Sahih al-Bukhari, 4992. hadis
Umar ibn al-Khattab rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Urwa ibn az‑Zubayr'e uzanan rivayet zinciri
- 1Sa'id ibn Ufayral‑Bukhari'e aktardıسَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ
- 2Al‑Laythاللَّيْثُ
- 3Uqaylعُقَيْلٌ
- 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 5Urwa ibn az‑Zubayrعُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ، قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ الْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ، وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَبْدٍ الْقَارِيَّ، حَدَّثَاهُ أَنَّهُمَا، سَمِعَا عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، يَقُولُ سَمِعْتُ هِشَامَ بْنَ حَكِيمٍ، يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ فِي حَيَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاسْتَمَعْتُ لِقِرَاءَتِهِ فَإِذَا هُوَ يَقْرَأُ عَلَى حُرُوفٍ كَثِيرَةٍ لَمْ يُقْرِئْنِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَكِدْتُ أُسَاوِرُهُ فِي الصَّلاَةِ فَتَصَبَّرْتُ حَتَّى سَلَّمَ فَلَبَّبْتُهُ بِرِدَائِهِ فَقُلْتُ مَنْ أَقْرَأَكَ هَذِهِ السُّورَةَ الَّتِي سَمِعْتُكَ تَقْرَأُ. قَالَ أَقْرَأَنِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. فَقُلْتُ كَذَبْتَ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ أَقْرَأَنِيهَا عَلَى غَيْرِ مَا قَرَأْتَ، فَانْطَلَقْتُ بِهِ أَقُودُهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ إِنِّي سَمِعْتُ هَذَا يَقْرَأُ بِسُورَةِ الْفُرْقَانِ عَلَى حُرُوفٍ لَمْ تُقْرِئْنِيهَا. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَرْسِلْهُ اقْرَأْ يَا هِشَامُ ". فَقَرَأَ عَلَيْهِ الْقِرَاءَةَ الَّتِي سَمِعْتُهُ يَقْرَأُ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " كَذَلِكَ أُنْزِلَتْ ". ثُمَّ قَالَ " اقْرَأْ يَا عُمَرُ ". فَقَرَأْتُ الْقِرَاءَةَ الَّتِي أَقْرَأَنِي، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " كَذَلِكَ أُنْزِلَتْ، إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ أُنْزِلَ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ فَاقْرَءُوا مَا تَيَسَّرَ مِنْهُ ".
Saîd b. Ufeyr bize anlattı: Leys bana anlattı: Ukayl bana İbn Şihâb'dan anlattı: Urve b. Zübeyr bana anlattı ki Misver b. Mahreme ve Abdurrahman b. Abdi'l-Kârî kendisine şunu haber verdiler: Ömer b. Hattâb'ın şöyle dediğini işittik:
"Resûlullah ﷺ hayatta iken Hişâm b. Hakîm'in Furkan suresini okuduğunu duydum. Okuyuşunu dinledim ve Resûlullah ﷺ'ın bana öğretmediği birçok harfle okuduğunu fark ettim. Namazdayken neredeyse üzerine atlayacaktım fakat sabrettim ve selam verinceye kadar bekledim. Sonra ridasıyla yakasından tuttum ve dedim ki: 'Bu sureyi sana kim öğretti?' O da: 'Bana Resûlullah ﷺ öğretti,' dedi. Ben: 'Yalan söylüyorsun! Resûlullah ﷺ bana bunu senin okuduğundan farklı bir şekilde öğretti,' dedim. Onu sürükleyerek Resûlullah ﷺ'ın yanına götürdüm ve: 'Ben bu adamın Furkan suresini sizin bana öğretmediğiniz bir şekilde okuduğunu duydum,' dedim. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ: 'Onu bırak. Ey Hişâm, oku!' buyurdu. Hişâm, benim duyduğum şekilde okudu. Resûlullah ﷺ: 'İşte böyle indirildi,' buyurdu. Sonra: 'Ey Ömer, sen de oku!' buyurdu. Ben de bana öğrettiği şekilde okudum. Resûlullah ﷺ: 'İşte böyle indirildi. Şüphesiz bu Kur'an yedi harf üzere indirilmiştir; artık ondan size kolay geleni okuyun,' buyurdu."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Kur’an’ın vahyedilmiş kıraat şekilleri vardır; Peygamber ﷺ’in öğrettiğine uyun.
Ömer, Hişam ibn Hakim’in Furkan suresini kendisinin Peygamber ﷺ’den öğrenmediği bir şekilde okuduğunu duydu. Hişam’ı Peygamber ﷺ’in huzuruna götürdü; Peygamber ﷺ her iki kıraati de onayladı.
Harf kelimesinin çoğuludur. Bu rivayette vahyedilmiş yedi kıraat şeklini ifade eder; âlimler bunun kesin anlamını geniş biçimde ele almıştır.
Namazın sonunda verilen selam.
Klasik âlimler buradan, izin verilen kıraatlerin vahyedildiği ve Peygamber ﷺ tarafından onaylandığı, Müslümanların da bu onaylanmış şekiller içinde okuduğu sonucunu çıkarır. Yedi ahruf hakkındaki ifade, kişinin dilediği gibi kelimeleri veya okuyuşları değiştirebileceği anlamına gelmez. Âlimler, yedi ahrufun bilinen kıraatlerle ilişkisini farklı biçimlerde açıklamıştır. Bu olay ayrıca dinî bir ihtilafta önce delil aranmasını ve hükmün Peygamber ﷺ’e arz edilmesini öğretir; Ömer Kur’an’a duyduğu hassasiyetle hareket etmiş, ardından Peygamber ﷺ ona Hişam’ı bırakmasını söylemiştir.
- Birinin kıraati farklı duyuluyor diye hemen hata yaptığını söylemeyin; güvenilir bilgiye ve delile başvurun.
- Kur’an kıraatini yetkin öğretmenlerden öğrenin ve kabul görmüş, nakledilmiş kıraatlere bağlı kalın.
- İhtilaflarda sakin davranın ve konuyu uzmanların değerlendirmesine bırakın.
Bu hadis, Peygamber ﷺ’in öğrettiği farklı kıraat şekillerinin caiz olduğunun onaylanmasıyla uyumludur.
Sahih al-Bukhari · #4981 (Sahih)Rivayet, Kur’an’ın ümmet için nasıl erişilebilir kılındığını ele alır; bu hadis ise söz konusu kolaylığı vahyedilmiş birden fazla kıraat şekline bağlar.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.