Sahih al-Bukhari, 6491. hadis
Abdullah ibn Abbas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Abu Ma'maral‑Bukhari'e aktardıأَبُو مَعْمَرٍ
- 2Abd al‑Warithعَبْدُ الْوَارِثِ
- 3Ja'd Abu Uthmanجَعْدٌ أَبُو عُثْمَانَ
- 4Abu Raja al‑Utaridiأَبُو رَجَاءٍ الْعُطَارِدِيُّ
- 5Ibn Abbasابْنِ عَبَّاسٍ
- 6Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا جَعْدٌ أَبُو عُثْمَانَ، حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ الْعُطَارِدِيُّ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِيمَا يَرْوِي عَنْ رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ قَالَ " إِنَّ اللَّهَ كَتَبَ الْحَسَنَاتِ وَالسَّيِّئَاتِ، ثُمَّ بَيَّنَ ذَلِكَ فَمَنْ هَمَّ بِحَسَنَةٍ فَلَمْ يَعْمَلْهَا كَتَبَهَا اللَّهُ لَهُ عِنْدَهُ حَسَنَةً كَامِلَةً، فَإِنْ هُوَ هَمَّ بِهَا فَعَمِلَهَا كَتَبَهَا اللَّهُ لَهُ عِنْدَهُ عَشْرَ حَسَنَاتٍ إِلَى سَبْعِمِائَةِ ضِعْفٍ إِلَى أَضْعَافٍ كَثِيرَةٍ، وَمَنْ هَمَّ بِسَيِّئَةٍ فَلَمْ يَعْمَلْهَا كَتَبَهَا اللَّهُ لَهُ عِنْدَهُ حَسَنَةً كَامِلَةً، فَإِنْ هُوَ هَمَّ بِهَا فَعَمِلَهَا كَتَبَهَا اللَّهُ لَهُ سَيِّئَةً وَاحِدَةً ".
Ebû Ma'mer bize rivayet etti, Abdülvâris bize rivayet etti, Ca'd Ebû Osman bize rivayet etti, Ebû Recâ el-Utâridî bize rivayet etti; İbn Abbas'tan -Allah onlardan razı olsun- o da Nebi ﷺ'den, Rabbinin Azze ve Celle'den naklettiği sözde şöyle buyurduğunu bildirmiştir:
"Şüphesiz ki Allah iyilikleri ve kötülükleri yazmayı takdir etmiş, sonra bunu açıklamıştır. Kim bir iyilik yapmaya niyet eder de onu işlemezse, Allah katında kendisi için tam bir iyilik yazar. Eğer ona niyet edip onu işlerse, Allah katında kendisi için ondan yedi yüz kata kadar, hatta daha fazla katlara varan iyilikler yazar. Kim de bir kötülük yapmaya niyet eder de onu işlemezse, Allah katında kendisi için tam bir iyilik yazar. Eğer ona niyet edip onu işlerse, Allah onun için sadece tek bir kötülük yazar."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Allah iyi niyetleri bolca ödüllendirir, kötü amelleri ise adaletle hesaba katar.
Bir işi yapmaya yönelik bilinçli kararlılık; gelip geçici bir düşünce, kesin bir niyetle aynı değildir.
Allah ödülü bilir ve muhafaza eder; bu ifade onun özel değerini vurgular.
Peygamber ﷺ’in Allah’tan aktardığı, ancak Kur’an’ın parçası olmayan sözleri içeren rivayet.
Klasik âlimler buradan Allah’ın lütfuyla sevabı kat kat artırdığı, işlenmiş kötü bir amelin ise tek günah olarak yazıldığı sonucunu çıkarırlar. Bir iyiliği samimiyetle yapmaya niyet edip de gerçekleştiremeyen kişi yine sevap kazanır; Allah rızası için kötü bir amelden vazgeçen kişiye ise bir iyilik yazılır. Günahı güç yetiremediği veya dışsal bir engel bulunduğu için terk etmek, Allah rızası için bilinçli olarak vazgeçmekle her zaman aynı değildir. Rivayet ayrıca kişinin davranışları değerlendirilirken hem niyetin hem de amelin dikkate alındığını vurgular.
- Her gün iyi bir şey yapmaya niyet et ve fırsat bulur bulmaz bu niyeti somut bir amele dönüştür.
- Allah’a saygından dolayı günahtan uzak dur; ardından bu tercihini pekiştirecek iyi bir amel ara.
- Başkalarını yalnızca gözle görülen davranışlarına göre yargılama; niyetler önemlidir, fakat onları eksiksiz bilen yalnızca Allah’tır.
Bu kudsî hadis, Allah’ın zulmü yasakladığını ve iyi-kötü amelleri adaletle değerlendirdiğini vurgular; bu da rivayetteki ödül ve hesap konusunu tamamlar.
Sahih al-Bukhari · #6490 (Sahih)Aynı bölümdeki bu rivayet, amellerin ve sonuçlarının nasıl kaydedildiğini ele alarak ödül ve hesap açıklamasını tamamlar.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.