Yemek ve Öğünler · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 5430. hadis

Aisha rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Yemek ve Öğünler
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

al‑Bukhari'den Al‑Qasim ibn Muhammad'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Qutayba ibn Sa'idal‑Bukhari'e aktardıقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ
  2. 2Isma'il ibn Ja'farإِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ
  3. 3Rabi'aرَبِيعَةَ
  4. 4Al‑Qasim ibn Muhammadالْقَاسِمَ بْنَ مُحَمَّدٍ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ رَبِيعَةَ، أَنَّهُ سَمِعَ الْقَاسِمَ بْنَ مُحَمَّدٍ، يَقُولُ كَانَ فِي بَرِيرَةَ ثَلاَثُ سُنَنٍ، أَرَادَتْ عَائِشَةُ أَنْ تَشْتَرِيَهَا فَتُعْتِقَهَا، فَقَالَ أَهْلُهَا، وَلَنَا الْوَلاَءُ، فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ لَوْ شِئْتِ شَرَطْتِيهِ لَهُمْ، فَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ‏"‏‏.‏ قَالَ وَأُعْتِقَتْ فَخُيِّرَتْ فِي أَنْ تَقِرَّ تَحْتَ زَوْجِهَا أَوْ تُفَارِقَهُ، وَدَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمًا بَيْتَ عَائِشَةَ وَعَلَى النَّارِ بُرْمَةٌ تَفُورُ، فَدَعَا بِالْغَدَاءِ فَأُتِيَ بِخُبْزٍ وَأُدْمٍ مِنْ أُدْمِ الْبَيْتِ فَقَالَ ‏"‏ أَلَمْ أَرَ لَحْمًا ‏"‏‏.‏ قَالُوا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ، وَلَكِنَّهُ لَحْمٌ تُصُدِّقَ بِهِ عَلَى بَرِيرَةَ، فَأَهْدَتْهُ لَنَا‏.‏ فَقَالَ‏"‏ هُوَ صَدَقَةٌ عَلَيْهَا، وَهَدِيَّةٌ لَنَا ‏"‏‏.‏

Çeviri

Kuteybe b. Said bize rivayet etti, İsmail b. Cafer bize rivayet etti, Rabîa'dan, o el-Kasım b. Muhammed'i şöyle derken işitti:

"Berîre hakkında üç sünnet sabit olmuştur. Aişe onu satın alıp azat etmek istedi, ancak Berîre'nin sahipleri: 'Velâ hakkı bizimdir' dediler. Aişe bunu Resûlullah ﷺ'e arz etti, o da buyurdu ki: 'Dilersen onlara bu şartı koşabilirdin; zira velâ hakkı ancak azat edene aittir.'" Dedi ki: "Berîre azat edildi ve kocasının yanında kalmak ya da ondan ayrılmak konusunda muhayyer bırakıldı. Bir gün Resûlullah ﷺ Aişe'nin evine girdiğinde ocakta kaynayan bir tencere vardı. Öğle yemeği istedi, kendisine ekmek ve evdeki katıklardan getirildi. Buyurdu ki: 'Et görmüyor muyum?' Dediler ki: 'Evet ey Allah'ın Resûlü! Ancak bu et Berîre'ye sadaka olarak verilmişti, o da bize hediye etti.' Bunun üzerine buyurdu ki: 'Bu onun için sadakadır, bizim için ise hediyedir.'"

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Azat etme velâyı belirler; birine sadaka olarak verilen şey, başkası için hediye olabilir.

Arka plan ve bağlam

Rivayet, Berîre’nin durumunu anlatır: Âişe onu azat etmek üzere satın almak istemiş, bunun ardından Berîre’nin eski sahipleri velâyı talep etmiştir. Metin ayrıca Berîre’ye sadaka olarak verilen etin, onun aracılığıyla Hz. Peygamber ﷺ’in hanesine hediye olarak ulaştığını anlatır.

Kavramlar ve açıklamalar
Velâ

Bu bağlamda bir köleyi azat etmekle ortaya çıkan hukuki bağ.

Sadaka

Hak sahibi birine verilen bağış; burada Berîre’ye sadaka olarak et verilmiştir.

Hediye

Gönüllü olarak verilen armağan. Et, Berîre için sadaka; onu alanlar için ise hediye sayılmıştır.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler buradan velânın azat eden kişiye ait olduğu sonucunu çıkarır; bu hakkı başka birine veren sözleşme şartı hükmü değiştirmez. Ayrıca Berîre’nin azat edildikten sonra evliliğini sürdürme veya sona erdirme seçeneğine sahip olduğunu ele alırlar. Rivayet, bir alıcı için sadaka sayılan bir şeyin başka bir alıcı için hediye olabileceğini de gösterir; bu nedenle Hz. Peygamber ﷺ bu eti kabul edebilirdi.

Günümüz için dersler
  1. Birini azat ederken hak ve sorumlulukların kime ait olduğunu açıklığa kavuştur ve yürürlükteki kurallara uy.
  2. Elinde yeterince varsa, aldığın yiyecek veya yardımı başkalarına da ulaştır; bir bağış sonraki alıcı için hediye olabilir.
  3. Bir bağışı değerlendirirken yalnızca ilk amacına değil, sana hangi yolla ulaştığına da bak.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.