Hiyel · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 6965. hadis

Aisha rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Hiyel
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

al‑Bukhari'den Az‑Zuhri'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Abu al‑Yamanal‑Bukhari'e aktardıأَبُو الْيَمَانِ
  2. 2Shu'aybشُعَيْبٌ
  3. 3Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ كَانَ عُرْوَةُ يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ ‏{‏وَإِنْ خِفْتُمْ أَنْ لاَ تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنَ النِّسَاءِ‏}‏‏.‏ قَالَتْ هِيَ الْيَتِيمَةُ فِي حَجْرِ وَلِيِّهَا، فَيَرْغَبُ فِي مَالِهَا وَجَمَالِهَا، فَيُرِيدُ أَنْ يَتَزَوَّجَهَا بِأَدْنَى مِنْ سُنَّةِ نِسَائِهَا، فَنُهُوا عَنْ نِكَاحِهِنَّ، إِلاَّ أَنْ يُقْسِطُوا لَهُنَّ فِي إِكْمَالِ الصَّدَاقِ، ثُمَّ اسْتَفْتَى النَّاسُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعْدُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ ‏{‏وَيَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاءِ‏}‏ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ‏.‏

Çeviri

Ebû’l-Yemân bize rivayet etti, Şuayb bize rivayet etti; Zührî’den naklen dedi ki: Urve anlatırdı ki Aişe’ye şu ayeti sordu: {Eğer yetim kızlara adaletli davranamayacağınızdan korkarsanız, hoşunuza giden kadınlardan nikahlayın}. Aişe şöyle buyurdu:

“Bu, velisinin himayesinde bulunan yetim bir kız hakkındadır. Velisi, onun malına ve güzelliğine rağbet eder ve ona, emsali kadınlara verilen mehirin daha azıyla evlenmek ister. Bu yüzden, onlara tam mehri vererek adaletli davranmadıkları sürece bu kızlarla evlenmeleri yasaklandı.” Daha sonra insanlar bu hususta Resûlullah ﷺ’dan fetva istediler, bunun üzerine Allah {Senden kadınlar hakkında fetva istiyorlar...} ayetini indirdi. Ve hadisi zikretti.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Bir veli, evlilikte yetim bir kıza haksızlık etmemelidir.

Arka plan ve bağlam

Aişe, velilerin bazen gözetimleri altındaki yetim kızla malı veya güzelliği nedeniyle evlenmek istediklerini, ancak ona benzer konumdaki kadınlardan daha düşük bir mehir vermeyi arzuladıklarını açıkladı. Rivayet bunu Kur’an 4:3’ün vahyedilmesiyle ilişkilendirir ve insanların hüküm sormak için Peygamber ﷺ’e başvurduğunu, ardından Kur’an 4:127’nin vahyedildiğini bildirir.

Kavramlar ve açıklamalar
veli

Bakımı altındaki bir kişiden sorumlu olan kimse.

mehir

Kocanın eşine vermekle yükümlü olduğu evlilik hediyesi.

adil davranmak

Haklarını eksiksiz vermek ve benzer konumdaki kadınlara kıyasla onu mağdur etmemek.

Âlimlerin çıkarımları

İbn Hacer’in de aralarında bulunduğu klasik âlimler, Aişe’nin açıklamasından Kur’an 4:3’ün velileri, yetim kızları evlilikte mağdur etmek için yetkilerini kullanmamaları konusunda uyardığı sonucunu çıkarırlar. Veli, uygun ve eksiksiz mehir de dâhil olmak üzere onların haklarını korumalıdır. Dört Sünni mezhep, velinin evlilikteki rolü ve yetkisine ilişkin bazı hükümlerde farklılık gösterir; ancak bu rivayet, velayetin sömürü veya hakları engelleme hakkı vermediğini vurgular.

Günümüz için dersler
  1. Evlilikte velinin çıkarı değil, kadının menfaati ve özgür rızası esas alınmalıdır.
  2. Mehrin adil biçimde belirlendiğini ve tamamının kadına ait olduğunu doğrulayın.
  3. Çıkar çatışması varsa yetim kızın haklarının korunması için bağımsız danışmanlık alın.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.