Sahih al-Bukhari, 6254. hadis
Usama ibn Zaid rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Ibrahim ibn Musaal‑Bukhari'e aktardıإِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى
- 2Hishamهِشَامٌ
- 3Ma'marمَعْمَرٍ
- 4Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
- 5Urwa ibn az‑Zubayrعُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ
- 6Usama ibn Zaydأُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ
- 7Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، قَالَ أَخْبَرَنِي أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم رَكِبَ حِمَارًا عَلَيْهِ إِكَافٌ، تَحْتَهُ قَطِيفَةٌ فَدَكِيَّةٌ، وَأَرْدَفَ وَرَاءَهُ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ وَهْوَ يَعُودُ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ فِي بَنِي الْحَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ، وَذَلِكَ قَبْلَ وَقْعَةِ بَدْرٍ حَتَّى مَرَّ فِي مَجْلِسٍ فِيهِ أَخْلاَطٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ وَالْمُشْرِكِينَ عَبَدَةِ الأَوْثَانِ وَالْيَهُودِ، وَفِيهِمْ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ ابْنُ سَلُولَ، وَفِي الْمَجْلِسِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ، فَلَمَّا غَشِيَتِ الْمَجْلِسَ عَجَاجَةُ الدَّابَّةِ خَمَّرَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ أَنْفَهُ بِرِدَائِهِ ثُمَّ قَالَ لاَ تُغَبِّرُوا عَلَيْنَا. فَسَلَّمَ عَلَيْهِمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ وَقَفَ فَنَزَلَ، فَدَعَاهُمْ إِلَى اللَّهِ وَقَرَأَ عَلَيْهِمُ الْقُرْآنَ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ ابْنُ سَلُولَ أَيُّهَا الْمَرْءُ لاَ أَحْسَنَ مِنْ هَذَا، إِنْ كَانَ مَا تَقُولُ حَقًّا، فَلاَ تُؤْذِنَا فِي مَجَالِسِنَا، وَارْجِعْ إِلَى رَحْلِكَ، فَمَنْ جَاءَكَ مِنَّا فَاقْصُصْ عَلَيْهِ. قَالَ ابْنُ رَوَاحَةَ اغْشَنَا فِي مَجَالِسِنَا، فَإِنَّا نُحِبُّ ذَلِكَ. فَاسْتَبَّ الْمُسْلِمُونَ وَالْمُشْرِكُونَ وَالْيَهُودُ حَتَّى هَمُّوا أَنْ يَتَوَاثَبُوا، فَلَمْ يَزَلِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُخَفِّضُهُمْ، ثُمَّ رَكِبَ دَابَّتَهُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ فَقَالَ " أَىْ سَعْدُ أَلَمْ تَسْمَعْ مَا قَالَ أَبُو حُبَابٍ ". يُرِيدُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَىٍّ قَالَ كَذَا وَكَذَا قَالَ اعْفُ عَنْهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَاصْفَحْ فَوَاللَّهِ لَقَدْ أَعْطَاكَ اللَّهُ الَّذِي أَعْطَاكَ، وَلَقَدِ اصْطَلَحَ أَهْلُ هَذِهِ الْبَحْرَةِ عَلَى أَنْ يُتَوِّجُوهُ فَيُعَصِّبُونَهُ بِالْعِصَابَةِ، فَلَمَّا رَدَّ اللَّهُ ذَلِكَ بِالْحَقِّ الَّذِي أَعْطَاكَ شَرِقَ بِذَلِكَ، فَذَلِكَ فَعَلَ بِهِ مَا رَأَيْتَ، فَعَفَا عَنْهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم.
