Kalpleri Yumuşatmak · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 6497. hadis

Hudhayfah ibn al-Yaman rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Kalpleri Yumuşatmak
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Muhammad ibn Kathiral‑Bukhari'e aktardıمُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ
  2. 2Sufyanسُفْيَانُ
  3. 3Al‑A'mashالأَعْمَشُ
  4. 4Zayd ibn Wahbزَيْدِ بْنِ وَهْبٍ
  5. 5Hudhayfaحُذَيْفَةُ
  6. 6Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ، حَدَّثَنَا حُذَيْفَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَدِيثَيْنِ رَأَيْتُ أَحَدَهُمَا وَأَنَا أَنْتَظِرُ الآخَرَ، حَدَّثَنَا ‏"‏ أَنَّ الأَمَانَةَ نَزَلَتْ فِي جَذْرِ قُلُوبِ الرِّجَالِ، ثُمَّ عَلِمُوا مِنَ الْقُرْآنِ، ثُمَّ عَلِمُوا مِنَ السُّنَّةِ ‏"‏‏.‏ وَحَدَّثَنَا عَنْ رَفْعِهَا قَالَ ‏"‏ يَنَامُ الرَّجُلُ النَّوْمَةَ فَتُقْبَضُ الأَمَانَةُ مِنْ قَلْبِهِ، فَيَظَلُّ أَثَرُهَا مِثْلَ أَثَرِ الْوَكْتِ، ثُمَّ يَنَامُ النَّوْمَةَ فَتُقْبَضُ فَيَبْقَى أَثَرُهَا مِثْلَ الْمَجْلِ، كَجَمْرٍ دَحْرَجْتَهُ عَلَى رِجْلِكَ فَنَفِطَ، فَتَرَاهُ مُنْتَبِرًا، وَلَيْسَ فِيهِ شَىْءٌ، فَيُصْبِحُ النَّاسُ يَتَبَايَعُونَ فَلاَ يَكَادُ أَحَدٌ يُؤَدِّي الأَمَانَةَ، فَيُقَالُ إِنَّ فِي بَنِي فُلاَنٍ رَجُلاً أَمِينًا‏.‏ وَيُقَالُ لِلرَّجُلِ مَا أَعْقَلَهُ وَمَا أَظْرَفَهُ وَمَا أَجْلَدَهُ‏.‏ وَمَا فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةِ خَرْدَلٍ مِنْ إِيمَانٍ، وَلَقَدْ أَتَى عَلَىَّ زَمَانٌ وَمَا أُبَالِي أَيَّكُمْ بَايَعْتُ لَئِنْ كَانَ مُسْلِمًا رَدَّهُ الإِسْلاَمُ، وَإِنْ كَانَ نَصْرَانِيًّا رَدَّهُ عَلَىَّ سَاعِيهِ، فَأَمَّا الْيَوْمَ فَمَا كُنْتُ أُبَايِعُ إِلاَّ فُلاَنًا وَفُلاَنًا ‏"‏‏.‏ قَالَ الْفِرَبْرِيُّ قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ حَدَّثْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ فَقَالَ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ عَاصِمٍ يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا عُبَيْدٍ يَقُولُ قَالَ الأَصْمَعِيُّ وَأَبُو عَمْرٍو وَغَيْرُهُمَا جَذْرُ قُلُوبِ الرِّجَالِ الْجَذْرُ الأَصْلُ مِنْ كُلِّ شَىْءٍ، وَالْوَكْتُ أَثَرُ الشَّىْءِ الْيَسِيرُ مِنْهُ، وَالْمَجْلُ أَثَرُ الْعَمَلِ فِي الْكَفِّ إِذَا غَلُظَ‏.‏

Çeviri

Muhammed b. Kesîr bize rivayet etti, Süfyân bize haber verdi, A'meş bize rivayet etti, Zeyd b. Vehb'den, Huzeyfe bize rivayet ederek şöyle dedi: Resûlullah ﷺ bize iki hadis anlattı; birinin gerçekleştiğini gördüm, diğerini ise bekliyorum. Bize şöyle buyurdu: 'Emanet, insanların kalplerinin köküne indirildi. Sonra Kur'an'dan öğrendiler, sonra da Sünnet'ten öğrendiler.' Emanetin kaldırılmasını anlatırken de şöyle buyurdu: 'Kişi bir uyku uyur ve emanet kalbinden alınır, geriye sadece hafif bir leke gibi bir izi kalır. Sonra tekrar uyur ve o da alınır, geriye sadece nasır gibi bir iz kalır; ayağının üzerinde yuvarlanan bir kor parçasının oluşturduğu su toplaması gibidir. Onu kabarık görürsün ama içinde hiçbir şey yoktur.' İnsanlar birbirleriyle alışveriş yapacaklar fakat aralarında emaneti yerine getiren kimse neredeyse kalmayacak. O zaman 'Falan oğulları kabilesinde emin bir adam varmış' denilecek. Bir adam için 'Ne kadar akıllı, ne kadar zarif, ne kadar güçlü!' denecek. Oysa kalbinde hardal tanesi ağırlığınca bile iman olmayacak. Huzeyfe devamla dedi ki: 'Bir zaman geldi ki sizin herhangi birinizle alışveriş yapmaktan çekinmezdim; eğer Müslümansa İslam onu aldatmaktan alıkoyardı, eğer Hristiyansa valisi onu alıkoyardı. Ama bugün ancak falan ve filan ile alışveriş yapıyorum.' Firabrî dedi ki: Ebû Cafer bana rivayet etti ki bunu Ebû Abdullah'a anlattım, o da dedi ki: Ahmed b. Âsım'ın şöyle dediğini duydum: Ebû Ubeyd'in şöyle dediğini duydum: Esmaî, Ebû Amr ve başkaları dediler ki 'kalplerin kökü' her şeyin aslı demektir, 'vekt' bir şeyin çok az olan izidir, 'mec'l' ise eldeki çalışmadan kaynaklanan nasırdır.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

İman ve emanet duygusu zayıfladığında dürüst davranış da azalır.

Kavramlar ve açıklamalar
Emanet

Anlaşmalar, mallar ve sorumluluklar gibi birine teslim edilen şeyleri güvenilir biçimde korumak ve gereğini özenle yerine getirmek.

Vakt

Geriye kalan küçük ve belirsiz bir iz.

Madjl

Deride kalınlaşmış ya da nasırlaşmış bir bölge; burada içi boş, yalnızca görünür bir izin mecazıdır.

Âlimlerin çıkarımları

Sahih al-Buhari’deki açıklama, emanetin önce kalplerde kök saldığını, insanların onu daha sonra Kur’an ve Sünnet’ten öğrendiğini belirtir. Âlimler buradan, imanın yalnızca sözlerle veya iyi bir şöhretle değil, dürüstlük ve yükümlülükleri yerine getirmekle de ortaya konduğu sonucunu çıkarır. Geriye kalan bir iz benzetmesi, dış görünüşün ve keskin zekânın samimi imanın kanıtı olmadığı konusunda uyarır.

Günümüz için dersler
  1. Verdiğiniz sözleri tutun; başkalarının parasını, bilgilerini ve sorumluluklarını emanet kabul edin.
  2. Güvenilirliği çekiciliğe ya da zekâya göre değil, dürüst davranışa ve yükümlülükleri yerine getirmeye göre değerlendirin.
  3. İslam’ın değerlerini Kur’an ve Sünnet’ten öğrenin ve kimse görmüyorken bile tutarlı biçimde uygulayın.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.