İman · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 53. hadis

Abdullah ibn Abbas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: İman
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Abdullah ibn Abbas tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْجَعْدِ، قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي جَمْرَةَ، قَالَ كُنْتُ أَقْعُدُ مَعَ ابْنِ عَبَّاسٍ، يُجْلِسُنِي عَلَى سَرِيرِهِ فَقَالَ أَقِمْ عِنْدِي حَتَّى أَجْعَلَ لَكَ سَهْمًا مِنْ مَالِي، فَأَقَمْتُ مَعَهُ شَهْرَيْنِ، ثُمَّ قَالَ إِنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا أَتَوُا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مَنِ الْقَوْمُ أَوْ مَنِ الْوَفْدُ ‏"‏‏.‏ قَالُوا رَبِيعَةُ‏.‏ قَالَ ‏"‏ مَرْحَبًا بِالْقَوْمِ ـ أَوْ بِالْوَفْدِ ـ غَيْرَ خَزَايَا وَلاَ نَدَامَى ‏"‏‏.‏ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّا لاَ نَسْتَطِيعُ أَنْ نَأْتِيَكَ إِلاَّ فِي شَهْرِ الْحَرَامِ، وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ هَذَا الْحَىُّ مِنْ كُفَّارِ مُضَرَ، فَمُرْنَا بِأَمْرٍ فَصْلٍ، نُخْبِرْ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا، وَنَدْخُلْ بِهِ الْجَنَّةَ‏.‏ وَسَأَلُوهُ عَنِ الأَشْرِبَةِ‏.‏ فَأَمَرَهُمْ بِأَرْبَعٍ، وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ، أَمَرَهُمْ بِالإِيمَانِ بِاللَّهِ وَحْدَهُ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَتَدْرُونَ مَا الإِيمَانُ بِاللَّهِ وَحْدَهُ ‏"‏‏.‏ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ‏.‏ قَالَ ‏"‏ شَهَادَةُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ، وَإِقَامُ الصَّلاَةِ، وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ، وَصِيَامُ رَمَضَانَ، وَأَنْ تُعْطُوا مِنَ الْمَغْنَمِ الْخُمُسَ ‏"‏‏.‏ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ عَنِ الْحَنْتَمِ وَالدُّبَّاءِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُزَفَّتِ‏.‏ وَرُبَّمَا قَالَ الْمُقَيَّرِ‏.‏ وَقَالَ ‏"‏ احْفَظُوهُنَّ وَأَخْبِرُوا بِهِنَّ مَنْ وَرَاءَكُمْ ‏"‏‏.‏

Çeviri

Ebû Cemre anlatıyor: İbn Abbâs’ın yanında otururdum; beni kendi minderine oturturdu. Bana,

“Malımdan sana bir pay ayırmam için yanımda kal,” dedi. Bunun üzerine iki ay onunla birlikte kaldım. Sonra şöyle anlattı: Abdülkays kabilesinin heyeti Peygamber ﷺ’e geldiğinde, Resûlullah ﷺ onlara, “Bu topluluk kimdir? Yahut bu heyet kimlerdir?” diye sordu. Onlar, “Biz Rabîa’danız,” dediler. Peygamber ﷺ, “Hoş geldiniz ey kavim –veya ey heyet– ne rezil olacaksınız ne de pişmanlık duyacaksınız,” buyurdu. Onlar, “Ey Allah’ın Resûlü! Biz ve sizin aranızda Mudar’ın kâfir kabilesi bulunduğu için ancak haram aylarda size gelebiliyoruz. Bize öyle kesin bir emir verin ki, geride bıraktığımız halkımıza onu haber verelim ve bu sayede Cennet’e girelim,” dediler. Ayrıca içecekler hakkında da soru sordular. Peygamber ﷺ onlara dört şeyi emretti ve dört şeyi yasakladı. Onlara yalnızca Allah’a iman etmelerini emretti ve “Allah’a tek başına iman etmenin ne olduğunu biliyor musunuz?” diye sordu. Onlar, “Allah ve Resûlü daha iyi bilir,” dediler. Bunun üzerine Peygamber ﷺ şöyle buyurdu: “Allah’tan başka ilah olmadığına ve Muhammed’in Allah’ın Resûlü olduğuna şehadet etmek, namazı dosdoğru kılmak, zekâtı vermek, Ramazan orucunu tutmak ve ganimetin beşte birini vermektir.” Onlara dört şeyi de yasakladı: Hantem, Dubbâ’, Nakîr ve Müzeffet (bazen Mukayyer de derdi). Ve ekledi: “Bunları belleyin ve geride kalanlarınıza da bildirin.”

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Peygamber ﷺ dinî yükümlülükleri açıkladı ve bilginin aktarılmasını öğütledi.

Arka plan ve bağlam

Abdülkays heyeti, aralarında Mudar kabilesi bulunduğu ve yolculuk için zamanları sınırlı olduğu için Peygamber ﷺ’i yalnızca haram aylarda ziyaret edebildiklerini anlattı. Bu nedenle, geride kalan halklarına aktarabilecekleri açık hükümler istediler.

Kavramlar ve açıklamalar
El-humus

İslam hükümlerine göre verilen ganimetin beşte biri.

Hantam, dubba', nakir ve müzaffet

İçinde içeceklerin mayalanabildiği kapların adlarıdır. Yasak, bu kapların sarhoş edici içecekler için kullanılmasına ilişkindi.

Zekât

Belirli malların belirlenmiş bir bölümünün tayin edilmiş alıcılara verilmesi şeklindeki farz ödeme.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler bu rivayetten, imanın hem iman ikrarını hem de namaz, zekât ve oruç gibi önemli ibadetleri kapsadığı sonucunu çıkarırlar. Beşte birin zikredilmesi ganimet hükümleriyle ilgilidir. Kaplar, içeceklerin içinde mayalanıp sarhoş edici hâle gelebilmesi nedeniyle yasaklanmıştı; bu, kapların kendilerine yönelik kalıcı bir yasak değildir. Rivayet ayrıca öğretmenin önemli kavramları açıkça anlatması ve öğrencileri bilgiyi dikkatle ezberleyip aktarmaya teşvik etmesi gerektiğini gösterir.

Günümüz için dersler
  1. Dinin temel yükümlülüklerini öğren ve bunları anlaşılır biçimde açıklayabil.
  2. Güvenilir dinî bilgiyi dikkatle aktar; sabit hükümlerle bunların tarihsel uygulanışını birbirinden ayır.
  3. Sarhoş edici içeceklerden ve sarhoşluğa yol açan her şeyden kaçın.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.