Sahih al-Bukhari, 66. hadis
Abu Waqid al-Laithi rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Ishaq ibn Abdullah ibn Abu Talha'e uzanan rivayet zinciri
- 1Isma'ilal‑Bukhari'e aktardıإِسْمَاعِيلُ
- 2Malikمَالِكٌ
- 3Ishaq ibn Abdullah ibn Abu Talhaإِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، أَنَّ أَبَا مُرَّةَ، مَوْلَى عَقِيلِ بْنِ أَبِي طَالِبٍ أَخْبَرَهُ عَنْ أَبِي وَاقِدٍ اللَّيْثِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْنَمَا هُوَ جَالِسٌ فِي الْمَسْجِدِ وَالنَّاسُ مَعَهُ، إِذْ أَقْبَلَ ثَلاَثَةُ نَفَرٍ، فَأَقْبَلَ اثْنَانِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَذَهَبَ وَاحِدٌ، قَالَ فَوَقَفَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَمَّا أَحَدُهُمَا فَرَأَى فُرْجَةً فِي الْحَلْقَةِ فَجَلَسَ فِيهَا، وَأَمَّا الآخَرُ فَجَلَسَ خَلْفَهُمْ، وَأَمَّا الثَّالِثُ فَأَدْبَرَ ذَاهِبًا، فَلَمَّا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أَلاَ أُخْبِرُكُمْ عَنِ النَّفَرِ الثَّلاَثَةِ أَمَّا أَحَدُهُمْ فَأَوَى إِلَى اللَّهِ، فَآوَاهُ اللَّهُ، وَأَمَّا الآخَرُ فَاسْتَحْيَا، فَاسْتَحْيَا اللَّهُ مِنْهُ، وَأَمَّا الآخَرُ فَأَعْرَضَ، فَأَعْرَضَ اللَّهُ عَنْهُ ".
İsmail bize rivayet etti, dedi ki: Malik bana İshak bin Abdullah bin Ebi Talha'dan rivayet etti; Akil bin Ebi Talib'in azatlısı Ebu Murre'nin kendisine haber verdiğine göre, Ebu Vâkid el-Leysî şöyle anlatmıştır: Resûlullah ﷺ mescitte otururken ve insanlar da yanında bulunurken üç kişi geldi. İkisi Resûlullah ﷺ'ın yanına yöneldi, biri ise gidiverdi. Dedi ki: O ikisi Resûlullah ﷺ'ın huzurunda durdular. Birisi halkada bir boşluk gördü ve oraya oturdu, diğeri ise onların arkasına oturdu, üçüncüsü ise dönüp gitti. Resûlullah ﷺ sözünü bitirince buyurdular ki:
"Size bu üç kişinin durumunu haber vermeyeyim mi? Birincisi Allah'a sığındı, Allah da onu himaye etti. Diğeri utandı, Allah da ondan utandı (ona merhamet etti). Üçüncüsü ise yüz çevirdi, Allah da ondan yüz çevirdi."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Allah’a yönelip bir ilim meclisine katılan kimse ikrama mazhar olur.
Peygamber ﷺ’i dinlemek için çevresinde oturan insanlar topluluğu.
Meclise gelip oturarak Allah’a yöneldi.
Alçakgönüllülük ve saygı duydu; öne geçmek için kimseyi itip kakmadı.
İbn Hacer’in de aralarında bulunduğu klasik şârihler, bir ilim meclisine karşı sergilenen üç farklı tutumun farklı karşılıklar bulduğunu açıklar: Meclise katılan hoş karşılanır; alçakgönüllülükle arkada kalan geri çevrilmez; meclisten yüz çeviren ise onun bereketinden mahrum kalır. Hadis ayrıca, orada bulunan kişinin başkasını yerinden etmeden boş bir yere oturabileceğini öğretir. Âlimler buradan ilim meclislerine katılmaya ve güzel edebe teşvik bulunduğu sonucunu çıkarırlar. Dört Sünni mezhep de ilim öğrenmenin önemini kabul eder; ancak fıkhî hükümleri konuya göre farklılık gösterir.
- Fırsat bulduğunda bir derse veya zikir halkasına katıl; kimseyi yerinden etmeden boş bir yere otur.
- Saygılı ve alçakgönüllü ol; ancak bilgiye ihtiyaç duyduğunda soru sor.
- Faydalı ilimden yüz çevirme: öğrenmeye ve güvenilir hocaları dinlemeye zaman ayır.
Bu rivayet, gerekli bilgiyi sormaya utangaçlığın engel olmaması gerektiği konusunda uyarır; iki metin birlikte, alçakgönüllülüğün etkin öğrenmeyle nasıl bağdaştığını gösterir.
Sahih al-Bukhari · #68 (Sahih)Peygamber ﷺ insanların anlayabilmesi için öğretimini aralıklarla yapardı. Bu, ilim öğrenmeye gelenlere özen gösterme anlayışıyla uyumludur.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.