İzin İsteme · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 6259. hadis

Ali ibn Abi Talib rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: İzin İsteme
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Ali ibn Abi Talib tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ بُهْلُولٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ، قَالَ حَدَّثَنِي حُصَيْنُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ، عَنْ عَلِيٍّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالزُّبَيْرَ بْنَ الْعَوَّامِ وَأَبَا مَرْثَدٍ الْغَنَوِيَّ وَكُلُّنَا فَارِسٌ فَقَالَ ‏"‏ انْطَلِقُوا حَتَّى تَأْتُوا رَوْضَةَ خَاخٍ، فَإِنَّ بِهَا امْرَأَةً مِنَ الْمُشْرِكِينَ مَعَهَا صَحِيفَةٌ مِنْ حَاطِبِ بْنِ أَبِي بَلْتَعَةَ إِلَى الْمُشْرِكِينَ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَأَدْرَكْنَاهَا تَسِيرُ عَلَى جَمَلٍ لَهَا حَيْثُ قَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ قُلْنَا أَيْنَ الْكِتَابُ الَّذِي مَعَكِ قَالَتْ مَا مَعِي كِتَابٌ‏.‏ فَأَنَخْنَا بِهَا، فَابْتَغَيْنَا فِي رَحْلِهَا فَمَا وَجَدْنَا شَيْئًا، قَالَ صَاحِبَاىَ مَا نَرَى كِتَابًا‏.‏ قَالَ قُلْتُ لَقَدْ عَلِمْتُ مَا كَذَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالَّذِي يُحْلَفُ بِهِ لَتُخْرِجِنَّ الْكِتَابَ أَوْ لأُجَرِّدَنَّكِ‏.‏ قَالَ فَلَمَّا رَأَتِ الْجِدَّ مِنِّي أَهْوَتْ بِيَدِهَا إِلَى حُجْزَتِهَا وَهْىَ مُحْتَجِزَةٌ بِكِسَاءٍ فَأَخْرَجَتِ الْكِتَابَ ـ قَالَ ـ فَانْطَلَقْنَا بِهِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ مَا حَمَلَكَ يَا حَاطِبُ عَلَى مَا صَنَعْتَ ‏"‏‏.‏ قَالَ مَا بِي إِلاَّ أَنْ أَكُونَ مُؤْمِنًا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ، وَمَا غَيَّرْتُ وَلاَ بَدَّلْتُ، أَرَدْتُ أَنْ تَكُونَ لِي عِنْدَ الْقَوْمِ يَدٌ يَدْفَعُ اللَّهُ بِهَا عَنْ أَهْلِي وَمَالِي، وَلَيْسَ مِنْ أَصْحَابِكَ هُنَاكَ إِلاَّ وَلَهُ مَنْ يَدْفَعُ اللَّهُ بِهِ عَنْ أَهْلِهِ وَمَالِهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ صَدَقَ فَلاَ تَقُولُوا لَهُ إِلاَّ خَيْرًا ‏"‏‏.‏ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ إِنَّهُ قَدْ خَانَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالْمُؤْمِنِينَ، فَدَعْنِي فَأَضْرِبَ عُنُقَهُ‏.‏ قَالَ فَقَالَ ‏"‏ يَا عُمَرُ وَمَا يُدْرِيكَ لَعَلَّ اللَّهَ قَدِ اطَّلَعَ عَلَى أَهْلِ بَدْرٍ فَقَالَ اعْمَلُوا مَا شِئْتُمْ فَقَدْ وَجَبَتْ لَكُمُ الْجَنَّةُ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَدَمَعَتْ عَيْنَا عُمَرَ وَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ‏.‏

Çeviri

Yûsuf b. Buhlül bize rivayet etti, İbn İdrîs bize rivayet etti; dedi ki: Husayn b. Abdurrahman bana rivayet etti, Sa'd b. Ubeyde'den, o da Ebû Abdurrahman es-Sülemî'den, o da Ali'den -Allah ondan razı olsun- nakletti: Resûlullah ﷺ beni, Zübeyr b. Avvâm'ı ve Ebû Mersed el-Ğanevî'yi gönderdi; hepimiz süvariydik. Buyurdu ki:

"Ravdatu Hah'a varıncaya kadar gidin; orada müşriklerden bir kadın vardır, yanında Hâtıb b. Ebî Beltea'dan müşriklere yazılmış bir sahife (mektup) bulunmaktadır." Biz de kadını, Resûlullah ﷺ'ın bize tarif ettiği yerde devesi üzerinde ilerlerken yakaladık. Ona: "Yanındaki mektup nerede?" dedik. O: "Yanımda hiçbir mektup yok," dedi. Bunun üzerine devesini çöktürdük ve yükünü aradık ama hiçbir şey bulamadık. İki arkadaşım: "Biz herhangi bir mektup göremiyoruz," dediler. Ben ise: "Resûlullah ﷺ'ın yalan söylemediğini biliyorum. Kendisiyle yemin edilen Zat'a andolsun, ya mektubu çıkarırsın ya da seni soyarım!" dedim. Kadının kararlılığımı gördüğünde, kuşağının düğümüne doğru elini uzattı -kendisini bir örtüyle kuşanmıştı- ve mektubu çıkardı. Mektubu alıp Resûlullah ﷺ'a götürdük. Efendimiz ﷺ: "Ey Hâtıb, seni bu yaptığın şeye sevk eden nedir?" buyurdu. Hâtıb: "Ben sadece Allah'a ve Resûlü'ne iman etmiş bir kimseyim; dinimi ne değiştirdim ne de başkasıyla değiştirdim. Amacım, kavmin yanında benim için bir vesile olsun ki Allah onunla ailemi ve malımı korusun. Senin ashâbından orada öyle biri yoktur ki, Allah'ın onun vasıtasıyla ailesini ve malını koruduğu bir yakını bulunmasın," dedi. Resûlullah ﷺ: "Doğru söylemiştir; ona hayırdan başka bir şey söylemeyin," buyurdu. Ömer b. Hattâb: "Şüphesiz o Allah'a, Resûlü'ne ve müminlere ihanet etmiştir! Bırak boynunu vurayım," dedi. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ: "Ey Ömer! Sen ne bilirsin? Belki Allah Bedir halkına muttali olmuş ve 'Dilediğinizi yapın, çünkü Cennet sizin için vacip olmuştur' buyurmuştur," dedi. Ömer'in gözleri yaşardı ve "Allah ve Resûlü daha iyi bilir," dedi.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Peygamber ﷺ, Hâtıb’ın samimi iman beyanını kabul etti ve onurunu korudu.

Arka plan ve bağlam

Peygamber ﷺ, Hâtıb ibn Ebî Beltea’nın Mekkelilere gönderdiği mektubu ele geçirmeleri için Ali’yi, Zübeyr’i ve Ebû Mersed’i görevlendirdi. Hâtıb, bunu ailesini ve malını korumak için yaptığını, imanından vazgeçtiği için yapmadığını açıkladı.

Kavramlar ve açıklamalar
Rawdat Khakh

Peygamber ﷺ’in elçilerinin mektubu taşıyan kadını bulduğu yer.

Bedir ehli

Erken dönemden belirleyici bir savaş olan Bedir Savaşı’na katılan sahabiler.

Onun hakkında kötü konuşmayın

Hâtıb’ın imanını veya şahsını haksız yere mahkûm etmeden yaptığı davranışı eleştirmek.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler buradan, ağır bir hatanın kişinin imanını terk ettiğini kendiliğinden kanıtlamayacağı sonucunu çıkarırlar; niyet ve koşullar dikkatle incelenmelidir. Peygamber ﷺ, davranışı onaylamamakla birlikte Hâtıb’ın açıklamasını kabul etmiş ve sahabilerin onun hakkında kötü konuşmasını yasaklamıştır. Rivayet ayrıca Bedir’e katılanların özel faziletini vurgular; ancak bu fazilet günah işlemek için genel bir izin değildir.

Günümüz için dersler
  1. Birinin imanını veya karakterini yargılamadan önce niyetini ve koşullarını araştır.
  2. Zararlı davranışı açıkça reddet, ancak kişiyi asılsız suçlamalara karşı koru.
  3. Hata yaptığında gerekçeni dürüstçe açıkla ve sonuçları telafi etmek için meşru bir yol ara.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.