Sahih al-Bukhari, 5344. hadis
Abdullah ibn Abbas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abdullah ibn Abbas tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، أَخْبَرَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ، حَدَّثَنَا شِبْلٌ، عَنِ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، {وَالَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَيَذَرُونَ أَزْوَاجًا} قَالَ كَانَتْ هَذِهِ الْعِدَّةُ تَعْتَدُّ عِنْدَ أَهْلِ زَوْجِهَا وَاجِبًا، فَأَنْزَلَ اللَّهُ {وَالَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَيَذَرُونَ أَزْوَاجًا وَصِيَّةً لأَزْوَاجِهِمْ مَتَاعًا إِلَى الْحَوْلِ غَيْرَ إِخْرَاجٍ فَإِنْ خَرَجْنَ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيمَا فَعَلْنَ فِي أَنْفُسِهِنَّ مِنْ مَعْرُوفٍ} قَالَ جَعَلَ اللَّهُ لَهَا تَمَامَ السَّنَةِ سَبْعَةَ أَشْهُرٍ وَعِشْرِينَ لَيْلَةً وَصِيَّةً إِنْ شَاءَتْ سَكَنَتْ فِي وَصِيَّتِهَا، وَإِنْ شَاءَتْ خَرَجَتْ، وَهْوَ قَوْلُ اللَّهِ تَعَالَى {غَيْرَ إِخْرَاجٍ فَإِنْ خَرَجْنَ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْكُمْ} فَالْعِدَّةُ كَمَا هِيَ، وَاجِبٌ عَلَيْهَا، زَعَمَ ذَلِكَ عَنْ مُجَاهِدٍ. وَقَالَ عَطَاءٌ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ نَسَخَتْ هَذِهِ الآيَةُ عِدَّتَهَا عِنْدَ أَهْلِهَا، فَتَعْتَدُّ حَيْثُ شَاءَتْ، وَقَوْلُ اللَّهِ تَعَالَى {غَيْرَ إِخْرَاجٍ}. وَقَالَ عَطَاءٌ إِنْ شَاءَتِ اعْتَدَّتْ عِنْدَ أَهْلِهَا، وَسَكَنَتْ فِي وَصِيَّتِهَا، وَإِنْ شَاءَتْ خَرَجَتْ لِقَوْلِ اللَّهِ {فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيمَا فَعَلْنَ}. قَالَ عَطَاءٌ ثُمَّ جَاءَ الْمِيرَاثُ فَنَسَخَ السُّكْنَى، فَتَعْتَدُّ حَيْثُ شَاءَتْ، وَلاَ سُكْنَى لَهَا.
İshâk b. Mansûr bana rivayet etti, Ravh b. Ubâde bize haber verdi, Şibl bize İbn Ebî Necîh'ten, o da Mücâhid'den nakletti: {Sizden vefat edip geride eşler bırakan kimseler} âyeti hakkında şöyle dedi: Bu iddet süresi dul kadının kocasının ailesinin yanında geçirmesi gereken bir zorunluluktu. Sonra Allah şu âyeti indirdi: {Sizden vefat edip geride eşler bırakan kimseler, eşleri için evden çıkarılmaksızın bir yıla kadar nafaka ve barınma hususunda vasiyette bulunsunlar. Eğer kendileri çıkıp giderlerse, meşru şekilde kendileri hakkında yaptıklarından dolayı size bir günah yoktur} (Bakara, 240). Mücâhid dedi ki: Allah, dul kadına vasiyet yoluyla tam bir yılı doldurması için yedi ay yirmi gece daha kalma hakkı tanımıştır. Dilerse bu vasiyet gereği evde kalır, dilerse çıkar; Yüce Allah'ın {Evden çıkarılmaksızın. Eğer çıkıp giderlerse size bir günah yoktur} sözü de bunu ifade eder. Ancak iddet süresi olduğu gibi devam eder ve kadın için hala zorunludur; bu görüş Mücâhid'den nakledilmiştir. Atâ ise şöyle dedi: İbn Abbâs,
"Bu âyet, iddetin koca ailesinin yanında geçirilmesi hükmünü neshetmiştir; böylece kadın iddetini dilediği yerde geçirebilir" demiştir. Yüce Allah'ın {Çıkarılmaksızın} ifadesi de buna işaret eder. Atâ ayrıca şunu söyledi: Kadın dilerse iddetini koca ailesinin yanında geçirir ve vasiyet gereği orada oturur, dilerse de çıkar; çünkü Allah {Yaptıklarından dolayı size bir günah yoktur} buyurmuştur. Atâ ekledi: Daha sonra miras âyetleri geldi ve barınma hükmünü neshetti. Artık kadın iddetini dilediği yerde geçirir ve kendisi için barınma hakkı kalmamıştır.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Rivayet, dul kadınların bekleme süresini nasıl geçireceklerini ve nerede kalacaklarını ele alıyor.
Kocanın vefatından veya boşanmadan sonra öngörülen bekleme süresi.
Daha sonra gelen bir vahyin önceki bir hukukî hükmü yürürlükten kaldırması veya değiştirmesi.
Kadının, kocasının vefatından sonra onun evinde kalma hakkı.
Rivayet, Bakara suresinin 240. ayeti ve dul kadınlarla ilgili hükümlerin gelişimi hakkında erken dönemden çeşitli yorumlar sunar. Mücâhid, farz olan ‘iddet ile buna ek olarak evde kalma süresini birbirinden ayırır: Ona göre dul kadın ayrılabilirdi, ancak bekleme süresi geçerliliğini koruyordu. İbn ‘Abbâs’tan ‘Atâ’ yoluyla, ‘iddetin kocanın ailesinin yanında geçirilmesi zorunluluğunun kaldırıldığına dair bir görüş aktarılır. ‘Atâ’ ayrıca, vasiyette yer alan ikamet hakkının sona ermesinin gerekçesi olarak daha sonraki miras hükümlerini belirtir. Bu bölüm, erken dönem yorumlarını aktarmaktadır; kendi başına bütün hukukî hükümleri kapsamlı biçimde açıklamaz. Fıkıh mezhepleri ‘iddet ve barınma konularını daha geniş delil birikimi çerçevesinde ele alır.
- ‘İddetle ilgili sorularda zorunlu bekleme süresiyle bu sürenin nerede geçirileceği meselesini birbirinden ayırın.
- Dul kadının haklarını gözetin ve pratik kararları uygulanacak hükümler hakkında güvenilir bilgiye dayandırın.
Bu Sahih rivayet, kocanın vefatından sonra kadınla ilgili hükümleri de ele alarak bekleme süresi konusunu tamamlar.
Sahih al-Bukhari · #5342 (Sahih)Bu rivayet, kadının yas sırasında uyması gereken davranış kurallarını ele alır ve dul kadınların durumuyla bağlantılıdır.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.