Sahih al-Bukhari, 5443. hadis
Jabir ibn Abdullah rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Jabir ibn Abdullah tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ، حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو حَازِمٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي رَبِيعَةَ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، رضى الله عنهما قَالَ كَانَ بِالْمَدِينَةِ يَهُودِيٌّ وَكَانَ يُسْلِفُنِي فِي تَمْرِي إِلَى الْجِدَادِ، وَكَانَتْ لِجَابِرٍ الأَرْضُ الَّتِي بِطَرِيقِ رُومَةَ فَجَلَسَتْ، فَخَلاَ عَامًا فَجَاءَنِي الْيَهُودِيُّ عِنْدَ الْجَدَادِ، وَلَمْ أَجُدَّ مِنْهَا شَيْئًا، فَجَعَلْتُ أَسْتَنْظِرُهُ إِلَى قَابِلٍ فَيَأْبَى، فَأُخْبِرَ بِذَلِكَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لأَصْحَابِهِ " امْشُوا نَسْتَنْظِرْ لِجَابِرٍ مِنَ الْيَهُودِيِّ ". فَجَاءُونِي فِي نَخْلِي فَجَعَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُكَلِّمُ الْيَهُودِيَّ فَيَقُولُ أَبَا الْقَاسِمِ لاَ أُنْظِرُهُ. فَلَمَّا رَأَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قَامَ فَطَافَ فِي النَّخْلِ، ثُمَّ جَاءَهُ فَكَلَّمَهُ فَأَبَى فَقُمْتُ فَجِئْتُ بِقَلِيلِ رُطَبٍ فَوَضَعْتُهُ بَيْنَ يَدَىِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَكَلَ ثُمَّ قَالَ " أَيْنَ عَرِيشُكَ يَا جَابِرُ ". فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ " افْرُشْ لِي فِيهِ ". فَفَرَشْتُهُ فَدَخَلَ فَرَقَدَ، ثُمَّ اسْتَيْقَظَ فَجِئْتُهُ بِقَبْضَةٍ أُخْرَى فَأَكَلَ مِنْهَا، ثُمَّ قَامَ فَكَلَّمَ الْيَهُودِيَّ فَأَبَى عَلَيْهِ فَقَامَ فِي الرِّطَابِ فِي النَّخْلِ الثَّانِيَةَ ثُمَّ قَالَ " يَا جَابِرُ جُدَّ وَاقْضِ ". فَوَقَفَ فِي الْجَدَادِ فَجَدَدْتُ مِنْهَا مَا قَضَيْتُهُ وَفَضَلَ مِنْهُ فَخَرَجْتُ حَتَّى جِئْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَبَشَّرْتُهُ فَقَالَ " أَشْهَدُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ ". عُرُوشٌ وَعَرِيشٌ بِنَاءٌ وَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ مَعْرُوشَاتٍ مَا يُعَرَّشُ مِنْ الْكُرُومِ وَغَيْرِ ذَلِكَ يُقَالُ عُرُوشُهَا أَبْنِيَتُهَا
Saîd b. Ebî Meryem bize rivayet etti, Ebû Gassân bize rivayet etti ve dedi ki: Ebû Hâzim bana İbrâhim b. Abdurrahman b. Abdullah b. Ebî Rebîa'dan, o da Câbir b. Abdullah'tan -Allah her ikisinden de razı olsun- rivayet etti. Câbir şöyle dedi: Medine'de bir Yahudi vardı ve hurma hasadı vaktine kadar bana borç verirdi. Câbir'in Rûme yolu üzerinde bir arazisi vardı; ancak o yıl arazi verimsiz kaldı ve hiç ürün vermedi. Hasat vakti geldiğinde Yahudi yanıma geldi ama ondan hiçbir şey alamadım. Kendisinden bir sonraki yıla kadar mühlet istedim fakat kabul etmedi. Bu durum Peygamber ﷺ'e haber verilince ashabına:
"Haydi gidip Câbir için Yahudi'den mühlet isteyelim" buyurdu. Hepsi bahçeme geldiler ve Peygamber ﷺ Yahudi ile konuşmaya başladı, ancak Yahudi: "Ey Ebü'l-Kâsım! Ona mühlet vermeyeceğim" dedi. Peygamber ﷺ bunu görünce kalkıp bahçenin içinde dolaştı, sonra tekrar yanına gelip konuştu ama Yahudi yine reddetti. Ben kalkıp biraz taze hurma getirdim ve Peygamber ﷺ'in önüne koydum. Yedi ve ardından: "Ey Câbir, kulüben nerede?" diye sordu. Yerini gösterdim, "Oraya benim için bir döşek ser" buyurdu. Döşeği serdim, içeri girip uyudu. Uyandığında kendisine bir avuç daha hurma getirdim, yedi, sonra kalkıp Yahudi ile yine konuştu ama o yine kabul etmedi. Bunun üzerine Peygamber ﷺ ikinci kez taze hurmalarla yüklü hurma ağaçlarının arasında ayağa kalktı ve: "Ey Câbir! Hurmaları topla ve borcunu öde" buyurdu. Yahudi ben hurmaları toplarken yanımda durdu; borcumu tamamen ödeyecek kadar hurma topladım ve hatta arttı bile. Sonra çıkıp Peygamber ﷺ'e gittim ve ona müjdeyi verdim. O da: "Şehadet ederim ki ben Allah'ın Resûlü'yüm" buyurdu. ('Urûş ve 'Arîş yapı demektir. İbn Abbâs, 'ma'rûşât' hakkında şöyle demiştir: Üzüm asmaları ve benzeri şeyler için yapılan çardaklara denir; bunların yapılarına da 'urûş' adı verilir.)
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Peygamber ﷺ, hasadı başarısız olunca Câbir’in borcunu ödemesine yardım etti.
Câbir, hurma hasadı başarısız olduğu için Yahudi bir alacaklıya olan borcunu ödeyemedi. Peygamber ﷺ bazı sahabilerle birlikte mühlet istemek üzere bahçesine gitti ve ardından borcunu ödemesine yardım etti.
Bir borcu ödemek için tanınan ek süre.
Taze, olgun hurma.
Kulübe veya basit, üstü örtülü bir dinlenme yeri.
Klasik âlimler bu rivayetten, sıkıntıdaki bir borçluya destek olmanın ve onun adına mühlet istemenin övgüye değer olduğu sonucunu çıkarırlar. Alacaklı yumuşak davranmaya teşvik edilir; ancak rivayet, Câbir’in borcunu kabul ettiğini ve sonunda tamamını ödediğini açıkça ortaya koyar. Âlimler bol hasadı bir mucize ve Muhammed’in ﷺ peygamberliğinin bir işareti olarak görürler. Hadis, borçları ödememek için bir izin vermez.
- Geçici bir mali sıkıntıyla karşılaşırsanız, zamanında ve dürüstçe mühlet isteyin; alacaklınızla açık bir ödeme planı kararlaştırın.
- Borçlu birine, arabuluculuk ederek veya ödeme için yardım ayarlayarak pratik destek sağlayın.
- Gücünüz yettiğinde borcunuzu ödeyin ve alacaklının haklarını gözetin.
Aynı Yiyecekler Kitabı’ndaki bu rivayet misafirperverlikten ve yiyecek paylaşımından söz eder; bunlar Câbir’in hikâyesindeki ilgi ve yardımla bağlantılı temalardır.
Sahih al-Bukhari · #5373 (Sahih)Bu sahih rivayet, Peygamber’in ﷺ yiyecekle ilgili tutumunu anlatır ve yiyecek ile rızık temalarıyla bağlantılıdır.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.