Avlanma ve Kesim · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 5518. hadis

Abu Musa al-Ash'ari rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Avlanma ve Kesim
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

al‑Bukhari'den Zahdam'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Abu Ma'maral‑Bukhari'e aktardıأَبُو مَعْمَرٍ
  2. 2Abd al‑Warithعَبْدُ الْوَارِثِ
  3. 3Ayyub ibn Abu Tamimaأَيُّوبُ بْنُ أَبِي تَمِيمَةَ
  4. 4Al‑Qasimالْقَاسِمِ
  5. 5Zahdamزَهْدَمٍ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ بْنُ أَبِي تَمِيمَةَ، عَنِ الْقَاسِمِ، عَنْ زَهْدَمٍ، قَالَ كُنَّا عِنْدَ أَبِي مُوسَى الأَشْعَرِيِّ، وَكَانَ بَيْنَنَا وَبَيْنَ هَذَا الْحَىِّ مِنْ جَرْمٍ إِخَاءٌ، فَأُتِيَ بِطَعَامٍ فِيهِ لَحْمُ دَجَاجٍ، وَفِي الْقَوْمِ رَجُلٌ جَالِسٌ أَحْمَرُ فَلَمْ يَدْنُ مِنْ طَعَامِهِ قَالَ ادْنُ فَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَأْكُلُ مِنْهُ‏.‏ قَالَ إِنِّي رَأَيْتُهُ أَكَلَ شَيْئًا فَقَذِرْتُهُ، فَحَلَفْتُ أَنْ لاَ آكُلَهُ‏.‏ فَقَالَ ادْنُ أُخْبِرْكَ ـ أَوْ أُحَدِّثْكَ ـ إِنِّي أَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فِي نَفَرٍ مِنَ الأَشْعَرِيِّينَ، فَوَافَقْتُهُ وَهْوَ غَضْبَانُ، وَهْوَ يَقْسِمُ نَعَمًا مِنْ نَعَمِ الصَّدَقَةِ فَاسْتَحْمَلْنَاهُ فَحَلَفَ أَنْ لاَ يَحْمِلَنَا، قَالَ ‏"‏ مَا عِنْدِي مَا أَحْمِلُكُمْ عَلَيْهِ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ أُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِنَهْبٍ مِنْ إِبِلٍ فَقَالَ ‏"‏ أَيْنَ الأَشْعَرِيُّونَ أَيْنَ الأَشْعَرِيُّونَ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَأَعْطَانَا خَمْسَ ذَوْدٍ غُرِّ الذُّرَى، فَلَبِثْنَا غَيْرَ بَعِيدٍ، فَقُلْتُ لأَصْحَابِي نَسِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمِينَهُ، فَوَاللَّهِ لَئِنْ تَغَفَّلْنَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمِينَهُ لاَ نُفْلِحُ أَبَدًا‏.‏ فَرَجَعْنَا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا اسْتَحْمَلْنَاكَ، فَحَلَفْتَ أَنْ لاَ تَحْمِلَنَا فَظَنَنَّا أَنَّكَ نَسِيتَ يَمِينَكَ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّ اللَّهَ هُوَ حَمَلَكُمْ، إِنِّي وَاللَّهِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ لاَ أَحْلِفُ عَلَى يَمِينٍ فَأَرَى غَيْرَهَا خَيْرًا مِنْهَا إِلاَّ أَتَيْتُ الَّذِي هُوَ خَيْرٌ، وَتَحَلَّلْتُهَا ‏"‏‏.‏

Çeviri

Ebû Ma'mer bize rivayet etti, Abdülvâris bize rivayet etti, Eyyûb b. Ebî Temîme bize rivayet etti; Kāsım'dan, o da Zehdem'den nakletti. Zehdem şöyle dedi: Biz Ebû Mûsâ el-Eş'arî'nin yanındaydık ve bizimle Cerm kabilesinin bu kolu arasında bir kardeşlik bağı vardı. İçinde tavuk eti bulunan bir yemek getirildi. Toplulukta kızıl yüzlü bir adam oturuyordu ve yemeğe yaklaşmadı. Ebû Mûsâ ona:

"Yaklaş, çünkü ben Resûlullah ﷺ'ın bundan yediğini gördüm" dedi. Adam: "Ben onun pis bir şey yediğini gördüm ve bundan tiksindim, onu yemeyeceğime dair yemin ettim" diye cevap verdi. Ebû Mûsâ: "Yaklaş, sana anlatayım —veya haber vereyim— Ben bir grup Eş'arî ile birlikte Nebî ﷺ'a geldim, O öfkeliydi ve sadaka develerini taksim ediyordu. Biz kendisinden binek istedik, o da bize binek vermeyeceğine dair yemin etti ve 'Sizi bindirecek hiçbir şeyim yok' dedi. Sonra Resûlullah ﷺ'a ganimet develeri getirildi ve 'Eş'arîler nerede? Eş'arîler nerede?' diye sordu. Bize beş adet beyaz hörgüçlü deve verdi. Biraz uzaklaştıktan sonra durduk ve arkadaşlarıma dedim ki: 'Resûlullah ﷺ yeminini unuttu. Vallahi, eğer Resûlullah ﷺ'ın yeminini kendisine hatırlatmazsak asla iflah olmayız.' Bunun üzerine Nebî ﷺ'a döndük ve 'Ey Allah'ın Resûlü! Biz senden binek istedik, sen de bize binek vermeyeceğine dair yemin ettin; biz senin yeminini unuttuğunu düşündük' dedik. O da şöyle buyurdu: 'Size bineği veren Allah'tır. Vallahi, Allah dilerse, bir yemin eder de sonra ondan daha hayırlısını görürsem, mutlaka daha hayırlı olanı yapar ve yeminimin keffaretini öderim.'

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Daha iyi bir tercih, yemin kefareti verilmesi şartıyla yemine tercih edilebilir.

Arka plan ve bağlam

Ebu Musa, Peygamber ﷺ'in önce Eş'arîlere binek vermemeye yemin ettiğini, fakat daha sonra onlara develer verdiğini aktarır. Peygamber ﷺ, daha iyi bir tercih söz konusu olduğunda iyiliğin yapılmasını ve yeminin kefaretinin verilmesini açıkladı.

Kavramlar ve açıklamalar
sadaka

Farz veya nafile yardım; burada zekâttan verilen develer kastedilir.

yemin kefareti

Bağlayıcı bir yemini bozan kişinin yerine getirmesi gereken kefaret.

Cerm

Hikâyede orada bulunanlarla dost olan bir Arap kabilesi.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler buradan, kişinin yeminini daha iyi olanı yapmasına engel kılmaması gerektiği sonucunu çıkarır. Peygamber ﷺ böyle bir durumda daha iyi olanın yapılacağını ve yeminin kefaretinin verileceğini göstermiştir. Fıkıh mezhepleri, yeminlerle ilgili diğer nasları dikkate alarak bu kefaretin tam şeklini ele alır; bu rivayet, yeminleri gelişigüzel bozma izni değildir. Tavuk etiyle ilgili anlatı da tavuğun helal olduğunu ve kişisel hoşnutsuzluğun onu haram kılmadığını gösterir.

Günümüz için dersler
  1. Önceden edilmiş bir yeminin, açıkça daha iyi ve helal bir tercihte bulunmana engel olmasına izin verme; bu durumda gereken kefareti yerine getir.
  2. Yiyecekten kişisel olarak hoşlanmamayı dinî bir yasaktan ayır.
  3. Başkalarının davranışlarının ardındaki iyi niyeti görsen bile onları yükümlülükleri konusunda saygıyla uyar.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.