Sahih al-Bukhari, 602. hadis
Abdur Rahman ibn Abi Bakr rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Abu an‑Nu'manal‑Bukhari'e aktardıأَبُو النُّعْمَانِ
- 2Mu'tamir ibn Sulaymanمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ
- 3Babası Sulaymanأَبِي
- 4Abu Uthmanأَبُو عُثْمَانَ
- 5Abd ar‑Rahman ibn Abu Bakrعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ
- 6Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، قَالَ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا أَبُو عُثْمَانَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، أَنَّ أَصْحَابَ الصُّفَّةِ، كَانُوا أُنَاسًا فُقَرَاءَ، وَأَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ كَانَ عِنْدَهُ طَعَامُ اثْنَيْنِ فَلْيَذْهَبْ بِثَالِثٍ، وَإِنْ أَرْبَعٌ فَخَامِسٌ أَوْ سَادِسٌ ". وَأَنَّ أَبَا بَكْرٍ جَاءَ بِثَلاَثَةٍ فَانْطَلَقَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِعَشَرَةٍ، قَالَ فَهْوَ أَنَا وَأَبِي وَأُمِّي، فَلاَ أَدْرِي قَالَ وَامْرَأَتِي وَخَادِمٌ بَيْنَنَا وَبَيْنَ بَيْتِ أَبِي بَكْرٍ. وَإِنَّ أَبَا بَكْرٍ تَعَشَّى عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ لَبِثَ حَيْثُ صُلِّيَتِ الْعِشَاءُ، ثُمَّ رَجَعَ فَلَبِثَ حَتَّى تَعَشَّى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَجَاءَ بَعْدَ مَا مَضَى مِنَ اللَّيْلِ مَا شَاءَ اللَّهُ، قَالَتْ لَهُ امْرَأَتُهُ وَمَا حَبَسَكَ عَنْ أَضْيَافِكَ ـ أَوْ قَالَتْ ضَيْفِكَ ـ قَالَ أَوَمَا عَشَّيْتِيهِمْ قَالَتْ أَبَوْا حَتَّى تَجِيءَ، قَدْ عُرِضُوا فَأَبَوْا. قَالَ فَذَهَبْتُ أَنَا فَاخْتَبَأْتُ فَقَالَ يَا غُنْثَرُ، فَجَدَّعَ وَسَبَّ، وَقَالَ كُلُوا لاَ هَنِيئًا. فَقَالَ وَاللَّهِ لاَ أَطْعَمُهُ أَبَدًا، وَايْمُ اللَّهِ مَا كُنَّا نَأْخُذُ مِنْ لُقْمَةٍ إِلاَّ رَبَا مِنْ أَسْفَلِهَا أَكْثَرُ مِنْهَا. قَالَ يَعْنِي حَتَّى شَبِعُوا وَصَارَتْ أَكْثَرَ مِمَّا كَانَتْ قَبْلَ ذَلِكَ، فَنَظَرَ إِلَيْهَا أَبُو بَكْرٍ فَإِذَا هِيَ كَمَا هِيَ أَوْ أَكْثَرُ مِنْهَا. فَقَالَ لاِمْرَأَتِهِ يَا أُخْتَ بَنِي فِرَاسٍ مَا هَذَا قَالَتْ لاَ وَقُرَّةِ عَيْنِي لَهِيَ الآنَ أَكْثَرُ مِنْهَا قَبْلَ ذَلِكَ بِثَلاَثِ مَرَّاتٍ. فَأَكَلَ مِنْهَا أَبُو بَكْرٍ وَقَالَ إِنَّمَا كَانَ ذَلِكَ مِنَ الشَّيْطَانِ ـ يَعْنِي يَمِينَهُ ـ ثُمَّ أَكَلَ مِنْهَا لُقْمَةً، ثُمَّ حَمَلَهَا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَصْبَحَتْ عِنْدَهُ، وَكَانَ بَيْنَنَا وَبَيْنَ قَوْمٍ عَقْدٌ، فَمَضَى الأَجَلُ، فَفَرَّقَنَا اثْنَا عَشَرَ رَجُلاً، مَعَ كُلِّ رَجُلٍ مِنْهُمْ أُنَاسٌ، اللَّهُ أَعْلَمُ كَمْ مَعَ كُلِّ رَجُلٍ فَأَكَلُوا مِنْهَا أَجْمَعُونَ، أَوْ كَمَا قَالَ.
