Sahih al-Bukhari, 63. hadis
Anas ibn Malik rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Anas ibn Malik tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ سَعِيدٍ ـ هُوَ الْمَقْبُرِيُّ ـ عَنْ شَرِيكِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي نَمِرٍ، أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، يَقُولُ بَيْنَمَا نَحْنُ جُلُوسٌ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي الْمَسْجِدِ، دَخَلَ رَجُلٌ عَلَى جَمَلٍ فَأَنَاخَهُ فِي الْمَسْجِدِ، ثُمَّ عَقَلَهُ، ثُمَّ قَالَ لَهُمْ أَيُّكُمْ مُحَمَّدٌ وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مُتَّكِئٌ بَيْنَ ظَهْرَانَيْهِمْ. فَقُلْنَا هَذَا الرَّجُلُ الأَبْيَضُ الْمُتَّكِئُ. فَقَالَ لَهُ الرَّجُلُ ابْنَ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " قَدْ أَجَبْتُكَ ". فَقَالَ الرَّجُلُ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِنِّي سَائِلُكَ فَمُشَدِّدٌ عَلَيْكَ فِي الْمَسْأَلَةِ فَلاَ تَجِدْ عَلَىَّ فِي نَفْسِكَ. فَقَالَ " سَلْ عَمَّا بَدَا لَكَ ". فَقَالَ أَسْأَلُكَ بِرَبِّكَ وَرَبِّ مَنْ قَبْلَكَ، آللَّهُ أَرْسَلَكَ إِلَى النَّاسِ كُلِّهِمْ فَقَالَ " اللَّهُمَّ نَعَمْ ". قَالَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ، آللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ نُصَلِّيَ الصَّلَوَاتِ الْخَمْسَ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ قَالَ " اللَّهُمَّ نَعَمْ ". قَالَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ، آللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ نَصُومَ هَذَا الشَّهْرَ مِنَ السَّنَةِ قَالَ " اللَّهُمَّ نَعَمْ ". قَالَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ، آللَّهُ أَمَرَكَ أَنْ تَأْخُذَ هَذِهِ الصَّدَقَةَ مِنْ أَغْنِيَائِنَا فَتَقْسِمَهَا عَلَى فُقَرَائِنَا فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " اللَّهُمَّ نَعَمْ ". فَقَالَ الرَّجُلُ آمَنْتُ بِمَا جِئْتَ بِهِ، وَأَنَا رَسُولُ مَنْ وَرَائِي مِنْ قَوْمِي، وَأَنَا ضِمَامُ بْنُ ثَعْلَبَةَ أَخُو بَنِي سَعْدِ بْنِ بَكْرٍ. رَوَاهُ مُوسَى وَعَلِيُّ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِهَذَا.
Enes bin Mâlik'ten rivayet edildiğine göre şöyle demiştir: Biz Peygamber ﷺ ile birlikte mescitte otururken, bir adam deve üzerinde geldi. Devesini mescitte çöktürüp bağladıktan sonra onlara:
"İçinizden hangisi Muhammed'dir?" diye sordu. O sırada Peygamber ﷺ onların arasında sırtını dayamış halde oturuyordu. Biz: "Şu sırtını dayamış beyaz tenli adamdır" dedik. Bunun üzerine adam ona hitaben: "Ey Abdülmuttalib oğlu!" dedi. Peygamber ﷺ ise: "Seni cevaplamak için buradayım" buyurdu. Adam Peygamber ﷺ'e: "Sana bazı sorular soracağım ve bu konuda seni sıkıştıracağım, bana gücenme" dedi. Peygamber ﷺ: "Dilediğini sor" buyurdu. Adam: "Seni Rabbin ve senden öncekilerin Rabbi adına soruyorum; Allah seni bütün insanlara elçi olarak mı gönderdi?" diye sordu. Peygamber ﷺ: "Allah'a yemin ederim ki evet" buyurdu. Adam devamla: "Seni Allah adına soruyorum; Allah sana günde ve gecede beş vakit namaz kılmayı mı emretti?" dedi. Peygamber ﷺ: "Allah'a yemin ederim ki evet" buyurdu. Adam tekrar: "Seni Allah adına soruyorum; Allah sana senenin şu ayında oruç tutmayı mı emretti?" dedi. Peygamber ﷺ: "Allah'a yemin ederim ki evet" buyurdu. Adam yine: "Seni Allah adına soruyorum; Allah sana zenginlerimizden bu sadakayı (zekâtı) alıp fakirlerimize dağıtmayı mı emretti?" diye sordu. Peygamber ﷺ: "Allah'a yemin ederim ki evet" buyurdu. Bunun üzerine adam: "Getirdiğin her şeye iman ettim. Ben kavmimin yanından gönderilmiş bir elçiyim. Ben Benî Sa'd bin Bekr kardeşlerinden Dimâm bin Sa'lebe'yim" dedi. Musa ve Ali bin Abdülhamid de bu hadisi Süleyman'dan, o da Sabit'ten, o da Enes'ten, o da Peygamber ﷺ'den aynı şekilde rivayet etmişlerdir.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Dimam ibn Tha'laba temel yükümlülükleri sorar ve mesajı kabul eder.
Dimam ibn Tha'laba, halkının elçisi olarak İslam'ın en önemli yükümlülüklerini doğrudan sormak üzere Peygamber ﷺ'in yanına geldi.
Belirli mallardan alınan ve yoksulların da aralarında bulunduğu belirlenmiş gruplara verilen farz pay.
Bir grup insan adına mesaj ileten veya soru soran kişi.
Dimam ibn Tha'laba'nın mensup olduğu Arap kabilesi.
Âlimler bu rivayetten, öğrencinin açık ve doğrudan sorular sorabileceği, öğretmenin ise sakin ve rahatsızlık göstermeden cevap vermesi gerektiği sonucunu çıkarırlar. Hadis, namazı, Ramazan orucunu ve zekâtı temel yükümlülükler olarak anar ve Peygamber ﷺ'in mesajı bütün insanlık için doğruladığını gösterir. Âlimler ayrıca temel yükümlülükleri içtenlikle tasdik etmenin iman için güçlü bir temel oluşturduğunu vurgular; ayrıntılı hükümler Kur'an ve diğer sünnet kaynaklarından çıkarılır.
- İmanla ilgili konularda özü anlayana kadar doğrudan ve saygılı biçimde sorular sor.
- Namazı, Ramazan orucunu ve zekât vermeyi dinî hayatının düzenli parçaları hâline getir.
- Başkalarının sorularını sakinlikle cevapla; doğrudan soru sormalarını kişisel algılama.
Bu hadis İslam'ı beş esas üzerine kurulmuş olarak anlatır; konuşmada anılan namaz, Ramazan ve zekâta iman şehadetini ve haccı ekler.
Sahih al-Bukhari · #64 (Sahih)İlim Kitabı'nda yer alan bu rivayet, ilmin aktarılmasının ve soruların açıkça cevaplanmasının önemini pekiştirir.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.