Boşanma · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 5268. hadis

Aisha rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Boşanma
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Farwa ibn Abu al‑Maghraal‑Bukhari'e aktardıفَرْوَةُ بْنُ أَبِي الْمَغْرَاءِ
  2. 2Ali ibn Mushirعَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ
  3. 3Hisham ibn Urwaهِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ
  4. 4Babası Urwaأَبِيهِ
  5. 5Aishaعَائِشَةَ
  6. 6Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا فَرْوَةُ بْنُ أَبِي الْمَغْرَاءِ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُحِبُّ الْعَسَلَ وَالْحَلْوَاءَ، وَكَانَ إِذَا انْصَرَفَ مِنَ الْعَصْرِ دَخَلَ عَلَى نِسَائِهِ، فَيَدْنُو مِنْ إِحْدَاهُنَّ، فَدَخَلَ عَلَى حَفْصَةَ بِنْتِ عُمَرَ، فَاحْتَبَسَ أَكْثَرَ مَا كَانَ يَحْتَبِسُ، فَغِرْتُ فَسَأَلْتُ عَنْ ذَلِكَ فَقِيلَ لِي أَهْدَتْ لَهَا امْرَأَةٌ مِنْ قَوْمِهَا عُكَّةً مِنْ عَسَلٍ، فَسَقَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم مِنْهُ شَرْبَةً، فَقُلْتُ أَمَا وَاللَّهِ لَنَحْتَالَنَّ لَهُ‏.‏ فَقُلْتُ لِسَوْدَةَ بِنْتِ زَمْعَةَ إِنَّهُ سَيَدْنُو مِنْكِ، فَإِذَا دَنَا مِنْكِ فَقُولِي أَكَلْتَ مَغَافِيرَ فَإِنَّهُ سَيَقُولُ لَكِ لاَ‏.‏ فَقُولِي لَهُ مَا هَذِهِ الرِّيحُ الَّتِي أَجِدُ مِنْكَ فَإِنَّهُ سَيَقُولُ لَكِ سَقَتْنِي حَفْصَةُ شَرْبَةَ عَسَلٍ فَقُولِي لَهُ جَرَسَتْ نَحْلُهُ الْعُرْفُطَ‏.‏ وَسَأَقُولُ ذَلِكَ، وَقُولِي أَنْتِ يَا صَفِيَّةُ ذَاكِ‏.‏ قَالَتْ تَقُولُ سَوْدَةُ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلاَّ أَنْ قَامَ عَلَى الْبَابِ، فَأَرَدْتُ أَنْ أُبَادِيَهُ بِمَا أَمَرْتِنِي بِهِ فَرَقًا مِنْكِ، فَلَمَّا دَنَا مِنْهَا قَالَتْ لَهُ سَوْدَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَكَلْتَ مَغَافِيرَ قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏‏.‏ قَالَتْ فَمَا هَذِهِ الرِّيحُ الَّتِي أَجِدُ مِنْكَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ سَقَتْنِي حَفْصَةُ شَرْبَةَ عَسَلٍ ‏"‏‏.‏ فَقَالَتْ جَرَسَتْ نَحْلُهُ الْعُرْفُطَ فَلَمَّا دَارَ إِلَىَّ قُلْتُ لَهُ نَحْوَ ذَلِكَ، فَلَمَّا دَارَ إِلَى صَفِيَّةَ قَالَتْ لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ فَلَمَّا دَارَ إِلَى حَفْصَةَ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلاَ أَسْقِيكَ مِنْهُ‏.‏ قَالَ ‏"‏ لاَ حَاجَةَ لِي فِيهِ ‏"‏‏.‏ قَالَتْ تَقُولُ سَوْدَةُ وَاللَّهِ لَقَدْ حَرَمْنَاهُ‏.‏ قُلْتُ لَهَا اسْكُتِي‏.‏

Çeviri

Ferve b. Ebi'l-Mağrâ bize rivayet etti, Ali b. Müşhir bize rivayet etti, Hişam b. Urve'den, o da babasından, o da Aişe'den (Allah ondan razı olsun) nakletti: Resûlullah ﷺ balı ve tatlı şeyleri severdi. İkindi namazından döndüğünde eşlerini ziyaret eder ve yanlarından birine uğrardı. Bir gün Hafsa bint Ömer'in yanına girdi ve yanında her zamankinden daha uzun süre kaldı. Ben kıskandım ve sebebini sordum. Bana, kavminden bir kadının ona bir tulum dolusu bal hediye ettiği ve onun da Peygamber ﷺ'e bundan bir içecek ikram ettiği söylendi. Bunun üzerine:

