Güzel Ahlak ve Görgü · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 6163. hadis

Abu Sa'id al-Khudri rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Güzel Ahlak ve Görgü
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Abu Sa'id al-Khudri tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، وَالضَّحَّاكِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ بَيْنَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَقْسِمُ ذَاتَ يَوْمٍ قِسْمًا فَقَالَ ذُو الْخُوَيْصِرَةِ ـ رَجُلٌ مِنْ بَنِي تَمِيمٍ ـ يَا رَسُولَ اللَّهِ اعْدِلْ‏.‏ قَالَ ‏"‏ وَيْلَكَ مَنْ يَعْدِلُ إِذَا لَمْ أَعْدِلْ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ ائْذَنْ لِي فَلأَضْرِبْ عُنُقَهُ‏.‏ قَالَ ‏"‏ لاَ، إِنَّ لَهُ أَصْحَابًا يَحْقِرُ أَحَدُكُمْ صَلاَتَهُ مَعَ صَلاَتِهِمْ، وَصِيَامَهُ مَعَ صِيَامِهِمْ، يَمْرُقُونَ مِنَ الدِّينِ كَمُرُوقِ السَّهْمِ مِنَ الرَّمِيَّةِ، يُنْظَرُ إِلَى نَصْلِهِ فَلاَ يُوجَدُ فِيهِ شَىْءٌ، ثُمَّ يُنْظَرُ إِلَى رِصَافِهِ فَلاَ يُوجَدُ فِيهِ شَىْءٌ، ثُمَّ يُنْظَرُ إِلَى نَضِيِّهِ فَلاَ يُوجَدُ فِيهِ شَىْءٌ، ثُمَّ يُنْظَرُ إِلَى قُذَذِهِ فَلاَ يُوجَدُ فِيهِ شَىْءٌ، سَبَقَ الْفَرْثَ وَالدَّمَ، يَخْرُجُونَ عَلَى حِينِ فُرْقَةٍ مِنَ النَّاسِ، آيَتُهُمْ رَجُلٌ إِحْدَى يَدَيْهِ مِثْلُ ثَدْىِ الْمَرْأَةِ، أَوْ مِثْلُ الْبَضْعَةِ تَدَرْدَرُ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ أَشْهَدُ لَسَمِعْتُهُ مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَأَشْهَدُ أَنِّي كُنْتُ مَعَ عَلِيٍّ حِينَ قَاتَلَهُمْ، فَالْتُمِسَ فِي الْقَتْلَى، فَأُتِيَ بِهِ عَلَى النَّعْتِ الَّذِي نَعَتَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

Çeviri

Ebû Saîd el-Hudrî (r.a.) şöyle anlatmıştır: Bir gün Peygamber ﷺ ganimet taksim ederken, Benî Temîm kabilesinden Zü’l-Huveysıra adında bir adam:

"Ey Allah’ın Resûlü! Adaletli ol!" dedi. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ: "Yazıklar olsun sana! Eğer ben adaletli olmazsam kim adaletli olabilir?" buyurdu. Ömer (r.a.): "Ey Allah’ın Resûlü! İzin ver boynunu vurayım!" dedi. Resûlullah ﷺ: "Hayır, bırak onu! Çünkü onun öyle arkadaşları olacak ki, siz kendi namazınızı onların namazının yanında, orucunuzu da onların orucunun yanında hor görürsünüz. Halbuki onlar dinden, okun avı delip geçmesi gibi çıkarlar. Okun demirine bakılır, üzerinde hiçbir şey bulunmaz; sapına bakılır, üzerinde hiçbir şey bulunmaz; gövdesine bakılır, üzerinde hiçbir şey bulunmaz; tüylerine bakılır, üzerinde hiçbir şey bulunmaz. Ok o kadar hızlı çıkmıştır ki kan ve dışkı bulaşmamıştır bile. Onlar insanların ihtilafa düştüğü bir zamanda ortaya çıkacaklardır. Alâmetleri ise, bir kolunun ucunda kadın memesi gibi veya sallanan bir et parçası gibi bir uzuv bulunan kimsedir." Ebû Saîd (r.a.) devamla dedi ki: "Şahitlik ederim ki bunu Peygamber ﷺ’den işittim ve yine şahitlik ederim ki Ali (r.a.) onlarla savaştığında ben de yanındaydım. Öldürülenler arasında arandı ve Peygamber ﷺ’in vasfettiği şekilde bulundu."

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Dindar görünmek, aşırılığı veya dayanaksız suçlamaları haklı çıkarmaz.

Arka plan ve bağlam

Peygamber ﷺ ganimetleri paylaştırırken Zü’l-Huveysıra ondan adaletli olmasını istedi. Hadis bu olayın sebebini bizzat aktarır ve ayrıca Ali’nin onlara karşı mücadelesi sırasında gruptan bir kişinin daha sonra tanınmasını anlatır.

Kavramlar ve açıklamalar
Zü’l-Huveysıra

Peygamber ﷺ’e hitap eden Beni Temim kabilesinden adamın adı.

dinden çıkmak

İslam’dan ayrılmayı anlatan bir mecaz; hedefinden hızla geçip giden bir ok gibi.

fitne dönemi

Müslümanlar arasında anlaşmazlık ve çatışmanın hüküm sürdüğü dönem.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler buradan, dışarıdan görünen dindarlığın tek başına doğru anlayışın veya samimiyetin kanıtı olmadığı sonucunu çıkarırlar. Ok benzetmesi aşırılığa ve başkalarını yüzeysel biçimde mahkûm etmeye karşı uyarır. Peygamber ﷺ Ömer’in önerisini reddetmiştir; dolayısıyla bu rivayet kişilere şiddet uygulama yetkisi vermez. Âlimler bu tasviri Haricîlerle ilişkilendirir ve bu tür ifadelerin dikkatle uygulanması, farklı düşünenlere karşı genel bir suçlama olarak kullanılmaması gerektiğini vurgular.

Günümüz için dersler
  1. Başkalarını haksızlıkla veya küfürle suçlamadan önce dinî bir sözü dikkatle incele.
  2. Birini yalnızca görünürdeki dindarlığına göre değerlendirme; ilmini, ölçülülüğünü ve davranışlarını da dikkate al.
  3. Anlaşmazlıkları ve suçlamaları yetkili makamlara bırak; kendi başına şiddete başvurma.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.