Ebû Nu'mân bize rivayet etti, dedi ki: Mu'temer b. Süleyman bize rivayet etti, dedi ki: Babam bize rivayet etti, Ebû Osman bize rivayet etti, Abdurrahman b. Ebî Bekir'den naklen: Ashâb-ı Suffe fakir kimselerdi. Nebî ﷺ şöyle buyurdu:
"Yanında iki kişilik yemeği olan üçüncü birini de yanına alsın; dört kişilik yemeği olan da beşinci veya altıncı birini alsın." Ebû Bekir üç kişi getirdi, Nebî ﷺ ise on kişi getirdi. Abdurrahman dedi ki: "Orada ben, babam ve annem vardık." (Râvi, Abdurrahman'ın "bir de eşim ve bizimle Ebû Bekir'in evi arasında ortak olan hizmetçimiz" deyip demediği hususunda tereddüt etmiştir.) Ebû Bekir, Nebî ﷺ'ün yanında akşam yemeğini yedi ve yatsı namazı kılınıncaya kadar orada kaldı. Sonra döndü ve Nebî ﷺ yemeğini yiyinceye kadar yine O'nun yanında bekledi. Daha sonra gecenin Allah'ın dilediği kadar bir vakti geçtikten sonra evine geldi. Eşi ona: "Misafirlerinden (veya misafirinden) seni alıkoyan ne oldu?" diye sordu. Ebû Bekir: "Onlara yemek ikram etmedin mi?" dedi. Eşi: "Sen gelinceye kadar yemeyi reddettiler. Yemek önlerine konuldu ama kabul etmediler" cevabını verdi. Abdurrahman devamla dedi ki: "Ben korkup gidip saklandım. Ebû Bekir bana: 'Ey Günsar!' diye seslendi, beni azarladı ve sövdü, sonra ailesine: 'Yiyin, afiyet olmasın!' dedi." Bunun üzerine Ebû Bekir, Allah'a yemin ederek o yemekten asla yemeyeceğine dair söz verdi. Vallahi biz yemekten her lokma aldığımızda, altından daha fazlası fışkırıp artıyordu. Hepimiz doyuncaya kadar yedik ve yemek, yenilmeden öncekinden daha fazla olmuştu. Ebû Bekir yemeğe baktığında, onun ya olduğu gibi kaldığını ya da daha da çoğaldığını gördü. Eşine: "Ey Benî Firâs'ın kız kardeşi! Bu nedir böyle?" diye sordu. Eşi: "Hayır, gözümün nuru! Şu an yemek, öncesinden üç kat daha fazladır" dedi. Bunun üzerine Ebû Bekir yemekten yedi ve: "O yemin şeytandandı" diyerek yemininin şeytanın vesvesesi olduğunu belirtti. Sonra ondan bir lokma daha aldı ve kalanını Nebî ﷺ'e götürdü; yemek sabaha kadar O'nun yanında kaldı. Bizimle bir kavim arasında bir anlaşma vardı; süresi dolunca Nebî ﷺ bizi on iki gruba ayırdı, her grubun başında bir adam vardı. Her adamın emrinde kaç kişi olduğunu Allah en iyi bilendir. Hepsi o yemekten yedi, yahut râvi "veya buna benzer bir söz söyledi" dedi.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Cömertçe paylaşılan yemek birçok kişiyi doyurdu ve Allah’ın bereketini gösterdi.
Yoksul sahabilerin kaldığı, Peygamber ﷺ mescidindeki bir bölüm.
Farz olan gece namazı.
Kişinin Allah’ı şahit tutarak söylediği ciddi bir söz.
Âlimler bu rivayetten, yeterli yiyeceği olan kimsenin ihtiyaç sahibini yemeğe davet etmesinin teşvik edildiği sonucunu çıkarırlar. Peygamber ﷺ’in çağrısı cömertliğe yönelik bir tavsiyedir; her zaman belirli sayıda misafir ağırlama zorunluluğu değildir. Âlimler ayrıca Allah’ın peygamberlerine verdiği mucizeleri kabul eder; yemeğin çoğalması Allah’ın izniyle gerçekleşmiştir. Ebû Bekir, kişiyi iyilikten alıkoyan bir yeminin iyiliği terk etmeye yol açmaması gerektiğini gösterdi: Sonunda yemeği yedi ve yemini için öngörülen kefareti yerine getirdi.
- Paylaşabileceğin yiyeceğin varsa ihtiyaç sahibi birini yemeğe davet et.
- Misafirlerine baskı yapmadan yemek ikram et; ev sahibini bekliyorlarsa sabırlı ol.
- Öfkenin veya düşünmeden edilmiş bir yeminin seni iyilikten alıkoymasına izin verme; yemini bozmanın hükümlerine uy.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.