Sahih al-Bukhari, 6898. hadis
Sahl ibn Abi Hathma rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Bushayr ibn Yasar'e uzanan rivayet zinciri
- 1Abu Nu'aymal‑Bukhari'e aktardıأَبُو نُعَيْمٍ
- 2Sa'id ibn Ubaydسَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ
- 3Bushayr ibn Yasarبُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ، عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ، زَعَمَ أَنَّ رَجُلاً، مِنَ الأَنْصَارِ يُقَالُ لَهُ سَهْلُ بْنُ أَبِي حَثْمَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ نَفَرًا مِنْ قَوْمِهِ انْطَلَقُوا إِلَى خَيْبَرَ فَتَفَرَّقُوا فِيهَا، وَوَجَدُوا أَحَدَهُمْ قَتِيلاً، وَقَالُوا لِلَّذِي وُجِدَ فِيهِمْ قَتَلْتُمْ صَاحِبَنَا. قَالُوا مَا قَتَلْنَا وَلاَ عَلِمْنَا قَاتِلاً. فَانْطَلَقُوا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ انْطَلَقْنَا إِلَى خَيْبَرَ فَوَجَدْنَا أَحَدَنَا قَتِيلاً. فَقَالَ " الْكُبْرَ الْكُبْرَ ". فَقَالَ لَهُمْ " تَأْتُونَ بِالْبَيِّنَةِ عَلَى مَنْ قَتَلَهُ ". قَالُوا مَا لَنَا بَيِّنَةٌ. قَالَ " فَيَحْلِفُونَ ". قَالُوا لاَ نَرْضَى بِأَيْمَانِ الْيَهُودِ. فَكَرِهَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُبْطِلَ دَمَهُ، فَوَدَاهُ مِائَةً مِنْ إِبِلِ الصَّدَقَةِ.
Ebû Nuaym bize rivayet etti, Saîd b. Ubeyd bize rivayet etti; Beşîr b. Yesâr'dan naklen: Ensar'dan Sehl b. Ebî Hasme adında bir adamın kendisine haber verdiğini iddia etti. Kavminden bir grup Hayber'e gitmiş ve orada dağılmışlardı. İçlerinden birini ölü buldular ve cesedin bulunduğu kimselere:
"Arkadaşımızı siz öldürdünüz!" dediler. Onlar da: "Biz öldürmedik ve katilini de bilmiyoruz" diye cevap verdiler. Bunun üzerine Nebî ﷺ'e gidip: "Ey Allah'ın Resûlü! Hayber'e gittik ve içimizden birini ölü bulduk" dediler. Resûlullah ﷺ: "Büyükleriniz öne çıksın, büyükleriniz öne çıksın" buyurdu. Sonra onlara: "Onu öldüren kimseye dair delil getirin" dedi. Onlar: "Bizim delilimiz yok" dediler. Resûlullah ﷺ: "O halde onlar yemin etsinler" buyurdu. Onlar: "Yahudilerin yeminlerine razı olmayız" dediler. Bunun üzerine Allah'ın Resûlü ﷺ, maktulün kanının karşılıksız kalmasını uygun görmedi ve diyet olarak sadaka develerinden yüz deve ödedi.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Delil olmadan suçlama yapılmamalıdır; buna rağmen maktulün ailesine diyet ödendi.
Ensar’dan bir grup, Hayber’de içlerinden birini öldürülmüş hâlde buldu. Cesedin bulunduğu yerin yakınındaki kişileri suçladılar, ancak ellerinde delil yoktu. Peygamber ﷺ davayı ele aldı ve zekât develerinden yüz deveyi diyet olarak ödedi.
Bir davada suçlamayı desteklemek için kullanılan güvenilir kanıtlar.
Bazı haksız yere öldürme durumlarında maktulün yakınlarına ödenen mali tazminat.
Kişinin sözlerinin doğruluğuna Allah’ı şahit tuttuğu resmî beyan.
Klasik fakihler buradan, cinayet suçlamasının delil olmaksızın suçluluğu kanıtlayamayacağı sonucunu çıkarırlar. İnkâr edilen bir iddiaya ilişkin hukuk kuralında genellikle davacı delil sunar; davalı ise öngörülen şartlar altında yemin eder. Fıkıh mezhepleri bu usulün tam olarak nasıl uygulanacağını ve güçlü şüphenin bulunduğu davalara özgü hükümleri ele alır. Zekât develerinden yapılan ödeme, Peygamber ﷺ’in maktulün kanının karşılıksız kalmamasını gözettiğini gösterir; ancak bu rivayet tek başına, faili bulunamayan her cinayetin zekâttan karşılanacağına dair genel bir kural oluşturmaz.
- Doğrulanabilir delil olmadan kimseyi ağır bir suçla itham etmeyin.
- Şiddet veya ölümle ilgili anlaşmazlıkları kendi başınıza çözmek yerine yetkili yargı mercilerine taşıyın.
- Zarar meydana geldiğinde mağdurların ve yakınlarının haklarını koruyan adil bir çözüm arayın.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.