Sahih al-Bukhari, 6959. hadis
Abdullah ibn Abbas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abdullah ibn Abbas tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّهُ قَالَ اسْتَفْتَى سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ الأَنْصَارِيُّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي نَذْرٍ كَانَ عَلَى أُمِّهِ، تُوُفِّيَتْ قَبْلَ أَنْ تَقْضِيَهُ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اقْضِهِ عَنْهَا ". وَقَالَ بَعْضُ النَّاسِ إِذَا بَلَغَتِ الإِبِلُ عِشْرِينَ، فَفِيهَا أَرْبَعُ شِيَاهٍ، فَإِنْ وَهَبَهَا قَبْلَ الْحَوْلِ أَوْ بَاعَهَا، فِرَارًا وَاحْتِيَالاً لإِسْقَاطِ الزَّكَاةِ، فَلاَ شَىْءَ عَلَيْهِ، وَكَذَلِكَ إِنْ أَتْلَفَهَا فَمَاتَ، فَلاَ شَىْءَ فِي مَالِهِ.
Kuteybe b. Saîd bize rivayet etti, Leys bize rivayet etti; İbn Şihâb’dan, Ubeydullah b. Abdullah b. Utbe’den, İbn Abbas’tan (r.a.) şöyle dediğini nakletti: Sa‘d b. Ubâde el-Ensârî, annesinin adayıp da yerine getiremeden vefat ettiği bir adak hakkında Resûlullah ﷺ’e fetva sordu. Resûlullah ﷺ buyurdu ki:
“Onun adına adağını yerine getir.” Bazı kimseler ise şöyle demiştir: “Deve sayısı yirmiye ulaştığında dört koyun zekât gerekir. Eğer kişi, zekâtı düşürmek maksadıyla hile ve kaçamak yaparak yıl dolmadan develerini bağışlar veya satarsa kendisine hiçbir yükümlülük yoktur. Aynı şekilde onları boğazlayıp sonra ölürse, malından zekât alınmaz.”
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Bir adak, kişinin ölümünden sonra onun adına yerine getirilebilir.
Sa'd ibn 'Ubada, yerine getiremeden vefat eden annesinin adağı hakkında Peygamber ﷺ'e bir hüküm sordu.
Allah'a, özü itibarıyla caiz olan bir şeyi yapmaya yönelik gönüllü taahhüt.
Belirli şartlar altında bazı mal türlerinden verilmesi gereken farz sadaka.
Ödenmesi gereken zekâttan görünüşte bir düzenlemeyle kaçınmayı amaçlayan eylem.
Âlimler bu rivayetten, vefat eden kişinin yerine getiremediği geçerli bir adağın başka biri tarafından onun adına yerine getirilebileceği sonucunu çıkarırlar. Zekâtla ilgili bölüm, dinî bir yükümlülükten kaçınmak amacıyla malı kasten elden çıkarmaya veya devretmeye karşı uyarır. Fakihler bu tür eylemlerin kesin sonuçlarını farklı biçimlerde ele alır; genel ders, bir hilenin yükümlülüğün amacını boşa çıkarmayı meşru kılmadığıdır.
- Geçerli bir adağı yerine getirin; kişi vefat etmişse, onun adına nasıl yerine getirileceğini ehil bir âlime sorun.
- Zekâttan kaçınma amacıyla malı gizlemeyin veya devretmeyin.
- Zekât ya da adak konusunda tereddüdünüz varsa güvenilir bir âlime danışın ve gerçekleri açıkça anlatın.
Bu rivayet, fıkhî hileler konusundaki aynı bağlamda yer alır ve konunun bölüm düzenindeki yerini anlamaya yardımcı olur.
Sahih al-Bukhari · #6958 (Sahih)Bu sahih rivayet bu metnin yakınında yer alır ve fıkhî hileler tartışmasına ek bağlam sağlar.
Sahih al-Bukhari · #6953 (Sahih)Bu rivayet ihlasın önemini vurgular; bu da dinî yükümlülüklerden kaçınmaya karşı uyarıyla bağlantılıdır.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.