Güzel Ahlak ve Görgü · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 6143. hadis

Rafi ibn Khadij and Sahl ibn Abu Hathma rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Güzel Ahlak ve Görgü
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Rafi ibn Khadij and Sahl ibn Abu Hathma tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، هُوَ ابْنُ زَيْدٍ ـ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ، مَوْلَى الأَنْصَارِ عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ، وَسَهْلَ بْنَ أَبِي حَثْمَةَ، أَنَّهُمَا حَدَّثَاهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ وَمُحَيِّصَةَ بْنَ مَسْعُودٍ أَتَيَا خَيْبَرَ فَتَفَرَّقَا فِي النَّخْلِ، فَقُتِلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَهْلٍ، فَجَاءَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ وَحُوَيِّصَةُ وَمُحَيِّصَةُ ابْنَا مَسْعُودٍ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَتَكَلَّمُوا فِي أَمْرِ صَاحِبِهِمْ فَبَدَأَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ، وَكَانَ أَصْغَرَ الْقَوْمِ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ كَبِّرِ الْكُبْرَ ‏"‏‏.‏ ـ قَالَ يَحْيَى لِيَلِيَ الْكَلاَمَ الأَكْبَرُ ـ فَتَكَلَّمُوا فِي أَمْرِ صَاحِبِهِمْ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَتَسْتَحِقُّونَ قَتِيلَكُمْ ـ أَوْ قَالَ صَاحِبَكُمْ ـ بِأَيْمَانِ خَمْسِينَ مِنْكُمْ ‏"‏‏.‏ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَمْرٌ لَمْ نَرَهُ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَتُبْرِئُكُمْ يَهُودُ فِي أَيْمَانِ خَمْسِينَ مِنْهُمْ ‏"‏‏.‏ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَوْمٌ كُفَّارٌ‏.‏ فَوَدَاهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ قِبَلِهِ‏.‏ قَالَ سَهْلٌ فَأَدْرَكْتُ نَاقَةً مِنْ تِلْكَ الإِبِلِ، فَدَخَلَتْ مِرْبَدًا لَهُمْ فَرَكَضَتْنِي بِرِجْلِهَا‏.‏ قَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ بُشَيْرٍ، عَنْ سَهْلٍ، قَالَ يَحْيَى حَسِبْتُ أَنَّهُ قَالَ مَعَ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ، وَقَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ بُشَيْرٍ عَنْ سَهْلٍ وَحْدَهُ‏.‏

Çeviri

Süleyman b. Harb bize rivayet etti, Hammad b. Zeyd bize rivayet etti; Yahya b. Said'den, o da Beşir b. Yesar'dan -ki Ensar'ın azatlısıdır-, Rafi' b. Hadic ve Sehl b. Ebi Hasme'den naklettiğine göre, bu ikisi ona şunu anlattılar: Abdullah b. Sehl ve Muheyissa b. Mes'ud Hayber'e gittiler ve hurma bahçelerinde dağıldılar. Abdullah b. Sehl öldürüldü. Bunun üzerine Abdurrahman b. Sehl ile Mes'ud'un iki oğlu Huveyssa ve Muheyssa, Nebi ﷺ'e gelip arkadaşlarının meselesini konuştular. Kavmin en küçüğü olan Abdurrahman söze başlayınca, Nebi ﷺ:

"Büyüğü öne geçiriniz," buyurdu. (Yahya dedi ki: Yani büyük olan söze başlasın.) Böylece arkadaşlarının meselesini konuştular. Nebi ﷺ buyurdu ki: "Öldürülen adamınızın -veya arkadaşınızın- diyetini hak etmek için içinizden elli kişinin yemin etmesini kabul eder misiniz?" Dediler ki: "Ey Allah'ın Resûlü! Biz görmediğimiz bir olay hakkında nasıl yemin edelim?" Buyurdu ki: "O halde Yahudilerden elli kişi yemin ederek sizi temize çıkarsın." Dediler ki: "Ey Allah'ın Resûlü! Onlar kâfir bir topluluktur." Bunun üzerine Allah'ın Resûlü ﷺ diyeti kendi tarafından onlara ödedi. Sehl dedi ki: Ben o develerden bir deve aldım, onların ağılına girdiğinde beni ayağıyla tekmeledi. Leys dedi ki: Yahya bana Beşir'den, o da Sehl'den rivayet etti. Yahya dedi ki: Sanırım "Rafi' b. Hadic ile birlikte" dedi. İbn Uyeyne ise: Yahya bize Beşir'den, o da sadece Sehl'den rivayet etti, dedi.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Ciddi bir anlaşmazlıkta önce en yaşlı kişi konuşur; deliller belirlenmiş kurallara göre değerlendirilir.

Arka plan ve bağlam

Abdullah b. Sehl, Hayber yakınlarındaki hurma bahçelerinde öldürüldü. Yakınları meseleyi Peygamber ﷺ’e arz etti.

Kavramlar ve açıklamalar
Önce en yaşlı kişi konuşsun

Peygamber ﷺ, topluluktaki en yaşlı kişinin söze başlaması gerektiğini belirtti.

Kan bedeli

Öldürülen kişinin yakınlarına ödenen maddi tazminat.

Ellişer yemin

Suçlama ve davayla bağlantılı olarak elli yemin talep edilen resmî bir usul.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler buradan, başkalarının haklarını veya gerçeği göz ardı etmeden, konuşma sırasında yaşlılara öncelik tanınması gerektiği sonucunu çıkarırlar. Rivayet ayrıca bir cinayet davasındaki İslami delil sürecini anlatır: yalnızca suçlama yeterli değildir ve yargılama belirlenmiş kurallara göre yürütülür. Fakihler yemin usulünün fıkıh içindeki kesin uygulamasını tartışırlar; bu metin, kişilere kendi başlarına birini suçlama veya ceza uygulama izni vermez.

Günümüz için dersler
  1. Sohbet sırasında yaşlılara söz hakkı tanıyın ve deneyimlerini paylaşmalarına imkân verin.
  2. Delil olmadan kimseyi suçlamayın; ciddi anlaşmazlıkları yetkili yargı mercilerine bırakın.
  3. Konu acil ya da duygusal olsa bile saygılı konuşun.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.