Sahih al-Bukhari, 5. hadis
Abdullah ibn Abbas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abdullah ibn Abbas tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ أَبِي عَائِشَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، فِي قَوْلِهِ تَعَالَى {لاَ تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ} قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُعَالِجُ مِنَ التَّنْزِيلِ شِدَّةً، وَكَانَ مِمَّا يُحَرِّكُ شَفَتَيْهِ ـ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَأَنَا أُحَرِّكُهُمَا لَكُمْ كَمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُحَرِّكُهُمَا. وَقَالَ سَعِيدٌ أَنَا أُحَرِّكُهُمَا كَمَا رَأَيْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يُحَرِّكُهُمَا. فَحَرَّكَ شَفَتَيْهِ ـ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى {لاَ تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ* إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ} قَالَ جَمْعُهُ لَهُ فِي صَدْرِكَ، وَتَقْرَأَهُ {فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ} قَالَ فَاسْتَمِعْ لَهُ وَأَنْصِتْ {ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُ} ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا أَنْ تَقْرَأَهُ. فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعْدَ ذَلِكَ إِذَا أَتَاهُ جِبْرِيلُ اسْتَمَعَ، فَإِذَا انْطَلَقَ جِبْرِيلُ قَرَأَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم كَمَا قَرَأَهُ.
Musa bin İsmail bize rivayet etti, dedi ki: Ebu Avane bize rivayet etti, dedi ki: Musa bin Ebi Aişe bize rivayet etti, dedi ki: Said bin Cübeyr bize rivayet etti, İbn Abbas'tan, Yüce Allah'ın şu sözü hakkında: {Onu aceleyle okumak için dilini kımıldatma}. Dedi ki: Resûlullah ﷺ vahyi alırken büyük bir güçlük çekerdi ve dudaklarını hareket ettirirdi. İbn Abbas dedi ki: Ben de dudaklarımı sizin için tıpkı Resûlullah ﷺ'ın hareket ettirdiği gibi hareket ettiriyorum. Said dedi ki: Ben de dudaklarımı, İbn Abbas'ın hareket ettirdiğini gördüğüm gibi hareket ettiriyorum ve dudaklarını oynattı. Bunun üzerine Yüce Allah şu ayeti indirdi: {Onu aceleyle okumak için dilini kımıldatma * Şüphesiz onu toplamak da okutmak da bize aittir}. Yani onu senin göğsünde toplamamız ve senin onu okuman. {Biz onu okuduğumuz zaman sen onun okunuşuna uy}. Yani onu dinle ve sus. {Sonra şüphesiz onu açıklamak da bize aittir}. Sonra onu sana okutmak da bize aittir. Bundan sonra Resûlullah ﷺ, Cebrail kendisine geldiğinde onu dinlerdi; Cebrail gidince de Nebi ﷺ, onu Cebrail'in okuduğu gibi okurdu.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Allah, vahyi koruması ve doğru biçimde okuması için Peygamber ﷺ’e imkân verdi.
Bu bölüm, Peygamber ﷺ’in vahyi alırken sözleri hemen ezberlemek amacıyla dudaklarını nasıl hareket ettirdiğini anlatır. Bunun üzerine Allah, Kıyâme suresinden (75:16–19) ayetleri indirdi ve Cibril bitirinceye kadar dinlemesini öğretti.
Allah’ın Peygamberine bildirdiği mesaj.
Vahiy sözlerini kalpte muhafaza etme.
Kur’an’ı sesli okuma.
Âlimler buradan, Allah’ın Kur’an’ın korunmasını ve doğru aktarılmasını güvence altına aldığı sonucunu çıkarırlar: Peygamber ﷺ Cibril’i dinler, ardından duyduklarını okurdu. Bu bölüm, tekrar etmeden önce dikkatle dinlemek gerektiğini de öğretir. Klasik müfessirler, ayetlerin Peygamber ﷺ’i rahatlattığını; vahyi aceleyle Cibril’le birlikte tekrar etmesine gerek olmadığını açıklar.
- Kur’an öğrenirken önce tilaveti dikkatle dinle, ardından özenle tekrar et.
- Allah’ın mesajını koruma ve iletme konusundaki hidayetine güven; doğru öğrenmek için zaman ayır.
- Güvenilir bir öğretmenle Kur’an tilaveti çalış ve telaffuzunu adım adım kontrol et.
Bu rivayet de İbn Abbas’ın Kıyâme suresi 75:16–19 hakkındaki açıklamasını aktarır ve dinleme ile tilavet konularını aydınlatır.
Sahih al-Bukhari · #4928 (Sahih)Bu rivayette Sa'id ibn Jubair’e dilin hareket ettirilmesi ve vahyin korunmasıyla ilgili ayetler sorulur.
Sahih al-Bukhari · #3 (Sahih)Cibril’in Peygamber ﷺ ile ilk karşılaşmasını anlatır ve vahyin alınmasına dair bağlam sunar.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.