Sahih al-Bukhari, 5310. hadis
Abdullah ibn Abbas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Sa'id ibn Ufayral‑Bukhari'e aktardıسَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ
- 2Al‑Laythاللَّيْثُ
- 3Yahya ibn Sa'idيَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ
- 4Abd ar‑Rahman ibn al‑Qasimعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ
- 5Al‑Qasim ibn Muhammadالْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ
- 6Ibn Abbasابْنِ عَبَّاسٍ
- 7Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّهُ ذُكِرَ التَّلاَعُنُ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ عَاصِمُ بْنُ عَدِيٍّ فِي ذَلِكَ قَوْلاً، ثُمَّ انْصَرَفَ، فَأَتَاهُ رَجُلٌ مِنْ قَوْمِهِ يَشْكُو إِلَيْهِ أَنَّهُ وَجَدَ مَعَ امْرَأَتِهِ رَجُلاً، فَقَالَ عَاصِمٌ مَا ابْتُلِيتُ بِهَذَا إِلاَّ لِقَوْلِي، فَذَهَبَ بِهِ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرَهُ بِالَّذِي وَجَدَ عَلَيْهِ امْرَأَتَهُ وَكَانَ ذَلِكَ الرَّجُلُ مُصْفَرًّا قَلِيلَ اللَّحْمِ سَبْطَ الشَّعَرِ، وَكَانَ الَّذِي ادَّعَى عَلَيْهِ أَنَّهُ وَجَدَهُ عِنْدَ أَهْلِهِ خَدْلاً آدَمَ كَثِيرَ اللَّحْمِ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " اللَّهُمَّ بَيِّنْ ". فَجَاءَتْ شَبِيهًا بِالرَّجُلِ الَّذِي ذَكَرَ زَوْجُهَا أَنَّهُ وَجَدَهُ، فَلاَعَنَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَيْنَهُمَا. قَالَ رَجُلٌ لاِبْنِ عَبَّاسٍ فِي الْمَجْلِسِ هِيَ الَّتِي قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " لَوْ رَجَمْتُ أَحَدًا بِغَيْرِ بَيِّنَةٍ رَجَمْتُ هَذِهِ ". فَقَالَ لاَ تِلْكَ امْرَأَةٌ كَانَتْ تُظْهِرُ فِي الإِسْلاَمِ السُّوءَ قَالَ أَبُو صَالِحٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ خَدِلاً.
Bize Saîd b. Ufeyr anlattı, dedi ki: Bana Leys anlattı, o da Yahyâ b. Saîd'den, o da Abdurrahmân b. Kāsım'dan, o da Kāsım b. Muhammed'den, o da İbn Abbâs'tan rivayet etti: Nebî ﷺ'in huzurunda liân meselesi zikredildiğinde Âsım b. Adî bu konuda bir söz söyledi ve sonra ayrıldı. Daha sonra kavminden bir adam ona gelerek karısıyla birlikte başka bir erkek bulduğunu şikâyet etti. Âsım,
"Ben bu imtihana ancak söylediğim söz sebebiyle uğradım" dedi ve adamı alıp Nebî ﷺ'e götürdü. Adam, karısını üzerinde bulduğu durumu kendisine haber verdi. Karısıyla birlikte gördüğünü iddia ettiği erkek sarı benizli, az etli ve düz saçlıydı; kocasının karısının yanında gördüğünü söylediği kişi ise esmer, iri yapılı ve baldırları etliydi. Bunun üzerine Nebî ﷺ, "Allah'ım, gerçeği ortaya çıkar!" diye dua etti. Kadın, kocasının bahsettiği adama benzeyen bir çocuk doğurunca Nebî ﷺ aralarında liân yaptırdı. Mecliste bulunan bir adam İbn Abbâs'a sordu: "Bu kadın, Nebî ﷺ'in 'Eğer delil olmadan birini recmetseydim, bu kadını recmederdim' buyurduğu kadın mıdır?" İbn Abbâs, "Hayır, o başka bir kadındı; Müslüman olduğu halde İslâm toplumunda açıkça kötülük sergiliyordu" dedi. Ebû Sâlih ve Abdullah b. Yûsuf, kelimeyi 'hadilen' şeklinde okumuşlardır.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Zina suçlamasında liân, belirlenmiş bir usul sunar.
Liân hakkında yapılan bir konuşmanın ardından bir adam, karısını başka bir erkekle gördüğünü söyleyerek Asım ibn Adi’ye geldi. Asım onu Peygamber ﷺ’in yanına götürdü ve ardından liân usulü uygulandı.
Zina suçlaması durumunda eşlerin yemin ederek Allah’ın lanetini dile getirdiği resmî bir usul.
İslam hukuk kurallarına göre bir suçlamayı destekleyebilecek bilgiler; yalnızca dış görünüş benzerliği, öngörülen usulün yerini tutmaz.
Âlimler bu rivayetten, kocanın zina suçlaması üzerine karısını kendi başına cezalandıramayacağı, konuyu kurallara göre yetkili hâkime götürmesi gerektiği sonucunu çıkarır. Bu özel durumda liân, kocanın şahit sunamadığı zaman başvurulan resmî bir yoldur. Çocuğun ve fiziksel özelliklerinin anlatılması, tek başına zina için hukuki delil sayılmaz. Sünni hukuk mezhepleri liânı yargısal bir usul olarak kabul eder; uygulanışının ayrıntıları ve sonuçları konusunda farklılıklar bulunur.
- Şüpheye veya dış görünüşe dayanarak kimseyi zina ile suçlamayın; geçerli hukuki süreci izleyin.
- Ciddi evlilik sorunlarını kendiniz ceza vermek yerine yetkin ve güvenilir âlimlere veya kurumlara götürün.
- İlgililerin onurunu koruyun ve kanıtlanmamış suçlamaları yaymayın.
Bu rivayet, Uveymir el-Aclânî’nin olayını ve liân usulünü de anlatır.
Sahih al-Bukhari · #5309 (Sahih)Bu rivayet, eşler arasındaki liânın hükümlerini ve sonucunu ele alır.
Sahih al-Bukhari · #5311 (Sahih)İbn Ömer burada bir erkeğin karısını zina ile suçlaması hâlindeki usulü açıklar.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.