Sahih al-Bukhari, 4765. hadis
Abdullah ibn Abbas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abdullah ibn Abbas tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ حَفْصٍ، حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، قَالَ قَالَ ابْنُ أَبْزَى سَلِ ابْنَ عَبَّاسٍ عَنْ قَوْلِهِ تَعَالَى {وَمَنْ يَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُتَعَمِّدًا فَجَزَاؤُهُ جَهَنَّمُ} وَقَوْلِهِ {لاَ يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلاَّ بِالْحَقِّ} حَتَّى بَلَغَ {إِلاَّ مَنْ تَابَ} فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ لَمَّا نَزَلَتْ قَالَ أَهْلُ مَكَّةَ فَقَدْ عَدَلْنَا بِاللَّهِ وَقَتَلْنَا النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلاَّ بِالْحَقِّ وَأَتَيْنَا الْفَوَاحِشَ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ {إِلاَّ مَنْ تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ عَمَلاً صَالِحًا} إِلَى قَوْلِهِ {غَفُورًا رَحِيمًا}
Saîd bin Cübeyr anlatıyor: İbn Ebzâ bana dedi ki:
"İbn Abbâs’a Allah’ın şu sözünü sor: ‘Kim bir mümini kasten öldürürse cezası Cehennem’dir.’ Ve yine O’nun şu sözünü: ‘Allah’ın haram kıldığı canı hak yoldan başka öldürmezler... ancak tevbe edenler hariç.’" Ben de ona sordum; o şöyle dedi: "Bu âyetler nazil olduğunda Mekkeli müşrikler: ‘Biz Allah’a ortak koştuk, Allah’ın haram kıldığı canı haksız yere öldürdük ve fuhşiyat işledik,’ dediler. Bunun üzerine Allah şu âyeti indirdi: ‘Ancak tevbe edip iman eden ve salih amel işleyenler hariç’, tâ ki O’nun ‘Gafûr’dur, Rahîm’dir’ sözüne kadar."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Tövbe, iman ve salih ameller Allah’ın bağışlamasının kapısını açar.
Bir mümini öldürme ve diğer büyük günahlarla ilgili ayetler indirildiğinde Mekke’deki bazı insanlar geçmişteki şirkleri, cinayetleri ve zinadan dolayı endişelerini dile getirdiler. Bunun üzerine tövbe, iman ve salih amellerden söz eden ayet indirildi.
Bir insanın hayatına bilerek ve haksız yere son vermek.
Allah’a içtenlikle yönelmek, günahtan pişman olmak ve onu terk etmek.
İman ve Allah’a itaatle uyumlu işler.
Âlimler buradan, öldürmeye karşı yapılan ağır uyarının tövbeyle ilgili ayetlerden ayrı değerlendirilmemesi gerektiği sonucunu çıkarırlar. İbn Abbas, bağışlanma vaadini samimi tövbe, iman ve salih amellere bağlar. Tövbe, başkalarına karşı işlenen haksızlıkları giderme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; cinayet durumunda maktul yakınlarının hakları ve yargılama kuralları önemini korur. Dört Sünni fıkıh mezhebi bu tür meseleleri hukuki süreçler içinde ele alır ve kısas yetkisini bireylere bırakmaz.
- Allah’ın rahmetinden ümidini kesme: içtenlikle tövbe et, günahtan vazgeç ve salih amellerle imanını yenile.
- Ağır haksızlıklara karşı yapılan uyarıyı ciddiye al ve mümkün olduğunda haksızlık ettiğin kişilerin haklarını iade et.
- Kur’an ayetlerini bağlamları içinde yorumla; Allah’ın hem uyarılarını hem de vaatlerini göz önünde bulundur.
Bu sahih rivayet aynı pasajla ilgilidir; büyük günahlara ilişkin uyarıyı ve tövbe edenlerin istisna oluşunu açıklar.
Sahih al-Bukhari · #4764 (Sahih)Bu rivayet de öldürme ve tövbeyle ilgili ayetleri ele alarak uyarı ile bağışlanma vaadi arasındaki bağlantıyı anlamaya yardımcı olur.
Sahih al-Bukhari · #4766 (Sahih)Bu sahih metin, ayetler hakkında İbn Abbas’a yöneltilen aynı soruyu aktarır ve ayetler arasındaki ilişkiye dair açıklamayı destekler.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.