Miras Hukuku · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 6733. hadis

Sa'd ibn Abi Waqqas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Miras Hukuku
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Sa'd ibn Abi Waqqas tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَامِرُ بْنُ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ مَرِضْتُ بِمَكَّةَ مَرَضًا، فَأَشْفَيْتُ مِنْهُ عَلَى الْمَوْتِ، فَأَتَانِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَعُودُنِي فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي مَالاً كَثِيرًا، وَلَيْسَ يَرِثُنِي إِلاَّ ابْنَتِي، أَفَأَتَصَدَّقُ بِثُلُثَىْ مَالِي قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏‏.‏ قَالَ قُلْتُ فَالشَّطْرُ قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ الثُّلُثُ قَالَ ‏"‏ الثُّلُثُ كَبِيرٌ إِنَّكَ إِنْ تَرَكْتَ وَلَدَكَ أَغْنِيَاءَ خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَتْرُكَهُمْ عَالَةً يَتَكَفَّفُونَ النَّاسَ، وَإِنَّكَ لَنْ تُنْفِقَ نَفَقَةً إِلاَّ أُجِرْتَ عَلَيْهَا، حَتَّى اللُّقْمَةَ تَرْفَعُهَا إِلَى فِي امْرَأَتِكَ ‏"‏‏.‏ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَأُخَلَّفُ عَنْ هِجْرَتِي فَقَالَ ‏"‏ لَنْ تُخَلَّفَ بَعْدِي فَتَعْمَلَ عَمَلاً تُرِيدُ بِهِ وَجْهَ اللَّهِ، إِلاَّ ازْدَدْتَ بِهِ رِفْعَةً وَدَرَجَةً، وَلَعَلَّ أَنْ تُخَلَّفَ بَعْدِي حَتَّى يَنْتَفِعَ بِكَ أَقْوَامٌ وَيُضَرَّ بِكَ آخَرُونَ، لَكِنِ الْبَائِسُ سَعْدُ ابْنُ خَوْلَةَ يَرْثِي لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ مَاتَ بِمَكَّةَ ‏"‏‏.‏ قَالَ سُفْيَانُ وَسَعْدُ بْنُ خَوْلَةَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي عَامِرِ بْنِ لُؤَىٍّ‏.‏

Çeviri

Humeydî bize anlattı, Süfyân bize anlattı, Zührî bize anlatıp şöyle dedi: Âmir b. Sa‘d b. Ebî Vakkās bana babasından haber verdi; o şöyle demişti:

"Mekke’de ölüm sınırına kadar varan bir hastalığa yakalandım. Peygamber ﷺ beni ziyarete geldi. Ben: ‘Ey Allah’ın Resûlü! Çok malım var ve kızımdan başka mirasçım yok. Malımın üçte ikisini sadaka olarak vereyim mi?’ dedim. O: ‘Hayır’ buyurdu. ‘Yarısını?’ dedim. ‘Hayır’ buyurdu. ‘Üçte birini?’ dedim. Şöyle buyurdu: ‘Üçte biri bile çoktur. Çocuklarını zengin bırakman, onları muhtaç durumda bırakıp insanların eline bakmalarından daha hayırlıdır. Allah rızası için ne harcarsan mutlaka karşılığını görürsün; hatta eşinin ağzına koyduğun bir lokma için bile.’ Bunun üzerine: ‘Ey Allah’ın Resûlü! Hicretimden geri mi kalacağım?’ diye sordum. Buyurdu ki: ‘Benden sonra geride kalsan da Allah’ın rızasını gözeterek yaptığın her salih amel, senin dereceni ve makamını yükseltecektir. Belki benden sonra uzun yaşarsın da bazı kavimler senden faydalanır, bazıları da zarar görür. Ancak bahtsız olan Sa‘d b. Havle’dir.’ Peygamber ﷺ onun Mekke’de vefat etmesine üzüldü." Süfyân dedi ki: "Sa‘d b. Havle, Benî Âmir b. Lüeyy kabilesinden bir adamdı."

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Vasiyet için üst sınır üçte birdir; aileye bakmak da önem taşır.

Arka plan ve bağlam

Sa'd ibn Abi Waqqas Mekke’de ağır hastalandı ve Peygamber ﷺ’e hayattayken malının ne kadarını sadaka olarak ayırabileceğini sordu. Tek mirasçısı bir kızıydı.

Kavramlar ve açıklamalar
Üçte bir

Kişinin vasiyetinde malının ayırabileceği en yüksek paydır; Peygamber ﷺ bu miktarı bile çok bulmuştur.

Mirasçı

İslam kurallarına göre mirastan pay alma hakkı olan kişi.

Hicret

İnanç uğruna Mekke’den Medine’ye göç.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler buradan, mirasçı olmayanlar lehine yapılacak bir vasiyetin terekenin üçte birini aşamayacağı sonucunu çıkarır; daha büyük bir vasiyet, ölümden sonra mirasçıların rızasını gerektirir. Dört Sünni fıkıh mezhebi de bu sınırı kabul eder. Ayrıca Allah’ın rızasını gözeten bir niyetle aileyi geçindirmenin sevap kazandıran bir amel olabileceğini vurgularlar. Çocukları varlıklı bırakmaya ilişkin söz, sadakayı reddetmeden sorumlu bir şekilde bakım sağlamayı teşvik eder.

Günümüz için dersler
  1. Vasiyet hazırlarken mirasçılarının belirlenmiş haklarını gözet ve vasiyeti en fazla üçte birle sınırla.
  2. Aileni samimi bir niyetle geçindir; böylece sıradan harcamalar bile sevap kazandırabilir.
  3. Hastalık sırasında önemli mali kararlar alırken uzmanlara danış ve geride bırakacaklarına karşı özenli davran.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.