"Vallahi biz ona mutlaka bir çare bulacağız (bir oyun oynayacağız)" dedim. Sevde bint Zem'a'ya dedim ki: "O sana yaklaşacak; yanına geldiğinde ona: 'Mağafir yedin mi?' de. O: 'Hayır' diyecek. Sonra ona: 'Senden aldığım bu koku nedir?' de. O da: 'Hafsa bana bir yudum bal içirdi' diyecek. Sen de: 'Arıları Urfut ağacının özünü emmiş olmalı' de. Ben de aynısını söyleyeceğim, sen de ey Safiyye aynısını söyle." Sevde anlattı: "Vallahi, Resûlullah ﷺ kapıda durur durmaz, senden çekindiğim için bana emrettiğin sözü hemen söylemek istedim. Yanına yaklaştığında Sevde ona: 'Ey Allah'ın Resûlü! Mağafir mi yedin?' dedi. O: 'Hayır' buyurdu. Sevde: 'Peki sende hissettiğim bu koku nedir?' diye sordu. Resûlullah ﷺ: 'Hafsa bana bir yudum bal içirdi' buyurdu. Sevde: 'Arıları Urfut ağacının özünü emmiş olmalı' dedi. Bana geldiğinde ben de benzerini söyledim, Safiyye'ye geçtiğinde o da aynısını söyledi. Sonra Hafsa'nın yanına girdiğinde Hafsa: 'Ey Allah'ın Resûlü! Sana ondan biraz daha içireyim mi?' dedi. Resûlullah ﷺ: 'Ona ihtiyacım yok' buyurdu. Sevde dedi ki: 'Vallahi biz onu bundan mahrum ettik.' Ben de ona: 'Sus!' dedim."

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Âişe, kıskançlığın Peygamber ﷺ’i baldan vazgeçmesine nasıl yol açtığını anlatır.

Arka plan ve bağlam

Âişe, Hafsa ona ballı bir içecek ikram ettiği için Peygamber ﷺ’in ikindi namazından sonra Hafsa’nın yanında daha uzun kalmasını kıskandığını anlatır. Âişe, Sevde ve Safiyye ile ona kötü bir kokudan söz etme konusunda anlaştı; bunun üzerine Peygamber ﷺ artık o içeceği istemediğini söyledi.

Kavramlar ve açıklamalar
Megâfîr

Kokusu hoş karşılanmayan bir bitki özsuyu veya reçinesi.

Urfut

Kokusu anlatıda anılan ve bala hoş olmayan bir tat ya da koku atfedilmesine vesile olan bir ağaç.

Deri bal kabı

Balın saklandığı deriden yapılmış kap.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik şârihler bu rivayeti Allah’ın helal kıldığı bir şeyi haram kılmaya ilişkin ayetleri açıklarken ele alırlar. Peygamber ﷺ balı hukuken haram kılmadı; yalnızca şahsen ondan uzak durdu. Bu nedenle âlimler, kişisel bir söz veya kaçınma ile bağlayıcı yemini birbirinden ayırır; yeminin sonuçları kullanılan ifadelere ve niyete bağlıdır. Fıkıh mezhepleri bu tür durumları yemin hükümleri ve helal olanı haram kılma konusu içinde ele alır: yalnızca bir söz söylemek, helal olanı başkaları için kendiliğinden haram hâle getirmez. Rivayet ayrıca kıskançlık gibi insani duyguların aile hayatında görülebileceğini, ancak aldatma ve baskının örnek alınacak yöntemler olmadığını gösterir.

Günümüz için dersler
  1. Kıskançlık ve güvensizlik duygularını başka birine baskı yapmadan partnerinizle açıkça konuşun.
  2. Bir şeyden kişisel olarak vazgeçmekle İslamî hükümlere göre yemin sayılan bir ifadeyi birbirinden ayırın.
  3. Allah’ın helal kıldığını dinen haram ilan etmeyin; bağlayıcı bir yemin konusunda ehil bir uzmana danışın.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.