Sahih al-Bukhari, 6142. hadis
Rafi ibn Khadij and Sahl ibn Abi Hathma rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Rafi ibn Khadij and Sahl ibn Abi Hathma tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، هُوَ ابْنُ زَيْدٍ ـ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ، مَوْلَى الأَنْصَارِ عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ، وَسَهْلَ بْنَ أَبِي حَثْمَةَ، أَنَّهُمَا حَدَّثَاهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ وَمُحَيِّصَةَ بْنَ مَسْعُودٍ أَتَيَا خَيْبَرَ فَتَفَرَّقَا فِي النَّخْلِ، فَقُتِلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَهْلٍ، فَجَاءَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ وَحُوَيِّصَةُ وَمُحَيِّصَةُ ابْنَا مَسْعُودٍ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَتَكَلَّمُوا فِي أَمْرِ صَاحِبِهِمْ فَبَدَأَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ، وَكَانَ أَصْغَرَ الْقَوْمِ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " كَبِّرِ الْكُبْرَ ". ـ قَالَ يَحْيَى لِيَلِيَ الْكَلاَمَ الأَكْبَرُ ـ فَتَكَلَّمُوا فِي أَمْرِ صَاحِبِهِمْ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَتَسْتَحِقُّونَ قَتِيلَكُمْ ـ أَوْ قَالَ صَاحِبَكُمْ ـ بِأَيْمَانِ خَمْسِينَ مِنْكُمْ ". قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَمْرٌ لَمْ نَرَهُ. قَالَ " فَتُبْرِئُكُمْ يَهُودُ فِي أَيْمَانِ خَمْسِينَ مِنْهُمْ ". قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَوْمٌ كُفَّارٌ. فَوَدَاهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ قِبَلِهِ. قَالَ سَهْلٌ فَأَدْرَكْتُ نَاقَةً مِنْ تِلْكَ الإِبِلِ، فَدَخَلَتْ مِرْبَدًا لَهُمْ فَرَكَضَتْنِي بِرِجْلِهَا. قَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ بُشَيْرٍ، عَنْ سَهْلٍ، قَالَ يَحْيَى حَسِبْتُ أَنَّهُ قَالَ مَعَ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ، وَقَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ بُشَيْرٍ عَنْ سَهْلٍ وَحْدَهُ.
Süleyman b. Harb bize rivayet etti, Hammad b. Zeyd bize rivayet etti; Yahya b. Said'den, o da Beşir b. Yesar'dan -ki Ensar'ın mevlasıdır-, Rafi b. Hadic ve Sehl b. Ebi Hasme'den naklettiğine göre, bu ikisi ona şunu anlattılar: Abdullah b. Sehl ve Muheyissa b. Mes'ud Hayber'e gittiler ve hurma bahçelerinde dağıldılar. Abdullah b. Sehl öldürüldü. Bunun üzerine Abdurrahman b. Sehl ile Mes'ud'un iki oğlu Huveyissa ve Muheyissa, Nebi ﷺ'e gelip arkadaşlarının meselesini konuştular. En küçükleri olan Abdurrahman söze başlayınca Nebi ﷺ,
"Büyüğünüz konuşsun," buyurdu. (Yahya dedi ki: Yani büyük olan söze başlasın.) Böylece arkadaşlarının durumunu arz ettiler. Nebi ﷺ buyurdu ki: "Öldürülen arkadaşınızın diyetini hak etmek için içinizden elli kişinin yemin etmesini kabul eder misiniz?" Dediler ki: "Ey Allah'ın Resûlü! Biz görmediğimiz bir olay hakkında nasıl yemin edelim?" Buyurdu ki: "O halde Yahudilerden elli kişi yemin ederek sizi temize çıkarsın." Dediler ki: "Ey Allah'ın Resûlü! Onlar kâfir bir topluluktur." Bunun üzerine Allah'ın Resûlü ﷺ diyeti kendi tarafından ödedi. Sehl dedi ki: Ben o develerden birine sahip oldum; onların ağılına girdiğinde beni ayağıyla tekledi. Leys dedi ki: Yahya bana Beşir'den, o da Sehl'den rivayet etti. Yahya dedi ki: Sanırım "Rafi b. Hadic ile birlikte" dedi. İbn Uyeyne ise şöyle dedi: Yahya bize Beşir'den, o da sadece Sehl'den rivayet etti.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Çözüme kavuşmamış bir cinayet davasında yeminler söz konusu olabilir; ancak dayanaksız suçlama kabul edilemez.
Abdullah ibn Sahl, Hayber civarında öldürüldü. Yakınları davayı Peygamber ﷺ’e sundu; cinayeti kendileri görmemişlerdi.
İslam hukuk kurallarına göre öldürülen kişinin ailesine ödenmesi gerekebilecek maddi tazminat.
Bazı çözüme kavuşmamış cinayet davalarında delillendirmeyle bağlantılı, elli yeminden oluşan resmî bir usul.
Kesin ve olağan bir delilin bulunmadığı cinayet davalarında tekrarlanan yeminleri içeren özel bir usul.
Klasik âlimler bu olayı kasâme uygulamasına ve cinayet davalarında belirlenmiş bir delillendirme usulünün önemine kanıt olarak ele alır. Yakınlar yalnızca şüphelerine dayanarak bir mahkûmiyet elde etmedi: Peygamber ﷺ gerekli yeminleri sordu ve diğer tarafa da yemin etme imkânı sundu. Aile bu yolu kabul etmeyince diyeti kendi malından ödedi. Âlimler buradan ayrıca, önemli bir sebep olmadıkça bir mecliste küçüğün konuşma sırasını büyüğe vermesi gerektiği sonucunu çıkarır. Mezhepler, kesin şartlar ile yeminlerin ve sorumluluğun paylaşımı konusunda farklı görüşlere sahiptir; bu hadis, kişilerin kendi başlarına adalet sağlamasını veya delilsiz suçlama yapmasını haklı çıkarmaz.
- Delil standartlarına ve yetkili yargı sürecine uymadan kimseyi ağır bir suçla itham etme.
- Konuşurken büyüklere nazikçe önce söz hakkı ver; ancak başkalarının konuşma hakkını haksız yere engelleme.
- Ciddi bir anlaşmazlıkta adil bir çözüm ara ve kendi başına intikam alma.
Bu rivayet de Abdullah ibn Sahl’ın öldürülmesini ele alır ve kasâme usulünün bağlamını açıklamaya yardımcı olur.
Sahih al-Bukhari · #6144 (Sahih)Bu rivayet, bir suçlama inkâr edildiğinde yemin etme sorumluluğunu ele alır.
40 Hadith van an-Nawawi · #14 (Sahih)Bu hadis, Müslümanın canının korunduğunu ve kan dökmenin ancak sıkı şartlarla caiz olduğunu vurgular.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.