Sahih al-Bukhari, 6373. hadis
Sa'd ibn Abi Waqqas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Sa'd ibn Abi Waqqas tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ، أَنَّ أَبَاهُ، قَالَ عَادَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ مِنْ شَكْوَى، أَشْفَيْتُ مِنْهَا عَلَى الْمَوْتِ، فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ بَلَغَ بِي مَا تَرَى مِنَ الْوَجَعِ، وَأَنَا ذُو مَالٍ، وَلاَ يَرِثُنِي إِلاَّ ابْنَةٌ لِي وَاحِدَةٌ، أَفَأَتَصَدَّقُ بِثُلُثَىْ مَالِي قَالَ " لاَ ". قُلْتُ فَبِشَطْرِهِ قَالَ " الثُّلُثُ كَثِيرٌ، إِنَّكَ أَنْ تَذَرَ وَرَثَتَكَ أَغْنِيَاءَ، خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَذَرَهُمْ عَالَةً يَتَكَفَّفُونَ النَّاسَ، وَإِنَّكَ لَنْ تُنْفِقَ نَفَقَةً تَبْتَغِي بِهَا وَجْهَ اللَّهِ، إِلاَّ أُجِرْتَ، حَتَّى مَا تَجْعَلُ فِي فِي امْرَأَتِكَ ". قُلْتُ أَأُخَلَّفُ بَعْدَ أَصْحَابِي قَالَ " إِنَّكَ لَنْ تُخَلَّفَ فَتَعْمَلَ عَمَلاً تَبْتَغِي بِهِ وَجْهَ اللَّهِ، إِلاَّ ازْدَدْتَ دَرَجَةً وَرِفْعَةً وَلَعَلَّكَ تُخَلَّفُ حَتَّى يَنْتَفِعَ بِكَ أَقْوَامٌ، وَيُضَرَّ بِكَ آخَرُونَ، اللَّهُمَّ أَمْضِ لأَصْحَابِي هِجْرَتَهُمْ، وَلاَ تَرُدَّهُمْ عَلَى أَعْقَابِهِمْ، لَكِنِ الْبَائِسُ سَعْدُ ابْنُ خَوْلَةَ ". قَالَ سَعْدٌ رَثَى لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنْ أَنْ تُوُفِّيَ بِمَكَّةَ.
Bize Mûsâ b. İsmâîl anlattı, bize İbrâhîm b. Sa‘d anlattı, bize İbn Şihâb haber verdi; Âmir b. Sa‘d’dan, o da babasından rivayet etti: Babası şöyle dedi:
"Veda Haccı’nda hastalanıp ölüme yaklaştığımda Resûlullah ﷺ beni ziyaret etti. Dedim ki: ‘Ey Allah’ın Resûlü ﷺ! Gördüğünüz gibi ağrıdan bitkin düştüm ve ben mal sahibi biriyim, fakat tek kızımdan başka mirasçım yok. Malımın üçte ikisini sadaka olarak vereyim mi?’ Buyurdu ki: ‘Hayır.’ Dedim ki: ‘Yarısını?’ Buyurdu ki: ‘Üçte biri bile çoktur. Mirasçılarını zengin bırakman, onları muhtaç durumda bırakıp insanlara el açmalarından daha hayırlıdır. Allah’ın rızasını gözeterek yaptığın her harcama için mutlaka mükafat görürsün; hatta eşinin ağzına koyduğun lokma için bile.’ Dedim ki: ‘Ey Allah’ın Resûlü ﷺ! Ashabımdan sonra Mekke’de geride mi kalacağım?’ Buyurdu ki: ‘Geride kalıp da Allah’ın rızasını gözeterek işlediğin her amel, senin dereceni ve makamını yükseltir. Belki geride kalırsın da bazı kavimler senden faydalanır, başkaları ise zarar görür. Allah’ım! Ashabımın hicretini tamamla ve onları topukları üzerinde geri döndürme. Fakat zavallı Sa‘d b. Havle...’" Sa‘d dedi ki: "Nebi ﷺ, onun Mekke’de vefat etmesine üzülmüştü."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Saʿd, sadakanın değerli olduğunu, ancak mirasçıları mağdur etmemesi gerektiğini öğrendi.
Veda Haccı sırasında Peygamber ﷺ, ağır hasta olan Saʿd ibn Abi Waqqas’ı ziyaret etti. Tek mirasçısı bir kızı olduğu için Saʿd, malının ne kadarını sadaka olarak vasiyet edebileceğini sordu.
Bir kimsenin vasiyet olarak ayırabileceği malın en yüksek oranı; Peygamber ﷺ bunun bile çok olduğunu belirtti.
Allah’ın hoşnutluğunu kazanmak için samimi bir niyetle bir iş yapmak.
Müslümanların inançları uğruna Mekke’den göç etmesi.
Klasik âlimler bu rivayetten, hayır amacıyla yapılan vasiyetin terekenin üçte birini aşamayacağı ve bu sınırın cenaze giderleri ile borçlar ödendikten sonra uygulanacağı sonucunu çıkarırlar. Mevcut bir mirasçıya vasiyet edilebilmesi, diğer mirasçıların rızasını gerektirir. Dört Sünni fıkıh mezhebi de bu genel kuralı kabul eder. Rivayet ayrıca, Allah rızası için içtenlikle yapıldığında aileyi geçindirmenin de sevap kazandırdığını öğretir.
- Vasiyet hazırlarken önce borçların, mirasçıların ve varsa vasiyetlerin dökümünü çıkar.
- Allah’ın rızasını gözeterek aileni geçindir; günlük bakım ve ilgi bile sevap kazandırabilir.
- Sadaka verirken hikmetli davran ve aileni gereksiz yere başkalarına muhtaç bırakma.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.