rabbiniz nezdinde size şefaat edecek birine bakmayacak mısınız?’ diyecekler. Kimi kimine: ‘Âdem’e gidin!’ diyecek. Böylece Âdem’e (aleyhisselâm) gelip: ‘Sen insanlığın babasısın; Allah seni kendi eliyle yarattı, ruhundan üfledi ve meleklere sana secde etmelerini emretti. Rabbin nezdinde bize şefaat et! İçinde bulunduğumuz hali görmüyor musun? Başımıza gelenleri görmüyor musun?’ derler. Âdem (a.s.): ‘Rabbim bugün öyle bir gazap etti ki, bundan önce böyle gazap etmemişti, bundan sonra da böyle gazap etmeyecektir. Bana ağaçtan yasakladı, ben ise O’na isyan ettim. Nefsim, nefsim, nefsim! Başkasına gidin, Nûh’a gidin!’ der. Bunun üzerine Nûh’a gelirler: ‘Ey Nûh! Sen yeryüzü halkına gönderilen ilk resulsün ve Allah seni şükreden bir kul olarak adlandırdı. Rabbin nezdinde bize şefaat et! İçinde bulunduğumuz hali görmüyor musun?’ derler. O da: ‘Rabbim Azze ve Celle bugün öyle bir gazap etti ki, bundan önce böyle gazap etmemişti, bundan sonra da böyle gazap etmeyecektir. Kavmim aleyhine yaptığım bir dua vardı. Nefsim, nefsim, nefsim! Başkasına gidin, İbrâhim’e gidin!’ der. İbrâhim’e gelirler: ‘Ey İbrâhim! Sen Allah’ın nebîsi ve yeryüzü halkından O’nun halilisin. Rabbin nezdinde bize şefaat et! İçinde bulunduğumuz hali görmüyor musun?’ derler. O da onlara: ‘Rabbim bugün öyle bir gazap etti ki, bundan önce böyle gazap etmemişti, bundan sonra da böyle gazap etmeyecektir. Ben üç kez yalan söylemiştim —Ebû Hayyân hadiste bunları zikretmiştir— Nefsim, nefsim, nefsim! Başkasına gidin, Mûsâ’ya gidin!’ der. Mûsâ’ya gelirler: ‘Ey Mûsâ! Sen Allah’ın resûlüsün; Allah seni risaletiyle ve seninle konuşmasıyla insanlara üstün kıldı. Rabbin nezdinde bize şefaat et! İçinde bulunduğumuz hali görmüyor musun?’ derler. O da: ‘Rabbim bugün öyle bir gazap etti ki, bundan önce böyle gazap etmemişti, bundan sonra da böyle gazap etmeyecektir. Öldürülmesi emredilmemiş bir canı öldürdüm. Nefsim, nefsim, nefsim! Başkasına gidin, Îsâ’ya gidin!’ der. Îsâ’ya gelirler: ‘Ey Îsâ! Sen Allah’ın resûlü, Meryem’e ulaştırdığı kelimesi ve O’ndan bir ruhsun; beşikteyken insanlarla konuştun. Bize şefaat et! İçinde bulunduğumuz hali görmüyor musun?’ derler. Îsâ: ‘Rabbim bugün öyle bir gazap etti ki, bundan önce böyle gazap etmemişti, bundan sonra da böyle gazap etmeyecektir.’ der —herhangi bir günah zikretmez— ve ekler: ‘Nefsim, nefsim, nefsim! Başkasına gidin, Muhammed’e gidin!’ Bunun üzerine Muhammed ﷺ’e gelirler: ‘Ey Muhammed! Sen Allah’ın resûlü ve peygamberlerin sonuncususun; Allah senin geçmiş ve gelecek günahlarını bağışladı. Rabbin nezdinde bize şefaat et! İçinde bulunduğumuz hali görmüyor musun?’ derler. Ben de gider, Arş’ın altına varır, Rabbim Azze ve Celle’ye secdeye kapanırım. Sonra Allah, bana hamdlerinden ve O’na güzel övgülerinden, benden önce hiç kimseye açmadığı şeyleri açar. Ardından: ‘Ey Muhammed! Başını kaldır, iste verileceksin; şefaat et, şefaatin kabul edilecektir.’ denilir. Başımı kaldırır: ‘Ümmetim ey Rabbim! Ümmetim ey Rabbim!’ derim. Bana: ‘Ey Muhammed! Ümmetinden hesaba çekilmeyecek olanları Cennet kapılarının sağ tarafındaki kapısından içeri al; diğer kapılarda ise insanlar ortaktır.’ denilir. Sonra buyurdu: «Canım elinde olana yemin ederim ki, Cennet’in iki kanadı arasındaki mesafe, Mekke ile Himyer arası gibidir veya Mekke ile Busra arası gibidir.»

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Kıyamet Günü’nde Peygamber ﷺ büyük şefaate nail olacaktır.

Kavramlar ve açıklamalar
Şefaat (şafa'a)

İnsanlar için Allah’tan rahmet veya kolaylık dilemek; şefaat ancak Allah’ın izniyle gerçekleşir.

Arş

Vahiyde anılan Allah’ın Arşı; metin, Peygamber ﷺ’in orada secde edip Allah’a hamdettiğini anlatır.

Hesapsız

Ümmetten olup hesaba çekilmeden cennete girecek kimseler.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler buradan, insanlar önceki peygamberlere başvurduktan sonra Hz. Muhammed ﷺ’in Kıyamet Günü büyük şefaate nail olacağı sonucunu çıkarırlar. Onun özel makamı bütünüyle Allah’ın iznine bağlıdır: Allah ona istemesini ve şefaat etmesini emreder. Metin, önceki peygamberlerin yüksek makamını da doğrular; onların hesap gününden duydukları korku ise Allah’a karşı tevazularını gösterir. Allah’ın Peygamber ﷺ’in önceki ve sonraki günahlarını bağışladığı ifadesi, günaha teşvik olarak değil, peygamberlerin masumiyeti ve Allah’ın onları özel olarak korumasıyla uyumlu biçimde anlaşılır.

Günümüz için dersler
  1. Namaz, tövbe ve itaatle Allah’la bağını güçlendir; nihai yardım ve şefaat O’na bağlıdır.
  2. Peygamber ﷺ’e saygı göster ve rehberliğine uy; yalnızca Allah’a ait olan nitelikleri ona atfetme.
  3. Kıyamet Günü’nü hatırla ve baskı ya da sıkıntı altındaki insanlara merhametle davran.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.