İbrâhim b. Mûsâ bize rivayet etti, Hişâm bize haber verdi, Ma‘mer’den, ez-Zührî’den, Urve b. ez-Zübeyr’den; o şöyle dedi: Üsâme b. Zeyd bana haber verdi ki, Nebi ﷺ, üzerinde eyer bulunan ve altında kalın kadife bir Fedekiyye örtüsü olan bir eşeğe bindi. Arkasına Üsâme b. Zeyd’i aldı; Benî Hâris b. el-Hazrec yurdunda hasta olan Sa‘d b. Ubâde’yi ziyarete gidiyordu. Bu olay Bedir Savaşı’ndan önceydi. Yolda, içinde Müslümanların, müşriklerin ve Yahudilerin karışık halde bulunduğu bir meclisin yanından geçti. Aralarında Abdullah b. Ubey b. Selûl ve Abdullah b. Revâha da vardı. Hayvanın tozu meclisi kaplayınca Abdullah b. Ubey ridâsıyla burnunu kapattı ve
"Bizi toza boğmayın!" dedi. Nebi ﷺ onlara selam verdi, sonra durup indi; onları Allah’a davet etti ve kendilerine Kur’an okudu. Bunun üzerine Abdullah b. Ubey b. Selûl: "Ey adam! Eğer söylediklerin hak ise, bundan daha güzeli yoktur. O halde meclislerimizde bizi rahatsız etme; yerine dön, bizden sana gelen olursa ona anlat," dedi. İbn Revâha ise: "Meclislerimize gel, çünkü biz bunu seviyoruz," dedi. Bunun üzerine Müslümanlar, müşrikler ve Yahudiler birbirleriyle atışmaya başladılar, hatta birbirlerine saldıracak hale geldiler. Nebi ﷺ onları sakinleştirmeye devam etti, nihayet yatıştılar. Sonra bineğine binip Sa‘d b. Ubâde’nin yanına girdi ve "Ey Sa‘d! Ebû Hubbâb’ın ne dediğini duymadın mı?" buyurdu; burada Abdullah b. Ubey’i kastediyordu. "Şöyle şöyle dedi." Sa‘d: "Ey Allah’ın Resûlü! Onu affet ve bağışla. Vallahi Allah sana verdiği nimeti vermiştir. Bu belde halkı onu taçlandırıp başlarına lider yapmaya karar vermişlerdi. Ne var ki Allah, sana verdiği Hak ile buna engel olunca, bu durum onu tıkanıklığa uğrattı; gördüğün davranışı bu yüzden yaptı," dedi. Bunun üzerine Nebi ﷺ onu affetti.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Peygamber ﷺ gergin bir topluluğu sakinleştirdi ve kendisini inciten kişiyi affetti.
Olay Bedir Savaşı’ndan önce, Peygamber ﷺ Sa‘d b. Ubâde’yi ziyaret etmek üzere yoldayken karma bir toplulukla karşılaştığında yaşandı. Sa‘d, Abdullah b. Übey’in umut ettiği liderliğin kendisine verilmemesi nedeniyle hayal kırıklığına uğradığını açıkladı.
Sa‘d b. Ubâde’nin Abdullah b. Übey’e hitap ederken kullandığı bir künyedir.
Eyerin altına konulan, Fedek’ten gelen yumuşak ve kalın bir örtü.
Liderlik işareti; Abdullah b. Übey’in lider olarak tanınacağı anlamına gelirdi.
Âlimler bu olayda Peygamber ﷺ’in tevazusunu görür: gösterişsiz yolculuk etmiş ve insanları Allah’a bizzat davet etmiştir. Rivayet ayrıca bir liderin çatışmayı sükûnetle yatıştırması ve hakarete intikamla karşılık vermek zorunda olmadığını öğretir. Sa‘d’ın bağışlanma ricası, kişinin şartlarını anlamanın incitici davranışı onaylamadan daha yumuşak karşılık vermeye yardımcı olabileceğini gösterir.
- Mesajını reddetseler bile insanlara saygılı hitap et.
- Sözler şiddete dönüşmeden önce anlaşmazlıktaki gerginliği azalt.
- İnsanların geçmişini ve koşullarını anlamaya çalış; uygun olduğunda affetmeyi seç.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.