Sahih al-Bukhari, 6106. hadis
Jabir ibn Abdullah rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Muhammad ibn Abadaal‑Bukhari'e aktardıمُحَمَّدُ بْنُ عَبَادَةَ
- 2Yazidيَزِيدُ
- 3Salimسَلِيمٌ
- 4Amr ibn Dinarعَمْرُو بْنُ دِينَارٍ
- 5Jabir ibn Abdullahجَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
- 6Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَادَةَ، أَخْبَرَنَا يَزِيدُ، أَخْبَرَنَا سَلِيمٌ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، حَدَّثَنَا جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ ـ رضى الله عنه ـ كَانَ يُصَلِّي مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ يَأْتِي قَوْمَهُ فَيُصَلِّي بِهِمُ الصَّلاَةَ، فَقَرَأَ بِهِمُ الْبَقَرَةَ ـ قَالَ ـ فَتَجَوَّزَ رَجُلٌ فَصَلَّى صَلاَةً خَفِيفَةً، فَبَلَغَ ذَلِكَ مُعَاذًا فَقَالَ إِنَّهُ مُنَافِقٌ. فَبَلَغَ ذَلِكَ الرَّجُلَ، فَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا قَوْمٌ نَعْمَلُ بِأَيْدِينَا، وَنَسْقِي بِنَوَاضِحِنَا، وَإِنَّ مُعَاذًا صَلَّى بِنَا الْبَارِحَةَ، فَقَرَأَ الْبَقَرَةَ فَتَجَوَّزْتُ، فَزَعَمَ أَنِّي مُنَافِقٌ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " يَا مُعَاذُ أَفَتَّانٌ أَنْتَ ـ ثَلاَثًا ـ اقْرَأْ {وَالشَّمْسِ وَضُحَاهَا} وَ{سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الأَعْلَى} وَنَحْوَهَا ".
Muhammed b. Abade bize rivayet etti, Yezid bize haber verdi, Selim bize haber verdi, Amr b. Dinar bize rivayet etti, Cabir b. Abdullah bize rivayet etti ki: Muaz b. Cebel – Allah ondan razı olsun – Nebi ﷺ ile birlikte namaz kılar, sonra kavmine gelip onlara namaz kıldırırdı. Bir keresinde onlara namaz kıldırırken Bakara Suresi'ni okudu. Bunun üzerine bir adam saftan ayrılıp hafif bir namaz kıldı ve gitti. Bu durum Muaz'a ulaşınca:
"O bir münafıktır" dedi. Bu söz o adama ulaşınca Nebi ﷺ'e geldi ve dedi ki: "Ey Allah'ın Resûlü! Biz ellerimizle çalışan ve develerimizle su taşıyan bir topluluğuz. Dün gece Muaz bize namaz kıldırdı ve Bakara Suresi'ni okudu; ben de ayrılarak namazımı kıldım, fakat o benim münafık olduğumu iddia etti." Bunun üzerine Nebi ﷺ şöyle buyurdu: "Ey Muaz! Sen insanları fitneye mi düşürüyorsun?" – bunu üç kez tekrarladı – "{Andolsun kuşluk vaktine güneşe} ve {Rabbinin yüce adını tesbih et} surelerini ve bunlara benzer kısa sureleri oku."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
İmam, arkasında namaz kılanların gücünü ve durumunu gözetir.
Muâz bin Cebel önce Peygamber ﷺ ile namaz kıldı, ardından kendi kavmine imam oldu. Bir namazda Bakara suresini okudu. Ağır işlerde çalışan bir adam namazını ayrı olarak tamamladı ve durumu Peygamber ﷺ’e anlattı. Bunun üzerine Peygamber ﷺ, Muâz’a daha kısa sureler okumasını emretti.
İnsanları iyilikten alıkoyabilecek sıkıntılar veya zorluklar; burada Peygamber ﷺ, uzun kıraati namazı ağırlaştırdığı için Muâz’ı uyardı.
Tarlalara su çıkarmak için kullanılan develer.
Cemaat namazını kıldıran kişi.
Âlimler bu rivayetten, imamın cemaatin koşullarını ve gücünü gözetmesi, namazı gereksiz yere uzatmaması gerektiği sonucunu çıkarırlar. Peygamber ﷺ uygun kıraat olarak daha kısa sureleri belirtmiştir. Adamın Muâz’ı münafıklıkla suçlaması yersizdi: namazın süresi konusundaki görüş ayrılığı, delil olmadan birini münafıklıkla suçlamayı haklı çıkarmaz. Fıkıh mezhepleri namaz süresinde ölçülü olmanın önemini kabul eder; uygun süre kısmen imamın arkasındaki kişilerin durumuna ve koşullara bağlıdır.
- Cemaat namazı kıldırıyorsanız, işlerini ve koşullarını gözeterek oradakilerin kaldırabileceği bir süre seçin.
- Açık bilgi ve kanıt olmadan, tek bir davranışına dayanarak kimseyi münafıklıkla suçlamayın.
- Anlaşmazlıkları saygıyla ele alın ve hüküm vermeden önce bilgili birine danışın.
Bu rivayet, başkalarına iyi davranma yükümlülüğünü ele alır; bu da imamdan beklenen özenli tutumla örtüşür.
Sahih al-Bukhari · #6105 (Sahih)Bu rivayet, haklı bir gerekçe olmadan ciddi suçlamalarda bulunmaya karşı uyarır ve birine gelişigüzel münafık dememek gerektiğini destekler.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.