Sahih al-Bukhari, 4939. hadis
Aisha rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Amr ibn Alial‑Bukhari'e aktardıعَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ
- 2Yahyaيَحْيَى
- 3Uthman ibn al‑Aswadعُثْمَانَ بْنِ الأَسْوَدِ
- 4Ibn Abu Mulaykaابْنَ أَبِي مُلَيْكَةَ
- 5Aishaعَائِشَةَ
- 6Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الأَسْوَدِ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ أَبِي مُلَيْكَةَ، سَمِعْتُ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم. حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم. حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي يُونُسَ، حَاتِمِ بْنِ أَبِي صَغِيرَةَ عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنِ الْقَاسِمِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَيْسَ أَحَدٌ يُحَاسَبُ إِلاَّ هَلَكَ ". قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ جَعَلَنِي اللَّهُ فِدَاءَكَ، أَلَيْسَ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ {فَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ بِيَمِينِهِ * فَسَوْفَ يُحَاسَبُ حِسَابًا يَسِيرًا}. قَالَ " ذَاكَ الْعَرْضُ يُعْرَضُونَ، وَمَنْ نُوقِشَ الْحِسَابَ هَلَكَ ".
Amr b. Ali bize rivayet etti, Yahya bize rivayet etti, Osman b. Esved'den, o dedi ki: İbn Ebi Müleyke'yi işittim, Aişe'den (r.a.) işittim, dedi ki: Peygamber ﷺ'i işittim. Süleyman b. Harb bize rivayet etti, Hammad b. Zeyd bize rivayet etti, Eyyub'dan, İbn Ebi Müleyke'den, Aişe'den, Peygamber ﷺ'den. Müsedded bize rivayet etti, Yahya'dan, Ebu Yunus Hatim b. Ebi Sağîre'den, İbn Ebi Müleyke'den, Kasım'dan, Aişe'den (r.a.), o dedi ki: Resûlullah ﷺ şöyle buyurdu:
"Hesabı sıkı bir şekilde sorgulanan herkes helak olur." Dedi ki: Ben dedim ki: "Ey Allah'ın Resûlü, Allah beni sana feda etsin! Yüce ve Celil olan Allah {Kitabı sağ eline verilen kimseye gelince, onun hesabı kolay görülecektir} buyurmuyor mu?" O da buyurdu ki: "O sadece amellerin arz edilmesidir; hesabı münakaşa edilen ise helak olur."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Kolay hesap, amellerin gösterilmesidir; sıkı bir sorguya çekilmek değildir.
Kişinin amellerinin, bunlar hakkında sıkı bir sorguya çekilmeden kendisine gösterilmesi.
Amelleri hakkında ayrıntılı biçimde hesaba çekilmek.
Kıyamet Günü’nde kişiye sağ elinden verilen amel defteri.
İbn Hacer’in de aralarında bulunduğu klasik şârihler, bu rivayete dayanarak amellerin gösterilmesi ile ayrıntılı bir hesap arasında ayrım yapar. Kur’an 84:7-8’deki kolay hesap, burada amellerin kişiye sunulması anlamına gelir; her amel hakkında sıkı biçimde sorgulanan kişi ise tehlikeyle karşı karşıyadır. Bu nedenle hadis, kurtuluşun nihayetinde kişinin tam bir hak ediş iddiasına değil, Allah’ın rahmetine bağlı olduğunu öğretir. Bu, ahirete dair bir açıklamadır; dört fıkıh mezhebi arasında pratik bir hukukî hükme ilişkin görüş ayrılığı değildir.
- Her gün amellerini gözden geçirmek için zaman ayır; birine haksızlık ettiysen bunu telafi et.
- Allah’tan rahmet dile ve yalnızca kendi iyi amellerine güvenme.
- Kıyamet Günü hakkındaki Kur’an ayetlerini güvenilir nebevî açıklamalarla birlikte oku.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.