Hiyel · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 6959. hadis

Abdullah ibn Abbas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Hiyel
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Abdullah ibn Abbas tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّهُ قَالَ اسْتَفْتَى سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ الأَنْصَارِيُّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي نَذْرٍ كَانَ عَلَى أُمِّهِ، تُوُفِّيَتْ قَبْلَ أَنْ تَقْضِيَهُ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ اقْضِهِ عَنْهَا ‏"‏‏.‏ وَقَالَ بَعْضُ النَّاسِ إِذَا بَلَغَتِ الإِبِلُ عِشْرِينَ، فَفِيهَا أَرْبَعُ شِيَاهٍ، فَإِنْ وَهَبَهَا قَبْلَ الْحَوْلِ أَوْ بَاعَهَا، فِرَارًا وَاحْتِيَالاً لإِسْقَاطِ الزَّكَاةِ، فَلاَ شَىْءَ عَلَيْهِ، وَكَذَلِكَ إِنْ أَتْلَفَهَا فَمَاتَ، فَلاَ شَىْءَ فِي مَالِهِ‏.‏

Çeviri

Kuteybe b. Saîd bize rivayet etti, Leys bize rivayet etti; İbn Şihâb’dan, Ubeydullah b. Abdullah b. Utbe’den, İbn Abbas’tan (r.a.) şöyle dediğini nakletti: Sa‘d b. Ubâde el-Ensârî, annesinin adayıp da yerine getiremeden vefat ettiği bir adak hakkında Resûlullah ﷺ’e fetva sordu. Resûlullah ﷺ buyurdu ki:

“Onun adına adağını yerine getir.” Bazı kimseler ise şöyle demiştir: “Deve sayısı yirmiye ulaştığında dört koyun zekât gerekir. Eğer kişi, zekâtı düşürmek maksadıyla hile ve kaçamak yaparak yıl dolmadan develerini bağışlar veya satarsa kendisine hiçbir yükümlülük yoktur. Aynı şekilde onları boğazlayıp sonra ölürse, malından zekât alınmaz.”

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Bir adak, kişinin ölümünden sonra onun adına yerine getirilebilir.

Arka plan ve bağlam

Sa'd ibn 'Ubada, yerine getiremeden vefat eden annesinin adağı hakkında Peygamber ﷺ'e bir hüküm sordu.

Kavramlar ve açıklamalar
Adak (nezr)

Allah'a, özü itibarıyla caiz olan bir şeyi yapmaya yönelik gönüllü taahhüt.

Zekât

Belirli şartlar altında bazı mal türlerinden verilmesi gereken farz sadaka.

Zekâttan kaçınma hilesi

Ödenmesi gereken zekâttan görünüşte bir düzenlemeyle kaçınmayı amaçlayan eylem.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler bu rivayetten, vefat eden kişinin yerine getiremediği geçerli bir adağın başka biri tarafından onun adına yerine getirilebileceği sonucunu çıkarırlar. Zekâtla ilgili bölüm, dinî bir yükümlülükten kaçınmak amacıyla malı kasten elden çıkarmaya veya devretmeye karşı uyarır. Fakihler bu tür eylemlerin kesin sonuçlarını farklı biçimlerde ele alır; genel ders, bir hilenin yükümlülüğün amacını boşa çıkarmayı meşru kılmadığıdır.

Günümüz için dersler
  1. Geçerli bir adağı yerine getirin; kişi vefat etmişse, onun adına nasıl yerine getirileceğini ehil bir âlime sorun.
  2. Zekâttan kaçınma amacıyla malı gizlemeyin veya devretmeyin.
  3. Zekât ya da adak konusunda tereddüdünüz varsa güvenilir bir âlime danışın ve gerçekleri açıkça anlatın.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.