Boşanma · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 5308. hadis

Sahl ibn Sa'd al-Sa'idi rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Boşanma
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

al‑Bukhari'den Sahl ibn Sa'd as‑Sa'idi'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Isma'ilal‑Bukhari'e aktardıإِسْمَاعِيلُ
  2. 2Malikمَالِكٌ
  3. 3Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
  4. 4Sahl ibn Sa'd as‑Sa'idiسَهْلَ بْنَ سَعْدٍ السَّاعِدِيَّ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ سَهْلَ بْنَ سَعْدٍ السَّاعِدِيَّ، أَخْبَرَهُ أَنَّ عُوَيْمِرًا الْعَجْلاَنِيَّ جَاءَ إِلَى عَاصِمِ بْنِ عَدِيٍّ الأَنْصَارِيِّ فَقَالَ لَهُ يَا عَاصِمُ أَرَأَيْتَ رَجُلاً وَجَدَ مَعَ امْرَأَتِهِ رَجُلاً، أَيَقْتُلُهُ فَتَقْتُلُونَهُ، أَمْ كَيْفَ يَفْعَلُ سَلْ لِي يَا عَاصِمُ عَنْ ذَلِكَ‏.‏ فَسَأَلَ عَاصِمٌ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ ذَلِكَ فَكَرِهَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَسَائِلَ وَعَابَهَا، حَتَّى كَبُرَ عَلَى عَاصِمٍ مَا سَمِعَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا رَجَعَ عَاصِمٌ إِلَى أَهْلِهِ جَاءَهُ عُوَيْمِرٌ فَقَالَ يَا عَاصِمُ مَاذَا قَالَ لَكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ عَاصِمٌ لِعُوَيْمِرٍ لَمْ تَأْتِنِي بِخَيْرٍ، قَدْ كَرِهَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَسْأَلَةَ الَّتِي سَأَلْتُهُ عَنْهَا‏.‏ فَقَالَ عُوَيْمِرٌ وَاللَّهِ لاَ أَنْتَهِي حَتَّى أَسْأَلَهُ عَنْهَا‏.‏ فَأَقْبَلَ عُوَيْمِرٌ حَتَّى جَاءَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَسَطَ النَّاسِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ رَجُلاً وَجَدَ مَعَ امْرَأَتِهِ رَجُلاً، أَيَقْتُلُهُ فَتَقْتُلُونَهُ أَمْ كَيْفَ يَفْعَلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ قَدْ أُنْزِلَ فِيكَ وَفِي صَاحِبَتِكَ فَاذْهَبْ فَأْتِ بِهَا ‏"‏‏.‏ قَالَ سَهْلٌ فَتَلاَعَنَا وَأَنَا مَعَ النَّاسِ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا فَرَغَا مِنْ تَلاَعُنِهِمَا قَالَ عُوَيْمِرٌ كَذَبْتُ عَلَيْهَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ أَمْسَكْتُهَا‏.‏ فَطَلَّقَهَا ثَلاَثًا قَبْلَ أَنْ يَأْمُرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَكَانَتْ سُنَّةَ الْمُتَلاَعِنَيْنِ‏.‏

Çeviri

İsmail bize rivayet etti, dedi ki: Malik bana İbn Şihab'dan rivayet etti; Sehl b. Sa'd es-Saidi ona haber verdi ki Uveymir el-Aclani, Asım b. Adi el-Ensari'ye gelip şöyle dedi:

"Ey Asım! Ne dersin, bir adam karısının yanında başka bir erkek bulsa, onu öldürür mü, yoksa siz de onu mu öldürürsünüz, yahut ne yapmalı? Ey Asım, benim için bunu soruver." Bunun üzerine Asım, Allah Resûlü ﷺ'e bu meseleyi sordu. Allah Resûlü ﷺ böyle soruları hoş görmedi ve kınadı; öyle ki Asım, Allah Resûlü ﷺ'den işittikleri karşısında çok üzüldü. Asım ailesinin yanına döndüğünde Uveymir ona geldi ve "Ey Asım! Allah Resûlü ﷺ sana ne buyurdu?" diye sordu. Asım, Uveymir'e "Bana hayırlı bir şey getirmedin; Allah Resûlü ﷺ kendisine sorduğum soruyu hoş karşılamadı" dedi. Uveymir ise "Vallahi, O'na bizzat soruncaya kadar bu işten vazgeçmeyeceğim" dedi. Ardından Uveymir, insanların ortasında bulunan Allah Resûlü ﷺ'e geldi ve "Ey Allah'ın Resûlü! Bir adam karısının yanında başka bir erkek bulsa, onu öldürür mü, yoksa siz de onu mu öldürürsünüz, yahut ne yapmalı?" diye sordu. Allah Resûlü ﷺ buyurdular ki: "Senin ve eşin hakkında ayet indirildi. Git ve onu getir." Sehl dedi ki: Ben insanlarla birlikte Allah Resûlü ﷺ'ün yanında iken onlar lian yaptılar. Lianlarını tamamladıklarında Uveymir "Ey Allah'ın Resûlü! Eğer onu yanımda tutarsam ona iftira atmış olurum" dedi ve Allah Resûlü ﷺ emretmeden önce onu üç talakla boşadı. İbn Şihab dedi ki: Bu, lian yapanların sünneti oldu.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Zina suçlamasında liân, kişisel şiddetin değil, meşru bir yolun imkânını sunar.

Arka plan ve bağlam

Uveymir el-Aclânî, karısının yanında başka bir adamı bulan kişinin ne yapması gerektiğini sordu. Hz. Peygamber ﷺ’e sorusunu yönelttikten sonra kendisi ve karısıyla ilgili vahiy indi; ardından liân yaptılar.

Kavramlar ve açıklamalar
Liân

Zina suçlamasında gerekli şahitler bulunmadığında eşlerin karşılıklı yeminlerle beyanda bulunduğu ve yalancıya Allah’ın lanetini dilediği, hükme bağlanmış bir usul.

Kişisel infaz

Konuyu yetkili yargı mercilerine taşımak yerine kişinin kendi başına şiddet uygulaması veya ceza vermesi.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler buradan, erkeğin karısını kendi yetkisiyle suçlayamayacağı veya suçlandığı ileri sürülen adama saldırmayacağı sonucunu çıkarır; mesele, öngörülen hukuki usulle ele alınmalıdır. Liân, kocanın zina suçlamasında bulunduğu ve gerekli şahitlerin olmadığı durumlarda eşlere özgü bir usuldür. Fıkıh mezhepleri bunun kesin şartlarını ve hukuki sonuçlarını ele alır; rivayet, evliliğin şiddetle değil, dinî ve hukuki kurallara uygun biçimde sona erdirilmesi gerektiğini vurgular. Uveymir’in üç talâkı kendi eylemiydi; bu rivayette Hz. Peygamber ﷺ’in emri değildi.

Günümüz için dersler
  1. Şüpheye şiddetle karşılık vermeyin; meseleyi yetkili dinî ve hukuki mercilere taşıyın.
  2. Ciddi suçlamalarda gelişigüzel davranmayın; öngörülen usulü izleyin.
  3. Evlilik anlaşmazlığında geri dönüşü olmayan bir karar vermeden önce uzman desteği alın.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.