Sahih al-Bukhari, 4929. hadis
Abdullah ibn Abbas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abdullah ibn Abbas tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مُوسَى بْنِ أَبِي عَائِشَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، فِي قَوْلِهِ {لاَ تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ} قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا نَزَلَ جِبْرِيلُ بِالْوَحْىِ، وَكَانَ مِمَّا يُحَرِّكُ بِهِ لِسَانَهُ وَشَفَتَيْهِ فَيَشْتَدُّ عَلَيْهِ وَكَانَ يُعْرَفُ مِنْهُ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ الآيَةَ الَّتِي فِي {لاَ أُقْسِمُ بِيَوْمِ الْقِيَامَةِ} {لاَ تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ * إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ} قَالَ عَلَيْنَا أَنْ نَجْمَعَهُ فِي صَدْرِكَ، وَقُرْآنَهُ {فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ} فَإِذَا أَنْزَلْنَاهُ فَاسْتَمِعْ {ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُ} عَلَيْنَا أَنْ نُبَيِّنَهُ بِلِسَانِكَ ـ قَالَ ـ فَكَانَ إِذَا أَتَاهُ جِبْرِيلُ أَطْرَقَ، فَإِذَا ذَهَبَ قَرَأَهُ كَمَا وَعَدَهُ اللَّهُ. {أَوْلَى لَكَ فَأَوْلَى} تَوَعُّدٌ.
Kuteybe b. Saîd bize rivayet etti, Cerîr bize rivayet etti; Mûsâ b. Ebî Âişe'den, o da Saîd b. Cübeyr'den, o da İbn Abbâs'tan nakletti. İbn Abbâs, Yüce Allah'ın {Onu acele okumak için dilini kımıldatma} ayeti hakkında şöyle dedi: Cebrâil vahiy getirdiğinde Resûlullah ﷺ dilini ve dudaklarını hareket ettirirdi; bu durum ona ağır gelirdi ve vahyin geldiği bu hâlinden anlaşılırdı. Bunun üzerine Allah, Kıyâme Suresi'nde {Hayır, yemin ederim kıyamet gününe} diye başlayan surede şu ayetleri indirdi: {Onu acele okumak için dilini kımıldatma * Şüphesiz onu toplamak da okutmak da bize aittir}. Yani: Onu senin kalbinde toplamak ve sana okutmak bizim üzerimizedir. {Biz onu okuduğumuz zaman sen onun okunuşuna uy}: Biz onu indirdiğimizde dinle. {Sonra şüphesiz onu açıklamak da bize aittir}: Onu senin dilinle açıklamak bizim üzerimizedir. İbn Abbâs dedi ki: Böylece Cebrâil geldiğinde Resûlullah ﷺ başını eğer ve dikkatle dinlerdi; melek gidince de Allah'ın kendisine vaad ettiği şekilde vahyi okurdu. {Yazıklar olsun sana, yazıklar olsun!} ifadesi bir tehdittir.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Peygamber ﷺ vahyi dinledi; Allah onun korunmasını ve açıklanmasını güvence altına aldı.
Cebrail ﷺ vahyi getirdiğinde Peygamber ﷺ sözleri hızla ezberlemek için dilini ve dudaklarını hareket ettiriyordu. Bunun üzerine Allah, ona dinlemesini emreden ve vahyi kalbinde toplayıp açıklayacağını bildiren ayetleri indirdi.
Allah’ın Peygamberi ﷺ’ne bildirdiği mesaj.
Kur’an’ı Peygamber ﷺ’nin kalbinde korumak ve onu okuyabilmesini sağlamak.
Vahyin anlamını Peygamber ﷺ’nin diliyle açık hâle getirmek.
Buhari’nin İbn Abbas’tan rivayeti de dâhil olmak üzere klasik müfessirler, Cebrail okurken Peygamber ﷺ’nin dinlemesi gerektiği ve sözleri unutma endişesiyle acele etmesine gerek olmadığı sonucuna varırlar. Allah, vahyin onun kalbinde korunmasını, doğru biçimde okunmasını ve açıklanmasını güvence altına almıştır. Bu pasaj böylece Kur’an’ın Allah tarafından korunduğunu ve onu açıklamanın peygamberî tebliğin bir parçası olduğunu vurgular.
- Bir mesajı tekrarlamadan önce dikkatle dinle; acele etmek doğruluğu zedeleyebilir.
- Kur’an’ı öğrenirken kıraati dikkatle takip edip ezberlemek için zaman ayır.
- Kur’an’ı açıklarken güvenilir peygamberî rivayetlere ve muteber müfessirlere başvur.
İbn Abbas yoluyla gelen bu sahih rivayet de vahiy sırasında aceleyle eşlik ederek okumayı yasaklar ve Allah’ın ezberlenmesini güvence altına almasını açıklar.
Sahih al-Bukhari · #4928 (Sahih)Bu sahih rivayet, Cebrail’in kıraatinden sonra Peygamber ﷺ’nin vahyi takip etmesi gerektiği ifadesini daha ayrıntılı açıklar.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.