Sahih al-Bukhari, 6481. hadis
Abu Sa'id al-Khudri rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Musaal‑Bukhari'e aktardıمُوسَى
- 2Mu'tamirمُعْتَمِرٌ
- 3Babasıأَبِي
- 4Qatadaقَتَادَةُ
- 5Uqba ibn Abd al‑Ghafirعُقْبَةَ بْنِ عَبْدِ الْغَافِرِ
- 6Abu Sa'idأَبِي سَعِيدٍ
- 7Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا مُوسَى، حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ، سَمِعْتُ أَبِي، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَبْدِ الْغَافِرِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم "ذَكَرَ رَجُلاً فِيمَنْ كَانَ سَلَفَ أَوْ قَبْلَكُمْ آتَاهُ اللَّهُ مَالاً وَوَلَدًا ـ يَعْنِي أَعْطَاهُ قَالَ ـ فَلَمَّا حُضِرَ قَالَ لِبَنِيهِ أَىَّ أَبٍ كُنْتُ قَالُوا خَيْرَ أَبٍ. قَالَ فَإِنَّهُ لَمْ يَبْتَئِرْ عِنْدَ اللَّهِ خَيْرًا ـ فَسَّرَهَا قَتَادَةُ لَمْ يَدَّخِرْ ـ وَإِنْ يَقْدَمْ عَلَى اللَّهِ يُعَذِّبْهُ فَانْظُرُوا، فَإِذَا مُتُّ فَأَحْرِقُونِي، حَتَّى إِذَا صِرْتُ فَحْمًا فَاسْحَقُونِي ـ أَوْ قَالَ فَاسْهَكُونِي ـ ثُمَّ إِذَا كَانَ رِيحٌ عَاصِفٌ فَأَذْرُونِي فِيهَا. فَأَخَذَ مَوَاثِيقَهُمْ عَلَى ذَلِكَ وَرَبِّي فَفَعَلُوا فَقَالَ اللَّهُ كُنْ. فَإِذَا رَجُلٌ قَائِمٌ، ثُمَّ قَالَ أَىْ عَبْدِي مَا حَمَلَكَ عَلَى مَا فَعَلْتَ قَالَ مَخَافَتُكَ ـ أَوْ فَرَقٌ مِنْكَ ـ فَمَا تَلاَفَاهُ أَنْ رَحِمَهُ اللَّهُ ". فَحَدَّثْتُ أَبَا عُثْمَانَ فَقَالَ سَمِعْتُ سَلْمَانَ غَيْرَ أَنَّهُ زَادَ فَأَذْرُونِي فِي الْبَحْرِ. أَوْ كَمَا حَدَّثَ. وَقَالَ مُعَاذٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، سَمِعْتُ عُقْبَةَ، سَمِعْتُ أَبَا سَعِيدٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم.
Musa bize anlattı, Mu'temir bize anlattı: Babamdan duydum, Katade bize anlattı, Ukbe bin Abdilgafir'den, Ebu Said'den - Allah ondan razı olsun - Nebi ﷺ şöyle buyurdular:
"Sizden önceki ümmetlerden bir adamı zikretti ki Allah ona mal ve evlat vermişti. Ölümü yaklaştığında oğullarına: 'Size nasıl bir baba oldum?' diye sordu. Onlar: 'En hayırlı baba,' dediler. Adam: 'Ben Allah katında hiçbir iyilik biriktirmedim' – Katade bunu 'biriktirmedi' diye tefsir etti – 'Allah'ın huzuruna çıkarsam bana azap eder. Dinleyin, öldüğümde beni yakın, kömür haline gelinceye kadar; sonra beni ezin' – veya 'öğüütün' dedi – 'sonra şiddetli bir rüzgar çıktığında beni onun içine savurun.' Rabbime yemin olsun ki onlardan buna dair sağlam söz aldı ve onlar da bunu yaptılar. Sonra Allah 'Ol!' buyurdu ve bir de bakıldı ki adam ayakta duruyor. Sonra Allah: 'Ey kulum! Yaptığını sana ne yaptırdı?' buyurdu. Adam: 'Senden korkum' – veya 'Senden duyduğum dehşet' dedi. Bunun üzerine Allah onu rahmetiyle bağışladı." Bunu Ebu Osman'a anlattım, o da dedi ki: "Ben bunu Selman'dan duydum, ancak o 'beni denize savurun' ilavesini yaptı," veya buna benzer bir şekilde anlattı. Muaz dedi ki: Şu'be bize Katade'den anlattı: Ukbe'yi duydum, Ebu Said'i duydum, Nebi ﷺ'den.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Adam Allah'tan korktu ve ağır hatasına rağmen Allah onu bağışladı.
Katade, adamın kendi ifadesine göre Allah'ın huzuruna çıkmak için hiçbir iyi amel hazırlamadığını açıklar.
Allah'ın adamı yeniden hayata döndürdüğü emridir; Allah'ın kudretine hiçbir şey karşı koyamaz.
Kişiyi sorumluluğunun bilincinde olmaya ve Allah'a dönmeye sevk eden Allah'a duyulan haşyet.
Âlimler bu rivayetten, Allah'a karşı samimi korkunun ve O'nun rahmetinin bağışlanmaya vesile olabileceği sonucunu çıkarırlar. Adam, Allah'ın kendisini yeniden diriltemeyeceğini düşünerek ağır bir yanılgıya düştü; bu yanılgısı kibirden kaynaklanan bir inkâr değil, korku ve cehalet sebebiyledir. Rivayet, Allah'ın emirlerini ihmal etmeye izin vermez: iman, tövbe ve iyi ameller gerekliliğini korur. Klasik şerhler ayrıca, kalıntıları dağılmış olsa bile Allah'ın ölüleri bir araya getirebileceğini vurgular.
- Allah korkusunu O'nun rahmetine dair umutla bir arada tut ve bağışlanmasından asla ümidini kesme.
- Samimi tövbe ve somut iyi amellerle ahirete her gün hazırlan.
- İman konularında şüpheye düştüğünde güvenilir bilgiye başvur ve kendi varsayımlarından hareketle Allah'ın kudreti hakkında hüküm verme.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.