Kur'an Tefsiri · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 4476. hadis

Anas ibn Malik rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Kur'an Tefsiri
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Muslim ibn Ibrahimal‑Bukhari'e aktardıمُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ
  2. 2Hishamهِشَامٌ
  3. 3Qatadaقَتَادَةُ
  4. 4Anasأَنَسٍ
  5. 5Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ وَقَالَ لِي خَلِيفَةُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ يَجْتَمِعُ الْمُؤْمِنُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيَقُولُونَ لَوِ اسْتَشْفَعْنَا إِلَى رَبِّنَا فَيَأْتُونَ آدَمَ فَيَقُولُونَ أَنْتَ أَبُو النَّاسِ، خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ وَأَسْجَدَ لَكَ مَلاَئِكَتَهُ، وَعَلَّمَكَ أَسْمَاءَ كُلِّ شَىْءٍ، فَاشْفَعْ لَنَا عِنْدَ رَبِّكَ حَتَّى يُرِيحَنَا مِنْ مَكَانِنَا هَذَا‏.‏ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ ـ وَيَذْكُرُ ذَنْبَهُ فَيَسْتَحِي ـ ائْتُوا نُوحًا فَإِنَّهُ أَوَّلُ رَسُولٍ بَعَثَهُ اللَّهُ إِلَى أَهْلِ الأَرْضِ‏.‏ فَيَأْتُونَهُ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ‏.‏ وَيَذْكُرُ سُؤَالَهُ رَبَّهُ مَا لَيْسَ لَهُ بِهِ عِلْمٌ فَيَسْتَحِي، فَيَقُولُ ائْتُوا خَلِيلَ الرَّحْمَنِ‏.‏ فَيَأْتُونَهُ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ، ائْتُوا مُوسَى عَبْدًا كَلَّمَهُ اللَّهُ وَأَعْطَاهُ التَّوْرَاةَ‏.‏ فَيَأْتُونَهُ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ‏.‏ وَيَذْكُرُ قَتْلَ النَّفْسِ بِغَيْرِ نَفْسٍ فَيَسْتَحِي مِنْ رَبِّهِ فَيَقُولُ ائْتُوا عِيسَى عَبْدَ اللَّهِ وَرَسُولَهُ، وَكَلِمَةَ اللَّهِ وَرُوحَهُ‏.‏ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ، ائْتُوا مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم عَبْدًا غَفَرَ اللَّهُ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَمَا تَأَخَّرَ‏.‏ فَيَأْتُونِي فَأَنْطَلِقُ حَتَّى أَسْتَأْذِنَ عَلَى رَبِّي فَيُؤْذَنُ ‏{‏لِي‏}‏ فَإِذَا رَأَيْتُ رَبِّي وَقَعْتُ سَاجِدًا، فَيَدَعُنِي مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ يُقَالُ ارْفَعْ رَأْسَكَ، وَسَلْ تُعْطَهْ، وَقُلْ يُسْمَعْ، وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ‏.‏ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَحْمَدُهُ بِتَحْمِيدٍ يُعَلِّمُنِيهِ، ثُمَّ أَشْفَعُ، فَيَحُدُّ لِي حَدًّا، فَأُدْخِلُهُمُ الْجَنَّةَ، ثُمَّ أَعُودُ إِلَيْهِ، فَإِذَا رَأَيْتُ رَبِّي ـ مِثْلَهُ ـ ثُمَّ أَشْفَعُ، فَيَحُدُّ لِي حَدًّا، فَأُدْخِلُهُمُ الْجَنَّةَ ‏{‏ثُمَّ أَعُودُ الثَّالِثَةَ‏}‏ ثُمَّ أَعُودُ الرَّابِعَةَ فَأَقُولُ مَا بَقِيَ فِي النَّارِ إِلاَّ مَنْ حَبَسَهُ الْقُرْآنُ وَوَجَبَ عَلَيْهِ الْخُلُودُ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ‏"‏ إِلاَّ مَنْ حَبَسَهُ الْقُرْآنُ ‏"‏‏.‏ يَعْنِي قَوْلَ اللَّهِ تَعَالَى ‏{‏خَالِدِينَ فِيهَا‏}‏‏.‏

Çeviri

Enes (radıyallahu anh)'dan rivayet edildiğine göre Nebi ﷺ şöyle buyurmuştur:

"Kıyamet günü müminler bir araya toplanacak ve: 'Rabbimiz nezdinde bizim için şefaat edecek birini bulsak!' diyecekler. Bunun üzerine Âdem'e gelip: 'Sen insanların babasısın; Allah seni kendi eliyle yaratmış, meleklerini sana secde ettirmiş ve bütün isimleri öğretmiştir. Rabbine şefaat et de bizi şu bulunduğumuz yerden kurtarsın,' diyecekler. Âdem: 'Ben buna ehil değilim,' diyecek ve işlediği günahı hatırlayıp utanacaktır. Sonra: 'Nûh'a gidin, çünkü o Allah'ın yeryüzü halkına gönderdiği ilk resuldür,' diyecektir. Ona geldiklerinde Nûh da: 'Ben buna ehil değilim,' diyecek ve Rabbi'nden bilmediği bir şeyi istemiş olduğunu hatırlayıp utanacaktır. Ardından: 'Rahmân'ın Halîli'ne (İbrahim'e) gidin,' diyecektir. Ona geldiklerinde İbrahim: 'Ben buna ehil değilim. Allah'ın kendisiyle konuştuğu ve Tevrat'ı verdiği kulu Mûsâ'ya gidin,' diyecektir. Ona geldiklerinde Mûsâ da: 'Ben buna ehil değilim,' diyecek ve bir cana kıydığını hatırlayıp Rabbi'nden utanacaktır. Sonra: 'Allah'ın kulu, resulü, kelimesi ve O'ndan bir ruh olan Îsâ'ya gidin,' diyecektir. Îsâ: 'Ben buna ehil değilim. Geçmiş ve gelecek günahları bağışlanmış olan Allah'ın kulu Muhammed ﷺ'e gidin,' diyecektir. Bana geldiklerinde, Rabbimden izin isteyinceye kadar gideceğim ve bana izin verilecektir. Rabbimi gördüğümde secdeye kapanacağım. Allah dilediği kadar beni bu halde bırakacak, sonra: 'Başını kaldır! İste, verileceksin; söyle, dinleneceksin; şefaat et, şefaatin kabul olunacaktır,' denilecektir. Başımı kaldırıp Rabbimin bana öğreteceği bir hamd ile O'na övgüler sunacağım. Sonra şefaat edeceğim ve bana bir sınır çizilecek; onları Cennet'e sokacağım. Sonra Rabbime tekrar döneceğim ve aynı şey yaşanacak. Yine şefaat edeceğim, bana bir sınır çizilecek ve onları Cennet'e sokacağım. Üçüncü ve dördüncü kez döndüğümde ise: 'Cehennem'de ancak Kur'an'ın alıkoyduğu ve hakkında ebedî azabın vacip olduğu kimseler kaldı,' diyeceğim." Ebu Abdullah (Buhârî) demiştir ki: "Kur'an'ın alıkoyduğu kimseler" ifadesi, Yüce Allah'ın {Orada ebedî olarak kalacaklardır} ayetini ifade eder.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Allah, Kıyamet Günü Muhammed ﷺ’in şefaatini kabul eder.

Kavramlar ve açıklamalar
Şefaat

Allah’ın, Kıyamet Günü’nde izni ve iradesi doğrultusunda kabul ettiği, başkaları adına yapılan dua.

Kur’an onları alıkoydu

İmam Buhari’nin açıklamasına göre bu ifade, Kur’an’da ateşte ebedî kalacakları belirtilen kişileri anlatır.

Rahman’ın Halili

Allah’ın kendisine yakın dost edindiği Peygamber İbrahim’in onurlandırıcı unvanı.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler buradan, Kıyamet Günü’ndeki büyük şefaatin Peygamber Muhammed ﷺ’e verileceği, ancak bunun yalnızca Allah’ın izniyle olacağı sonucunu çıkarırlar. Peygamberlerin sırayla geri durmaları, Allah’a duydukları saygıyı ve kişisel sorumluluk bilincini gösterir; bu çekingenlik onların yüksek makamını azaltmaz. Buhari, son cümlenin ateşte ebedî kalmaları hükme bağlanmış kişilere işaret ettiğini açıklar. Hadis ayrıca şefaat yoluyla kimin cennete gireceğini belirleyenin Allah’ın rahmeti ve hükmü olduğunu vurgular.

Günümüz için dersler
  1. Allah’tan rahmet dile ve şefaatin O’nun iznine bağlı olduğunu unutmadan lütfundan umut kesme.
  2. Davranışlarının sorumluluğunu üstlen ve hata ettiğinde samimiyetle Allah’a yönel.
  3. Peygamberlere saygı göster ve onların özel makamlarının nihayetinde Allah’tan geldiğini kabul et.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.