Sahih al-Bukhari, 668. hadis
Abdullah ibn Abbas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abdullah ibn Abbas tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ، صَاحِبُ الزِّيَادِيِّ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الْحَارِثِ، قَالَ خَطَبَنَا ابْنُ عَبَّاسٍ فِي يَوْمٍ ذِي رَدْغٍ، فَأَمَرَ الْمُؤَذِّنَ لَمَّا بَلَغَ حَىَّ عَلَى الصَّلاَةِ. قَالَ قُلِ الصَّلاَةُ فِي الرِّحَالِ، فَنَظَرَ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ، فَكَأَنَّهُمْ أَنْكَرُوا فَقَالَ كَأَنَّكُمْ أَنْكَرْتُمْ هَذَا إِنَّ هَذَا فَعَلَهُ مَنْ هُوَ خَيْرٌ مِنِّي ـ يَعْنِي النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم ـ إِنَّهَا عَزْمَةٌ، وَإِنِّي كَرِهْتُ أَنْ أُحْرِجَكُمْ. وَعَنْ حَمَّادٍ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ نَحْوَهُ، غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ كَرِهْتُ أَنْ أُؤَثِّمَكُمْ، فَتَجِيئُونَ تَدُوسُونَ الطِّينَ إِلَى رُكَبِكُمْ.
Abdullah b. Abdilvehhâb bize rivayet etti; dedi ki: Hammâd b. Zeyd bize rivayet etti; dedi ki: Ziyâdî’nin arkadaşı Abdülhamîd bize rivayet etti; dedi ki: Abdullah b. Hâris’i şöyle derken işittim: İbn Abbâs bize çamurlu bir günde hutbe verdi. Müezzin ‘Haydi namaza!’ dediğinde, ona ‘Namaz evlerinizdedir’ demesini emretti. Bunun üzerine bazıları birbirlerine bakıp sanki bunu yadırgadılar. O da şöyle buyurdu: ‘Sanki bunu garipsediniz! Şüphesiz bunu benden daha hayırlı olan kimse –yani Peygamber ﷺ– yapmıştır. Cemaatle namaz kesin bir emirdir, ancak sizi zahmete sokmak istemedim.’ Yine Hammâd’dan, Âsım’dan, Abdullah b. Hâris’ten ve İbn Abbâs’tan benzer şekilde rivayet edilmiştir; fakat bu rivayette şöyle denilmiştir: ‘Sizin günaha girmenizi ve dizlerinize kadar çamura bata bata gelmenizi hoş görmedim.’
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Şiddetli çamur ulaşımı zorlaştırınca İbn Abbas, müminlere zorluk çıkarmamak için evlerinde namaz kılmalarına izin verdi.
İbn Abbas, yağmurun ortalığı çamura çevirdiği bir gün halka hitap etti. Müezzine, insanların çamur içinden geçerek camiye gelmek zorunda kalmamaları için evlerinde namaz kılabileceklerini duyurmasını söyledi.
Şartlar gerektirdiğinde insanların camiye gitmek yerine evlerinde namaz kılabileceklerini bildiren bir duyuru.
Önemle vurgulanan dinî bir görev; burada İbn Abbas cemaatle namazı kasteder.
Camiye gidişi zorlaştıran çok derin çamurda ilerlemek.
Âlimler buradan, cemaatle namazın önemini koruduğu; ancak rahatsız edici yağmur ve çamur gibi zor şartların evde namaz kılmak için geçerli bir mazeret olduğu sonucunu çıkarırlar. İbn Abbas'ın aktardığı Peygamberî uygulama, gereksiz meşakkatin giderilmesinin İslam hukukuyla uyumlu olduğunu gösterir. Fıkıh mezhepleri hava şartlarını namaz için muafiyet sebebi kabul eder; uygulamanın ayrıntıları meşakkatin derecesine ve koşullara bağlıdır.
- Yağmur veya çamur camiye gidişi zorlaştırıyorsa, kabul edilen ruhsattan yararlanıp evinde namaz kıl.
- Bir ruhsatın neden geçerli olduğunu açıkça belirt ki insanlar dinî gerekçeyi anlasın.
- Cemaatle namaza büyük önem ver; ancak insanları gereksiz meşakkatle namazdan soğutma.
İbn Ömer, soğuk ve rüzgârlı bir gecede insanların konakladıkları yerlerde namaz kılabileceklerini duyurttu. Bu, ağır hava koşullarında muafiyet tanınmasını destekler.
Sahih al-Bukhari · #669 (Sahih)Bu rivayet yağmur sırasında namazları cem etmeyi ele alır ve hava şartları zorluk çıkardığında namaz yükümlülüklerini hafifletme ilkesiyle bağlantılıdır.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.