Sahih al-Bukhari, 689. hadis
Anas ibn Malik rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Abdullah ibn Yusufal‑Bukhari'e aktardıعَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ
- 2Malikمَالِكٌ
- 3Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 4Anas ibn Malikأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ
- 5Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَكِبَ فَرَسًا فَصُرِعَ عَنْهُ، فَجُحِشَ شِقُّهُ الأَيْمَنُ، فَصَلَّى صَلاَةً مِنَ الصَّلَوَاتِ وَهْوَ قَاعِدٌ، فَصَلَّيْنَا وَرَاءَهُ قُعُودًا، فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ " إِنَّمَا جُعِلَ الإِمَامُ لِيُؤْتَمَّ بِهِ، فَإِذَا صَلَّى قَائِمًا فَصَلُّوا قِيَامًا، فَإِذَا رَكَعَ فَارْكَعُوا، وَإِذَا رَفَعَ فَارْفَعُوا، وَإِذَا قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ. فَقُولُوا رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ. وَإِذَا صَلَّى قَائِمًا فَصَلُّوا قِيَامًا، وَإِذَا صَلَّى جَالِسًا فَصَلُّوا جُلُوسًا أَجْمَعُونَ ". قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ قَالَ الْحُمَيْدِيُّ قَوْلُهُ " إِذَا صَلَّى جَالِسًا فَصَلُّوا جُلُوسًا ". هُوَ فِي مَرَضِهِ الْقَدِيمِ، ثُمَّ صَلَّى بَعْدَ ذَلِكَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم جَالِسًا وَالنَّاسُ خَلْفَهُ قِيَامًا، لَمْ يَأْمُرْهُمْ بِالْقُعُودِ، وَإِنَّمَا يُؤْخَذُ بِالآخِرِ فَالآخِرِ مِنْ فِعْلِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم.
Abdullah b. Yusuf bize rivayet etti, dedi ki: Malik bize haber verdi, İbn Şihab'dan, o da Enes b. Malik'ten naklettiğine göre: Resûlullah ﷺ bir ata bindi ve düştü, bunun sonucunda sağ tarafı yaralandı. Sonra namazlardan birini oturarak kıldırdı, biz de arkasında oturarak kıldık. Namazı bitirdiğinde şöyle buyurdu:
"İmam ancak kendisine uyulmak için tayin edilmiştir. Eğer ayakta kılarsa siz de ayakta kılın; rükû ederse siz de rükû edin; doğrulursa siz de doğrulun; 'Semi'allahu limen hamideh' derse siz de 'Rabbena ve leke'l-hamd' deyin. Eğer ayakta kılarsa ayakta kılın, eğer oturarak kılarsa hepiniz oturarak kılın." Ebû Abdullah (Buhârî) dedi ki: Humeydî, onun "Eğer oturarak kılarsa oturarak kılın" sözü hakkında şunu söyledi: Bu, onun eski hastalığındaydı. Daha sonra Nebi ﷺ oturarak namaz kıldırdığında insanlar arkasında ayakta durdular ve onlara oturmalarını emretmedi. Nebi ﷺ'nin fiilinde daima son olan esas alınır.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Namazda imama, duruşunda ve hareketlerinde uyulur.
Peygamber ﷺ attan düşerek sağ yanını incitti. Namaz sırasında oturarak namaz kıldı; orada bulunanlar da oturarak ona uydular. Al-Buhari ayrıca Peygamber’in ﷺ daha sonra oturarak namaz kıldırdığını, arkasındaki cemaatin ise ayakta durduğunu aktarır; bu nedenle al-Humeydi’ye göre sonraki uygulama esas alınır.
İmam cemaat namazını kıldırır; cemaat onun hareketlerini takip eder ve önüne geçmez.
“Allah, kendisine hamd edeni işitir” anlamına gelir. Cemaat, “Rabbena ve lekel hamd” — “Rabbimiz, hamd sanadır” diye karşılık verir.
Âlimler bu rivayetten, namaz kılanların rükûda, doğrulurken ve namazın diğer fiillerinde imama uymaları ve onu geçmemeleri gerektiği sonucunu çıkarırlar. Al-Buhari’nin son notu ve al-Humeydi’nin açıklaması, oturan bir imamın arkasında oturarak namaz kılmaya ilişkin önceki talimatın, Peygamber’in ﷺ oturarak namaz kıldırdığı ve cemaatin ayakta durduğu daha sonraki uygulamayla izlediğini açıklar. Dört Sünni fıkıh mezhebi, oturan bir imamın arkasında namaz kılmanın ayrıntılarını ele alır; cemaatin imam oturuyor diye mutlaka oturarak namaz kılmasının gerekmediğine dair önemli bir delil olarak bu sonraki uygulamayı değerlendirir.
- İmamın hareketlerini sakin biçimde takip et ve onun önüne geçme.
- Rükûdan doğrulurken söylenecek duaları öğren ve uygun zamanda söyle.
- Fıkıh meselelerinde hadisin tamamını ve Peygamber’in uygulamasının kronolojisini dikkate al.
Bu rivayet Peygamber’in ﷺ hastalığını anlatır ve namaz kıldırmasıyla ilgili olayların bağlamını anlamaya yardımcı olur.
Sahih al-Bukhari · #688 (Sahih)Bu rivayet de Peygamber’in ﷺ hastalığı sırasında namaz kıldırmasını ele alır ve söz konusu namaz duruşları için ek bağlam sunar.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.