Sahih al-Bukhari, 5044. hadis
Abdullah ibn Abbas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abdullah ibn Abbas tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مُوسَى بْنِ أَبِي عَائِشَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ فِي قَوْلِهِ {لاَ تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ} قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا نَزَلَ جِبْرِيلُ بِالْوَحْىِ وَكَانَ مِمَّا يُحَرِّكُ بِهِ لِسَانَهُ وَشَفَتَيْهِ فَيَشْتَدُّ عَلَيْهِ وَكَانَ يُعْرَفُ مِنْهُ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ الآيَةَ الَّتِي فِي {لاَ أُقْسِمُ بِيَوْمِ الْقِيَامَةِ} {لاَ تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ * إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ * فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ} فَإِذَا أَنْزَلْنَاهُ فَاسْتَمِعْ {ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُ} قَالَ إِنَّ عَلَيْنَا أَنْ نُبَيِّنَهُ بِلِسَانِكَ. قَالَ وَكَانَ إِذَا أَتَاهُ جِبْرِيلُ أَطْرَقَ، فَإِذَا ذَهَبَ قَرَأَهُ كَمَا وَعَدَهُ اللَّهُ.
Kuteybe b. Saîd bize rivayet etti, Cerîr bize rivayet etti; Mûsâ b. Ebî Âişe'den, o da Saîd b. Cübeyr'den, o da İbn Abbâs'tan -Allah onlardan razı olsun- şu ayet hakkında: {Onu acele okumak için dilini kımıldatma.} Dedi ki: Cebrail vahiy ile Resûlullah ﷺ'a indiğinde, O, dilini ve dudaklarını hareket ettirirdi; bu kendisine ağır gelirdi ve vahiy aldığı hali bundan anlaşılırdı. Bunun üzerine Allah, Kıyamet Suresi'ndeki {Hayır! Yemin ederim kıyamet gününe!} ayetinden itibaren şu ayetleri indirdi: {Onu acele okumak için dilini kımıldatma * Şüphesiz onu toplamak da okutmak da bize aittir * O halde biz onu okuduğumuz zaman sen onun okunuşunu takip et.} Yani: Biz onu indirdiğimiz zaman dinle. {Sonra onu açıklamak da bize aittir}, yani: Onu senin dilinle açıklamak bize aittir. Ravi dedi ki: Cebrail ona geldiğinde başını eğerdi, Cebrail gidince de Allah'ın kendisine vaat ettiği şekilde onu okurdu.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Allah, vahyi koruyup açıklayacağına Peygamber ﷺ’e söz verdi.
Cebrail vahyi getirdiğinde Peygamber ﷺ sözleri hemen ezberlemek için dilini ve dudaklarını hareket ettirirdi. Bunun üzerine Allah, ona dinlemesini emreden ve vahyi kalbinde toplama ve açıklama sözü veren ayetleri indirdi.
Allah’ın Cebrail meleği aracılığıyla Peygamber ﷺ’e bildirdiği mesaj.
Allah’ın Kur’an’ın sözlerini Peygamber ﷺ’in kalbinde muhafaza etmesi.
Okunan ayetleri dinle, ardından indirildikleri gibi oku.
İbn Hacer’in de aralarında bulunduğu klasik âlimler, buradan Kur’an’ı korumayı ve doğru biçimde aktarılmasını sağlamayı Allah’ın üstlendiği sonucunu çıkarırlar. Peygamber ﷺ’in unutma korkusuyla tilavet sırasında sözleri aceleyle tekrarlamasına gerek yoktu: Cebrail’i dinliyor, ardından Allah’ın vaat ettiği şekilde okuyordu. Böylece ayetler vahyi hem korunması hem de açıklanmasıyla ilişkilendirir.
- Bir şeyi okumadan veya aktarmadan önce dikkatle dinle; özenli dinlemek doğru aktarımı destekler.
- Kur’an’ı öğrenirken ayetleri doğru biçimde tekrarlayıp ezberlemek için zaman ayır.
- Allah’a güven ve bu güveni dikkatli bir çabayla birleştir.
Bu rivayet, hadisin isnadında yer alan Musa ibn Ebi Aişe ve Said ibn Cübeyr’i paylaşır ve vahyin korunmasına ilişkin aynı ayetleri ele alır.
Sahih al-Bukhari · #4980 (Sahih)Bu rivayet, Cebrail’in Kur’an’ı Peygamber ﷺ’e nasıl getirdiğini anlatır ve vahyin aktarımına ilişkin bağlantılı bir bağlam sunar.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.