Sahih al-Bukhari, 6143. hadis
Rafi ibn Khadij and Sahl ibn Abu Hathma rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Rafi ibn Khadij and Sahl ibn Abu Hathma tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، هُوَ ابْنُ زَيْدٍ ـ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ، مَوْلَى الأَنْصَارِ عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ، وَسَهْلَ بْنَ أَبِي حَثْمَةَ، أَنَّهُمَا حَدَّثَاهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ وَمُحَيِّصَةَ بْنَ مَسْعُودٍ أَتَيَا خَيْبَرَ فَتَفَرَّقَا فِي النَّخْلِ، فَقُتِلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَهْلٍ، فَجَاءَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ وَحُوَيِّصَةُ وَمُحَيِّصَةُ ابْنَا مَسْعُودٍ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَتَكَلَّمُوا فِي أَمْرِ صَاحِبِهِمْ فَبَدَأَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ، وَكَانَ أَصْغَرَ الْقَوْمِ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " كَبِّرِ الْكُبْرَ ". ـ قَالَ يَحْيَى لِيَلِيَ الْكَلاَمَ الأَكْبَرُ ـ فَتَكَلَّمُوا فِي أَمْرِ صَاحِبِهِمْ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَتَسْتَحِقُّونَ قَتِيلَكُمْ ـ أَوْ قَالَ صَاحِبَكُمْ ـ بِأَيْمَانِ خَمْسِينَ مِنْكُمْ ". قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَمْرٌ لَمْ نَرَهُ. قَالَ " فَتُبْرِئُكُمْ يَهُودُ فِي أَيْمَانِ خَمْسِينَ مِنْهُمْ ". قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَوْمٌ كُفَّارٌ. فَوَدَاهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ قِبَلِهِ. قَالَ سَهْلٌ فَأَدْرَكْتُ نَاقَةً مِنْ تِلْكَ الإِبِلِ، فَدَخَلَتْ مِرْبَدًا لَهُمْ فَرَكَضَتْنِي بِرِجْلِهَا. قَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ بُشَيْرٍ، عَنْ سَهْلٍ، قَالَ يَحْيَى حَسِبْتُ أَنَّهُ قَالَ مَعَ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ، وَقَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ بُشَيْرٍ عَنْ سَهْلٍ وَحْدَهُ.
Süleyman b. Harb bize rivayet etti, Hammad b. Zeyd bize rivayet etti; Yahya b. Said'den, o da Beşir b. Yesar'dan -ki Ensar'ın azatlısıdır-, Rafi' b. Hadic ve Sehl b. Ebi Hasme'den naklettiğine göre, bu ikisi ona şunu anlattılar: Abdullah b. Sehl ve Muheyissa b. Mes'ud Hayber'e gittiler ve hurma bahçelerinde dağıldılar. Abdullah b. Sehl öldürüldü. Bunun üzerine Abdurrahman b. Sehl ile Mes'ud'un iki oğlu Huveyssa ve Muheyssa, Nebi ﷺ'e gelip arkadaşlarının meselesini konuştular. Kavmin en küçüğü olan Abdurrahman söze başlayınca, Nebi ﷺ:
"Büyüğü öne geçiriniz," buyurdu. (Yahya dedi ki: Yani büyük olan söze başlasın.) Böylece arkadaşlarının meselesini konuştular. Nebi ﷺ buyurdu ki: "Öldürülen adamınızın -veya arkadaşınızın- diyetini hak etmek için içinizden elli kişinin yemin etmesini kabul eder misiniz?" Dediler ki: "Ey Allah'ın Resûlü! Biz görmediğimiz bir olay hakkında nasıl yemin edelim?" Buyurdu ki: "O halde Yahudilerden elli kişi yemin ederek sizi temize çıkarsın." Dediler ki: "Ey Allah'ın Resûlü! Onlar kâfir bir topluluktur." Bunun üzerine Allah'ın Resûlü ﷺ diyeti kendi tarafından onlara ödedi. Sehl dedi ki: Ben o develerden bir deve aldım, onların ağılına girdiğinde beni ayağıyla tekmeledi. Leys dedi ki: Yahya bana Beşir'den, o da Sehl'den rivayet etti. Yahya dedi ki: Sanırım "Rafi' b. Hadic ile birlikte" dedi. İbn Uyeyne ise: Yahya bize Beşir'den, o da sadece Sehl'den rivayet etti, dedi.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Ciddi bir anlaşmazlıkta önce en yaşlı kişi konuşur; deliller belirlenmiş kurallara göre değerlendirilir.
Abdullah b. Sehl, Hayber yakınlarındaki hurma bahçelerinde öldürüldü. Yakınları meseleyi Peygamber ﷺ’e arz etti.
Peygamber ﷺ, topluluktaki en yaşlı kişinin söze başlaması gerektiğini belirtti.
Öldürülen kişinin yakınlarına ödenen maddi tazminat.
Suçlama ve davayla bağlantılı olarak elli yemin talep edilen resmî bir usul.
Âlimler buradan, başkalarının haklarını veya gerçeği göz ardı etmeden, konuşma sırasında yaşlılara öncelik tanınması gerektiği sonucunu çıkarırlar. Rivayet ayrıca bir cinayet davasındaki İslami delil sürecini anlatır: yalnızca suçlama yeterli değildir ve yargılama belirlenmiş kurallara göre yürütülür. Fakihler yemin usulünün fıkıh içindeki kesin uygulamasını tartışırlar; bu metin, kişilere kendi başlarına birini suçlama veya ceza uygulama izni vermez.
- Sohbet sırasında yaşlılara söz hakkı tanıyın ve deneyimlerini paylaşmalarına imkân verin.
- Delil olmadan kimseyi suçlamayın; ciddi anlaşmazlıkları yetkili yargı mercilerine bırakın.
- Konu acil ya da duygusal olsa bile saygılı konuşun.
Aynı bölümdeki bu rivayet de Abdullah b. Sehl’in davasını ve Hayber’de yaşananları ele alır.
Sahih al-Bukhari · #3173 (Sahih)Bu rivayet de Abdullah b. Sehl’in davasından söz eder ve yemin usulünün hukuki bağlamını anlamaya yardımcı olur.
Sahih al-Bukhari · #6144 (Sahih)Aynı kitaptaki bu rivayet, güzel davranışlar ve saygı konusunda ek bağlam sunar.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.